Akif Nağı: “Ola bilər ki, Rusiyanın bu hərəkətləri daha çox Zelenskinin mövqeyinin zəifləməsi məqsədinə xidmət etsin”
Samir Hümbətov: “Rusiyanın əsas məqsədi Zelenski hakimiyyətdən salmaqdır”
Rusiya Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə mülki obyektləri, bankları vurur. Zərbələr nəticəsində sadə insanlar arasında çox sayda ölənlər, ağır yaralananlar var. Ekspertlərin Rusiyanın Kiyevə endirdiyi zərbələrlə bağlı yanaşmaları müxtəlifdir. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, Rusiya Kiyevdəki mülki və maliyyə infrastrukturunu hərbi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir. Yəni bu hücumlar ukraynalıların müqavimət əzmini qırmaq, ölkənin iqtisadiyyatını çökdürmək, kritik kommunikasiyaları məhv etmək və beynəlxalq sanksiyalar fonunda Ukraynanın maliyyə sistemini iflic etmək məqsədi daşıyır. Ekspertlər bu strategiyanın əsas səbəblərini aşağıdakı kimi qruplaşdırırlar. Psixoloji təzyiq və çaxnaşma yaratmaq: Mülki obyektləri, yaşayış binalarını və ofisləri vurmaqla cəbhədən uzaq olan şəhərlərdə daim qorxu mühiti saxlamaq.
İqtisadiyyatı məhv etmək: Bankları və maliyyə qurumlarını hədəf almaqla Ukraynanın daxili iqtisadi sabitliyini sarsıtmaq və ölkənin ticarət-maliyyə əməliyyatlarına mane olmaq.
Hərbi və dövlət idarəçiliyini zəiflətmək:
Paykənddəki infrastruktur qovşaqlarını sıradan çıxararaq Ukrayna rəhbərliyinin logistika və müdafiə qabiliyyətinə zərbə vurmaq.
Ekspertlərin belə bir fikiri də var ki, Kiyevdə sadə vətəndaşların raket zərbələri öldürülməsi o məqsədə xidmət edir ki, Ukraynada sadə insanların arasında fikir ayrılığı əmələ gəlsin. Çünki Ukraynada növbəti prezident seçkiləri keçirilməsi söhbəti var. Ekspertlərə görə, Rusiyanın məqsəd odur ki, bununla Ukrayna cəmiyyətini parçalasın, vətəndaşlar seçkidə Zelenskiyə səs verilməsinlər. Ekspertlər arasında belə bir fikir var. Bu nə dərəcədə doğrudur? Doğrudanda da sadə adamların raket zərbələri ilə öldürülməsi prezident seçkisilərində Zelenskiyə problem yarada bilərmi?
Azad Vətən Partiyasının sədri Akif Nağı baki-xeber.com-a bildirdi ki, Rusiyanın Ukrayna ilə bağlı siyasəti məlumdur, Rusiya bir tərəfdən Ukraynada istədiklərinə nail ola bilmədi. “Yəni Ukraynanın kifayət qədər güclənir, qüvvətlənir, arxasında dayanan qüvvələr ona həm maliyyə, həm silah-sursat və texnika cəhətdən dəstək verirlər. Ukraya Rusyaya cavab verir. Ukrayna Rusiyanın müxtəlif şəhərlərini, o cümlədən, Moskvanı, yanacaq məntəqələrini, yerlərini, körpülərini vurur. Krımda vəziyyəti gərginləşdirib, əhali kütləvi şəkildə oradan köçür. Rusiya da ona qarşı eyni cür davranır. Yəni müharibə həqiqətən hibrid bir forma alıbdır, yəni birbaşa klassik forması deyil. Müharibə həm informasiya cəhətdən gedir, həm dronların, həm raketlərin vasitəsilə gedir və qarışıq bir müharibədir. Bu hibrid bir müharibədir. Hər vasitədən istifadə edirlər.
Rusiya da Ukraynaya qarşı müəyyən məqsədlərinə nail olmaq üçün həm müxtəlif formalardan istifadə edir, o cümlədən dinc əhaliyə qarşı bu zərbələri vurur. Rusiyanın dinc əhaliyə qarşı zərbələr vurmaqda ola bilsin, məqsədi əhalinin içərisində narazılıq yaratmaqdır. Amma Ukrayna cəmiyyətində belə bir ovqat yoxdur, əksinə Rusiyaya qarşı nifrət var. Ukrayna cəmiyyətinin Rusiyaya qarşı nifrəti getdikcə güclənir. Çünki yaşayış binalarını vurmaqla insanların fikrini dəyişmək mümkün deyil. Əksinə, insanlar Rusiyaya nifrət edir, o biri tərəfdən də Zelenskiyə dəstək verir. Ukraynanın içərisində alternativ bir qüvvə də yoxdur ki, Zelenskiyə qarşı dayansın. Yəni Ukrayna xalqı heç zaman Rusiyapərəst qüvvələrə səs verməz. Əgər Ukraynanın içərisində ciddi Rusiyapərəst siyasi qüvvə olsa idi və öz hərəkətləri ilə ortaya çıxardılar, təbliğat aparardılar ki, Rusiya ilə münasibətləri normallaşdırmaq lazımdır. Amma bu gün Ukrayna cəmiyyətində heç kəs Rusiyanın yaxşılığından danışa, Rusiyanın mövqeyini müdafiə edə bilməz.
Yəni belə bir vəziyyətdə Rusiyapərəst kimsə çıxıb hakimiyyət uğrunda mübarizə apara bilməz. Ona görə də hesab edirəm ki, bu hücumların bir tərəfi də o ola bilər ki, Ukraynada seçiciləri Zelenskiyə qarşı narazılığa təşviq etsinlər. Çünki əgər dövlət başçısı dinc əhalini müdafiə edə bilmirsə, dinc əhali düşmən tərəfindən vurulan zərbələrdən həlak olursa, birinci növbədə insanlar hakimiyyətə qarşı qəzəbli olurlar. Bu faktor var. Ona görə də bu amil ola bilər. Mümkündür ki, Rusiyanın məqsədlərindən biri də ondan ibarət olsun. Digər tərəfdən isə hesab edirəm ki, ölkənin daxilində hakimiyyətin ölkəni, vətəndaşları müdafiə edə bilməməsi ilə bağlı fikir yaradılar ki, insanlar seçkilərə qədər artıq Zelenskidən üz çevirsinlər və Zelenskinin hakimiyyətinin devrilməsini tələb etsinlər, Zelenskinin hakimiyyətdən getməsi məsələsini ortaya qoysunlar. Ola bilər ki, Rusiyanın bu hərəkətləri daha çox Zelenskinin mövqeyinin zəifləməsi məqsədinə xidmət etsin”.
A.Nağı bununla belə hesab edir ki, amma hər iki tərəf də atəşkəsə meyllidir. O, qeyd etdi ki, Rusiya da, Zelenski də öz şərtləri daxilində təkliflər edirlər, amma hələlik hər iki tərəf atəşkəslə bağlı elə şərtlər qoyurlar onu qəbul edə bilmir.
Beynəlxalq Münasibətlər və Diplomatiya Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Samir Hümbətov “Düzdür, Rusiyanın əsas məqsədi Zelenski hakimiyyətdən salmaqdır və Zelenskini hakimiyyətdən salmaqla da kifayətlənmək istəmir”-deyə bildirdi.
S.Hümbətovun sözlərinə görə, əslində, Zelenskidən sonra hakimiyyətə gələcək şəxsin Rusiya ilə münasibətlərinin yaxşı olması istənilir. “Yəni konkret olaraq Qərb və Rusiya bu məsələdə ya konsensus əldə etməlidir, ya da ki, burada nəticəsiz qalacaq düşüncəsini formalaşdırmağa çalışırlar. Yəni, dolayısı ilə Zelenskin hakimiyyətdən getməsi Rusiyanın öncəliyidir, istəyidir. Amma məsələ burasındadır ki, yəni Kiyevin bombalanması da Zelenskin hakimiyyətdən salmasının təminatını vermir. Çünki belə bir vəziyyətdə Zelenskin hakimiyyətdən getməsi üçün çalışan Rusiya həm də cəmiyyəti, yəni Ukrayna cəmiyyətini bir konsolidasiya edir. Hətta Zelenskini istəməyənlər belə onun ətrafına toplaşır. Bu tarixi təcrübədə də biz görürük ki, İranda və digər ölkələrdə eyni vəziyyət olub, yəni ölkəyə qarşı basqınlar varsa, bu cəmiyyəti konsolidasiya edir. Ona görə düşünürəm ki, bu addım Zelenskini hakimiyyətdən devrilməsinə imkan verməyəcək, əksinə, Zelenskiyə qarşı aparılan bu təbliğat Zelenskin tərəfində olan bir təbliğata çevrilə bilər ki, bu da son nəticədə Rusiyaya qarşı aqressiyaları artıra bilər. Bax, belə bir halın olma ehtimalı qaçılmaz kimi görünür. Düşünürəm ki, Rusiya nə qədər ki, hücum edəcək bir o qədər Zelenskinin seçkiyə getmək məsələsi ortada olarsa, əgər Zelenski seçkilərdə iştirak edərsə onun səs almaq imkanları daha da genişlənə bilər”-deyə S.Hümbətov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
