Qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi istiqamətində hökumətin atdığı addımlar bu sahədə görülən işlərin miqyasının daha geniş olacağını deməyə əsas verir. Belə görünür ki, reallaşdırılan layihələr sayəsində iqtisadiyyatın neftdən asılılığı daha minimal hala gələcək. Bu fonda diqqət mərkəzində olan məqamlardan biri də aqrar sektorla bağlıdır. Bu sahənin inkişafı iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri kimi gündəmdə durur. Belə görünür ki, kənd təsərrüfatının inkişafı iqtisadi sahədə prioritet məsələ kimi qalır.
Bununla bağlı olaraq indi hökumət çalışır ki, həm aqrar məhsulla təminat səviyyəsi artsın, həm də ixrac potensialı genişlənsin. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, 2016-cı ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycan 218 milyon dollar dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrünün göstəricisindən 28,8% çoxdur. Amma görülən işlər sayəsində ixrac həcminin daha da artması gözlənir. Çünki yerli istehsal səviyyəsinin artırılması istiqamətində yeni məqsədyönlü addımlar atılır. Söhbət idxal olunan aqrar məhsullara gömrük rüsumlarının artırılmasından gedir. Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri Aydın Əliyev də bildirir ki, idxal olunan bəzi mallar üzrə gömrük rüsumunun artırılması Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafını sürətləndirəcək. O bildirib ki, bu gün ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafına xüsusi yer verilir. Gömrük rüsumlarının artırılması yerli istehsalın və ölkədə fəaliyyət göstərən istehsal müəssisələrinin daha da genişlənməsinə və daha geniş çeşiddə məhsulların istehsal olunmasına gətirib çıxaracaq.
A.Əliyevin sözlərinə görə, artıq hər bir istehlakçı kənd təsərrüfatı və yeyinti sayəsində Azərbaycanda istehsal olunan daha təzə məhsullara üstünlük verir: "Azərbaycana dempinq qiymətləri ilə gətirilən məhsullar ölkədə istehsal olunan məhsullarla rəqabətə girəcək, həmçinin Nazirlər Kabinetinin qəbul etdiyi qərarla Azərbaycanda istehsal olunan məhsulların inkişafına da daha böyük önəm veriləcək. Bu qərarın təşəbbüskarlarından biri Dövlət Gömrük Komitəsidir. Komitə xam dəri üçün də yüksək gömrük idxal rüsumlarının müəyyənləşdirilməsini təklif edib. Son illər Azərbaycanda müasir dəri istehsalı müəssisələri yaradılıb. Ümid edirik ki, bu qərar da yaxın günlərdə qəbul olunacaq". Qeyd edək ki, "Azərbaycan Respublikasında ixrac-idxal əməliyyatları üzrə gömrük rüsumlarının dərəcələri haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 12 aprel tarixli qərarında dəyişikliklər edilib. Dəyişikliyə əsasən, Azərbaycana idxal edilən ev toyuqları (əti və ət əlavələri, təzə, soyudulmuş və ya dondurulmuş) və toyuq yumurtaları, soğan, xiyar, qoz-fındıq, üzüm, alma, armud, heyva, xurma, meyvə şirələri, spirtli içkilər üçün yeni və yüksək gömrük idxal rüsumları müəyyən edib. Dəyişikliyə əsasən, Azərbaycana idxal edilən 1 kiloqram ev toyuğu əti üçün 1 dollar, 1000 ədəd toyuq yumurtası üçün 100 dollar, 1 kiloqram soğan üçün 0,2 dollar, 1 kiloqram xiyar üçün 0,2 dollar, 1 kiloqram qoz-fındıq üçün 1,5 dollar, 1 kiloqram üzüm üçün 0,4 dollar, heyva üçün 0,3 dollar gömrük idxal rüsumu müəyyənləşdirilib. O cümlədən meyvə şirələrinin, spirtli içkilərin 1 litri üçün 0,7 dollardan az olmamaqla gömrük idxal rüsumu alınacaq. Bu qərar iki il müddətində qüvvədədir.
Qeyd edək ki, bundan əvvəl bu məhsullara gömrük dəyərinin 15 faizi həcmində standart gömrük idxal rüsumu tətbiq edilirdi. Amma indi vəziyyət dəyişir və həmin məhsulları xaricdən gətirmək artıq iş adamları üçün sərfəli olmayacaq. Əvəzində həmin məhsulların yerli səviyyədə istehsal həcmi artacaq. Göründüyü kimi barəldərində bəhs edilən məhsullar əsas etibarı ilə aqrar sahəni əhatə edir. Bu da o deməkdir ki, aqrar sahə daha sürətlə inkişaf etməyə başlayacaq. Ümumiyyətlə, aqrar sahənin inkişafı ilə əlaqədar dövlət siyasətinin əsas istiqaməti həm də ona yönəlib ki, daxili ərzaq bazarı idxaldan asılı olmasın, xaricdən gətirilən ərzaq məhsullarının miqdarı maksimum azaldılsın. Hazırda Azərbaycanda aqrar sektorun inkişafı əhalinin əsas kənd təsərrüfatı məhsullarına olan tələbatını ödəməyə imkan verir. Ekspertlərin rəyinə görə, ölkəmiz əhalinin etibarlı ərzaq təhlükəsizliyini təmin etmək üçün daha böyük potensiala malikdir. Bu potensial eyni zamanda aqrar sektor üzrə məhsul ixracının çoxalmasına da imkan verir. Təbii ki, bu da ölkəyə əlavə valyuta axını deməkdir.
Tahir TAĞIYEV
