Pərviz Heydərov: "Məsələ bundadır ki, ölkədə yeni iqtisadi modelə transformasiya prosesi gedir"
Hollandiyanın "İNG" bankı 2017-ci ildə Azərbaycanda ÜDM-in 1 faiz azalacağını proqnozlaşdırır. Bankın hesabatına əsasən, 2018-ci ildə Azərbaycanda 1,6 % səviyyəsində iqtisadi artım baş verəcək. Sənədə görə, 2017-ci ilin 4 ayının nəticələri göstərir ki, Azərbaycanda 1,2 faiz səviyyəsində iqtisadi geriləmə mövcuddur: "Bu səbəbdən biz proqnozumuzu dəyişərək bu il Azərbaycanda ÜDM-in 1 faiz azalacağını (bundan əvvəl bank 1 % artım proqnozlaşdırıb) proqnozlaşdırırıq", - deyə bankın analitikləri qeyd edib.
Bankirlər hesab edir ki, neft və qaz hasilatının 2,5-5 % azalması 2017-ci ildə iqtisadi artımı zəiflədəcək. Belə ki, neft sektorunun ÜDM-də payı 42 % təşkil edir.
Qeyd edək ki, Azərbaycan hökuməti 2017-ci ildə ÜDM-in 1 faiz artacağını proqnozlaşdırır.
Hollandiyanın "İNG" bankının proqnozuna iqtisadçı-ekspert, İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərovun fikirlərini öyrəndik. O, "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, müxtəlif xarici maliyyə və iqtisadi qurumların Azərbaycanda makroiqtisadi göstəricilərə dair irəli sürdükləri proqnozlar təxmini xarakter daşıyır: "Əvvəla ilin ilk 4 ayı ərzində əldə olunan müvafiq rəqəmlərə görə illik proqnoz vermək qeyri-peşəkar yanaşmadır. İkincisi, növbəti il barədə danışmaq isə ümumiyyətlə gülüncdür. Odur ki, bunlara əhəmiyyət vermək lazım deyil. Bəs, əslində, vəziyyət necədir? Bəli, 2017-ci ilin yanvar-aprel ayları ərzində ölkəmizdə 20139,8 milyon manatlıq ümumdaxili məhsul (ÜDM) istehsal edilib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1,2 faiz azdır. ÜDM həcminin azalmasına təsir edən əsas amil sənayenin neft hasilatı və emalı sahələrində istehsalın azalması olub. Qeyri-neft bölməsində istehsal olunan əlavə dəyər isə əvvəlki ilin eyni dövrünə nisbətən 1,9 faiz artıb.
Məsələ bundadır ki, ölkədə yeni iqtisadi modelə transformasiya prosesi gedir. Belə ki, bu, uzunmüddətli bir prosesdir. Bunun nəticəsini qısa müddət ərzində gözləmək əbəsdir. Əlbəttə, söhbət ümumi nəticədən gedir. Ümumi nəticə isə ondan ibarətdir ki, makroiqtisadi göstəricilərdə möhkəm dayanıqlıq əldə olunsun, xarici maliyyə və xammal bazarlarındakı hər hansı dəyişikliklər iqtisadiyyatımıza az təsir göstərsin.
Hazırda məhz bu hədəfə doğru addımlamaqdayıq. Statistikaya əsasən də, hər halda, nəticələr var. Belə ki, iqtisadiyyatda 2 ildir ardıcıl davam edən geriləmə prosesi dayanıb və artıq stabilləşmə müşahidə edilməkdədir. Lakin bütün bunlara rəğmən, makroiqtisadi göstəricilərdə möhkəm dayanıqlıq əldə olunması üçün hələ xeyli yol getmək lazımdır. Bunun üçün ilk növbədə valyuta gəlirlərimizin neftdənkənar ixrac potensialımızdan asılı olması tələb olunur.
O ki, qaldı ÜDM 1-2 faiz aşağı olacaq və yaxud yuxarı qalxacaq məsələsinə, bu hazırda əsas hədəf deyil. İstehsalda dayanıqlıq əldə olunmalıdır. Xarici bazarlardakı "təlatümlərdən" yaxa qurtarmaq lazımdır. Manatın dəyəri möhkəm özülə söykənməlidir. Əsas prioritetlər məhz bunlardır".
Günel CƏLİLOVA
