Ermənistan Rusiya ilə münasibətləri inkişaf etdirməkdə qərarlıdır və Avrasiya İqtisadi İttifaqında (Aİİ) qalmaq istəyir. Bu barədə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Yekaterinburqda rusiyalı həmkarı Mixail Mişustinlə görüşündə bəyan edib: "Bu görüş münasibətlərimizin bütün aspektlərini müzakirə etmək, seçkilərdən sonra isə fikir mübadiləsi aparmaq üçün yaxşı fürsətdir". Paşinyan onu da vurğulayıb ki, ölkəsi həm seçki öncəsi, həm də seçkidən sonrakı dövrdə Rusiya ilə əlaqələrin davamlı inkişafına sadiqdir və Aİİ-də iştirakda maraqlıdır.
Yeri gəlmişkən, Paşinyan bu yaxınlarda Rusiyaya səfərindən əvvəl Aİİ-ni kəskin tənqid etmiş və bu strukturun maliyyə, mal və işçi qüvvəsinin sərbəst hərəkətinə əsaslandığını bildirmişdi: “Əgər bu yoxdursa, deməli, Avrasiya İqtisadi İttifaqı yoxdur”. Amma indi o, fərqli mövqe sərgiləyir. Mişustin isə bildirib ki, Moskva seçkilərdən sonra yeni Ermənistan hökumətinin Rusiya ilə əlaqələri dostluq və mehriban qonşuluq ruhunda davam etdirəcəyinə ümidlidir: "Ermənistan hökumətinin rusiyalı investorlar üçün yaxşı şərait yaratmağa davam etməsi və onların hüquqlarını, qanuni maraqlarını qoruması vacibdir". Digər tərəfdən, parlament seçkilərindən bir ay keçməsinə baxmayaraq, Rusiya tərəfi hələ də Paşinyanı rəsmən təbrik etməyib. Yekaterinburqdakı görüşün mətbuata açıq hissəsində də buna dair heç bir işarə olmayıb. Rusiya prezidenti Vladimir Putin də hələ Paşinyanı təbrik etməyib və rəsmi Moskva seçkilərin rəsmi nəticələrini gözlədiklərini açıqlayıb. Mərkəzi Seçki Komissiyası bu nəticələri 14 iyunda dərc edib, Konstitusiya Məhkəməsi isə 4 iyulda təsdiqləyib. Buna baxmayaraq, "İnterfaks" agentliyi xüsusi olaraq vurğulayır ki, Rusiya Paşinyanın iyunun 7-də keçirilən parlament seçkilərindən sonra işgüzar səfərə çıxdığı ilk ölkədir. Danışıqlar Rusiyanın Ermənistan mallarının idxalına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər və tərəflər arasında mövcud olan siyasi gərginlik fonunda baş tutub. Mişustin ictimai çıxışında Ermənistan mallarına qoyulan məhdudiyyətlərə toxunmayıb, əksinə, Ermənistan hökumətinin rusiyalı investorlar üçün rahat şərait yaratmağa davam edəcəyinə ümid etdiyini bildirib: "Bu, 7 iyunda keçirilən parlament seçkilərindən sonra ilk xarici səfərinizdir. Ümid edirik ki, seçkilər nəticəsində formalaşacaq Ermənistanın yeni hökuməti Ermənistan-Rusiya münasibətlərinin dostluq, xoşməramlılıq, qarşılıqlı hörmət və bir-birinin maraqlarına hörmət ruhunda mütərəqqi inkişafını təmin edəcək". Mişustin qeyd edib ki, qlobal iqtisadi şoklara baxmayaraq, Rusiya Ermənistanın xarici ticarət tərəfdaşları və investorları arasında birinci yerdədir. O, mədənçilik, maşınqayırma, nəqliyyat, enerji, o cümlədən nüvə enerjisi sahələrində əməkdaşlığı sadalayıb. Nikol Paşinyan artıq fevral ayında Ermənistan dəmir yolunun Rusiya tərəfindən idarə olunmasının başqa ölkəyə verilməsinin zəruriliyindən danışmışdı. Ermənistan liderinin sözlərinə görə, Rusiya rəhbərliyi səbəbindən Ermənistan regional blokadanın ləğvi kontekstində rəqabət üstünlüyünü itirir. Moskva sərt reaksiya verərək İrəvanın bəyanatını "qəribə" adlandırdı və güzəştin potensial alıcılara ən azı 250 milyon dollara başa gələcəyini vurğuladı.
Daha öncə isə Avrasiya İqtisadi İttifaqının dörd ölkəsinin liderləri Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşma siyasətinə qarşı birgə bəyanat yayaraq İrəvanı birmənalı seçim etməyə çağırıb. Astanada keçirilən Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasının yekunlarına dair sənəddə Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan Ermənistanın gələcək geosiyasi xəttini müəyyənləşdirmək üçün ümumxalq referendumunun keçirilməsini tələb edir. Sənəddə Ermənistanın Aİ-yə üzvlük hazırlığının "Aİİ dövlətlərinin iqtisadi təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər" yaratdığı vurğulanır. Bəyanat müəlliflərinə görə, İrəvanın avrointeqrasiya istiqamətində atacağı növbəti addımlar ittifaq ölkələrinin iqtisadi maraqlarına birbaşa zərbə vura bilər. Astana sammitinin yekunlarına dair mətbuat konfransında Vladimir Putin Ermənistandakı mövcud vəziyyəti Ukrayna böhranı ilə müqayisə edib: "Mən artıq bunu qeyd etmişdim. Ukraynadakı böhran vaxtilə bu ölkənin Aİ-yə qoşulmaq cəhdləri ilə başladı. Biz buna qarşı deyildik". 2025-ci ilin yazında Ermənistan parlamenti Aİ-yə qoşulma prosesinin başlanması haqqında qanun qəbul edib. Astanadakı mətbuat konfransında Putin bildirib ki, İrəvan Aİ standartlarına keçidə başlasa, Ermənistanın Avrasiya İttifaqına inteqrasiyası dayandırılacaq. İrəvanın Qərblə yaxınlaşma kursu Ermənistanla Rusiya arasında münasibətlərdə kəskin gərginliyə yol açıb. Moskva Ermənistan rəhbərliyini Qərbpərəst siyasətinə görə mütəmadi olaraq tənqid edir. Rusiyanın müvafiq qurumları isə Ermənistandan gələn bir sıra məhsulların idxalına birtərəfli qadağalar qoyur.
Tahir TAĞIYEV
