Avro ilə bağlı məzənnə problemi yenidən başlanır

Tarix: 17.03.2014 / 08:53
Bölmə: İqtisadiyyat

Son günlər Avropa valyutasının məzənnəsində yaşanan dəyişikliklər ciddi müzakirə mövzusudur. Belə ki, dollara nisbətən avronun məzənnəsində daha tez-tez dəyişikliklər yaşanmaqdadır. Bu vəziyyət isə əsasən Avropa ilə ticarət aparan şirkət və fiziki şəxsləri narahat edir.
Eyni zamanda, Avropadan ölkəmizə gətirilən məhsulların qiymətində dəyişikliklər yaşanması ilə müşayiət olunur. Artıq ölkənin baş bankı da məsələyə dair mövqeyini açıqlayıb. Bildirilir ki, Azərbaycanda avronun məzənnəsinin enib-qalxması ölkə məhsullarının idxal və ixracına təsir etməyəcək.
Bank ilin əvvəlində rəsmi məzənnəni 1 avroya görə 1,06 manat səviyyəsində müəyyənləşdirmişdi. Fevralın əvvəlində rəsmi məzənnə 1,05 manat səviyyəsinədək azalıb, lakin bu il martın əvvəlinə 1 avroya görə 1,08 manatadək artıb. Avronun belə bahalaşmasını isə Mərkəzi Bank dollar amili ilə izah edir. Qeyd olunur ki, hazırda avronun məzənnəsi manat-dollar və dollar-avro məzənnələrinin "çarpazlaşdırılması" ilə müəyyən edilir: "Buna görə də manat-dollar məzənnəsinin sabitliyi şəraitində avronun məzənnəsinin dəyişməsi dollar-avro məzənnəsinin dinamikasından asılıdır. Avronun manata nisbətdə nəzəri cəhətdən bahalaşması yerli malların rəqabətli üstünlüyünü təmin edir. Eyni zamanda, manat-dollar məzənnəsi bu və ya digər istiqamətə mütəmadi dəyişir. Ötən ay ərzində avronun 1,8 faiz bahalaşması bu tendensiya ilə əlaqəlidir və böhran dövründən əvvəl avro-manat məzənnəsinin 1,2 faiz olan standart aylıq sapmasını bir az üstələyir. Üstəlik, ötən ay ərzində avro nə qədər bahalaşsa da, bu proses əvvəlki iki ayda baş vermiş Avropa valyutasının ucuzlaşmasının qarşısını almır, hazırda müəyyən edilmiş məzənnə ötən il dekabrın ortalarına olan göstəriciləri üstələmir".
Mərkəzi Bankdan qeyd ediblər ki, başqa sözlə, valyuta bazarında belə dəyişkənlik olduqca tez-tez baş verir: "Uzun müddət ərzində məzənnənin ikitərəfli dəyişməsi şəraitində bu dəyişikliklərin idxal və ixraca birmənalı təsiri barədə danışmaq çətindir. Mövcud məzənnə siyasəti makroiqtisadi sabitlik şəraitinə tam cavab verir və xarici valyuta bazarlarında məzənnənin dəyişkənliyi Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün narahatlıq törətmir". Göründüyü kimi, avronun bahalaşmasında ölkənin baş bankı hansısa narahatlığa əsas görmür.
Avropa valyutasının məzənnəsindəki artımlar isə daha çox Almaniya indekslərində müşahidə edilən artımlarla bağlıdır. Lakin bu bahalşamada yenə spekulyativ amillərin rolunun olduğu da xüsusi olaraq vurğulanır. Belə ki, Qərbin özündə bəzi dövlətlər, o cümlədən investorlar avronun məzənnəsinin aşağı düşməsində maraqlı idilər. Onlar ucuz vaxtı aldıqları avronu indi baha qiymətə satırlar. Avronun məzənnəsinin yüksəlməsi prosesinin yaxın vaxtlarda da davam edəcəyi gözlənir. O da aydındır ki, avronun manata nisbətən yüksəlməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmür. Belə ki, bu, avro ilə saxlanan valyuta ehtiyatlarının manatla ifadədə artmasına səbəb olur. Bununla yanaşı, avronun məzənnəsinin yüksəlməsi Avrozonadan Azərbaycana idxal edilən məhsulların qiymətinin artmasına gətirib çıxara bilər. Bu isə, aydındır ki, Avropa mallarının Azərbaycanda daha baha satılmasına səbəb olacaq. Eyni zamanda, son məzənnə yüksəlmələri bir sıra xidmətlərin də qiymətinin artmasına səbəb olacaq.
Digər tərəfdən, avronun manata nisbətən son yüksəlişi yerli iş adamlarının ixrac qabiliyyətini artırmaq üçün kifayət deyil. Çünki hələ də avro ilə manatın məzənnəsi valyuta bazarının diqtə etdiyi tarazlıq deyil. Bu isə, təbii ki, manatın dollara nisbətən məzənnəsinin iqtisadi baxımdan əsaslandırılmamış olması ilə bağlıdır. Digər tərəfdən, bu halda Avrozonada Azərbaycan məhsulları daha baha satılacaq ki, bu da onların rəqabət imkanlarını azaldır. Elə bu səbəbdən hesab olunur ki, Mərkəzi Bankın məzənnə siyasətinə yenidən baxması və sərt siyasətdən yumşaq valyuta siyasətinə keçməsi olduqca vacibdir. İndiki inzibati və sərt valyuta siyasəti, ixracı stimullaşdırmamaqla yanaşı, qeyri-neft sektorunun inkişafını tormozlayır. Lakin ölkənin baş bankının buna gedəcəyi hələ inandırıcı sayılmır. Bunu Mərkəzi Bankın yuxarıda qeyd olunan açıqlaması da təsdiq edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...