Polad Mehdi: “Praktik baxımdan Rusiyada yaşayan Azərbaycan vətəndaşları arasında ən çox rast gəlinən inzibati problemlər...”
Rusiya Dövlət Dumasının sədri Vyaçeslav Volodin xarici vətəndaşların deportasiya olunmasına əsas verən inzibati xətaların siyahısının genişləndirildiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, İnzibati Xətalar Məcəlləsindəki müvafiq siyahının ilkin olaraq 22-dən 43 maddəyə qaldırılması planlaşdırılsa da, daxil olan təkliflər əsasında bu rəqəm 45-ə çatdırılıb.
Siyahıya əlavə edilən son iki bənd sərhədçiyə itaətsizlik və ayrıseçkilik (İnsanın cinsindən, irqindən, dərisinin rəngindən, milliyyətindən, dilindən, yaşından və dinindən asılı olaraq hüquq və azadlıqlarının pozulması) halları ilə bağlıdır. Volodin öz "Telegram" kanalında bu addımın ölkədə ictimai təhlükəsizliyin təmin olunmasına və miqrasiya sahəsində nizam-intizamın yaradılmasına xidmət edəcəyini vurğulayıb. Dövlət Duması İnzibati Xətalar Məcəlləsinə təklif olunan düzəlişləri artıq birinci oxunuşda qəbul edib. Yeni qanun layihəsinə görə, miqrantlar Rusiya ordusunu ləkələmə, icazəsiz mitinqlərdə iştirak, sanksiya çağırışları və ərazi bütövlüyünü pozmağa yönəlmiş addımlara görə də ölkədən qovulacaqlar. Siyahıya fövqəladə və hərbi vəziyyət qaydalarını pozma, toy və şənliklərdə havaya atəş açma, polisə itaətsizlik və xırda xuliqanlıq kimi xətalar da daxildir.
Rusiyada miqrantların deportasiya olunması üçün əsasların siyahısı genişləndirilir. Yəni hansı inzibati xətalara görə insanlar deportasiya oluna bilərlər.
Rusiyada yaşayan azərbaycanlıların deportasiyası üçün yeni qaydalarda nələrdən daha çox istifadə oluna bilər? Rusiyada yaşayan azərbaycanlıların hansı halda, hansı formalarda inzibati qayda pozuntuları daha çox olur və bunlar onların deportasiya olunması üçün əsas ola bilərmi?
Politoloq Polad Mehdi baki-xeber.com-a bildirdi ki, Rusiya Federasiyasında xarici vətəndaşların deportasiyasına (inzibati qaydada ölkədən çıxarılmasına) əsas verən inzibati xətaların siyahısının genişləndirilməsi müzakirə olunur. “Dəyişikliklər qəbul edilərsə, miqrasiya qaydalarının pozulması ilə yanaşı, daha geniş inzibati hüquqpozmalar da deportasiya üçün hüquqi əsas hesab oluna bilər.
Söhbət, ilk növbədə, polis əməkdaşının qanuni tələbinə tabe olmamaq (Rusiya Federasiyasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 19.3-cü maddəsi), xırda xuliqanlıq (20.1-ci maddə), icazəsiz kütləvi tədbirlərlə bağlı bəzi inzibati xətalar (20.2-ci maddə) və qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər hüquqpozmalarından gedir. Bununla yanaşı, 115-FZ saylı “Rusiya Federasiyasında xarici vətəndaşların hüquqi vəziyyəti haqqında” və 114-FZ saylı “Rusiya Federasiyasına giriş və Rusiya Federasiyasından çıxış qaydası haqqında” federal qanunlar da xarici vətəndaşların ölkədə qalması və ölkədən çıxarılması ilə bağlı əsas hüquqi çərçivəni müəyyən edir.
Praktik baxımdan Rusiyada yaşayan Azərbaycan vətəndaşları arasında ən çox rast gəlinən inzibati problemlər miqrasiya qeydiyyatının vaxtında yenilənməməsi, əmək patenti və ya iş icazəsi ilə bağlı pozuntular, sənədlərdə uyğunsuzluqlar, eləcə də yol hərəkəti və ictimai asayişlə bağlı inzibati xətalardır. Təklif olunan dəyişikliklər qüvvəyə minərsə, bu pozuntuların bir hissəsi artıq yalnız cərimə ilə deyil, deportasiya ilə də nəticələnə bilər.
Bununla belə, deportasiya avtomatik tətbiq olunan tədbir deyil”.
P.Mehdi qeyd etdi ki, hər bir konkret iş üzrə qərar məhkəmə və ya qanunla səlahiyyət verilmiş dövlət orqanı tərəfindən işin bütün halları araşdırıldıqdan sonra qəbul edilməlidir.
“Siyasi baxımdan bu dəyişikliklər Rusiyanın miqrasiya siyasətini daha da sərtləşdirmək, xarici vətəndaşlar üzərində inzibati nəzarəti gücləndirmək və daxili təhlükəsizlik siyasətini ön plana çıxarmaq istiqamətində atdığı addımların davamı kimi qiymətləndirilə bilər. Eyni zamanda, hüquq-mühafizə orqanlarının diskresiya səlahiyyətlərinin genişlənməsi hüququn tətbiqində daha ehtiyatlı və balanslı yanaşmanın vacibliyini artırır.
Bu baxımdan Rusiyada yaşayan Azərbaycan vətəndaşlarının miqrasiya və əmək qanunvericiliyinin tələblərinə ciddi riayət etməsi, sənədlərini tam qaydasında saxlaması, inzibati xəta yarada biləcək hərəkətlərdən çəkinməsi və zərurət yarandıqda peşəkar hüquqi yardım alması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Beynəlxalq hüquq da deportasiya zamanı müəyyən təminatlar nəzərdə tutur”.
P.Mehdinin sözlərinə görə, Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 8-ci maddəsinə əsasən şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququ qorunmalı, Beynəlxalq Mülki və Siyasi Hüquqlar haqqında Paktın 13-cü maddəsinə uyğun olaraq isə xarici vətəndaşın ölkədən çıxarılması yalnız qanuna əsaslanmalı, hər bir iş fərdi qaydada qiymətləndirilməli və şəxsin öz müdafiəsini təmin etmək hüququna real imkan verilməlidir.
“Nəticə etibarilə, Rusiyada müzakirə olunan dəyişikliklər təkcə miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsi deyil, həm də xarici vətəndaşların hüquqi məsuliyyətinin genişləndirilməsi anlamına gəlir. Bu səbəbdən Rusiyada yaşayan Azərbaycan vətəndaşlarının qanunvericiliyin tələblərinə daha həssas yanaşması, hüquqi riskləri əvvəlcədən nəzərə alması və öz hüquqlarını bilməsi əvvəlkindən daha böyük əhəmiyyət daşıyır”-deyə R.Mehdi bildirdi.
İradə SARIYEVA
