Rəşad Bayramov: “Təhlükəsizlik sektoru anlayışı yalnız silah və hərbi texnika yardımı demək deyil”
Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski təhlükəsizlik sektorundakı dəstəyinə və əməkdaşlığına görə Azərbaycana təşəkkür edib. Zelenski bu barədə Ankarada keçirilən Müdafiə Sənayesi Forumunda çıxışı zamanı danışıb. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan, Türkiyə, NATO ölkələri, Avropa İttifaqı və Fars körfəzi ölkələri müdafiə sektorunda Ukrayna üçün güclü tərəfdaşlardır.
Çox maraqlıdır, adətən Azərbaycan Ukraynaya müharibə başlayandan bir neçə dəfə humanitar yardım edib. Rusiya Ukraynanın elektrik stansiyalarını vurduğu üçün xüsusən bu ölkəyə çoxsaylı generatorlar göndərilib. İndiyə qədər Azərbaycan 50 milyon dollardan çox yardım edib. Maraqlıdır, bəs o zaman Zelenski “təhlükəsizlik sektorundakı dəstək” deyərkən nə nəzərdə tutulur? Burada söhbət nədən gedə bilər?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən AMİP Ali Məclisinin sədri Rəşad Bayramov bir sıra məqamlara toxundu: “Zelenskinin ifadəsi ilk baxışda yalnız humanitar dəstəklə məhdudlaşmayan daha geniş əməkdaşlıq mesajı kimi qiymətləndirilsə də, əslində söhbət hansısa hərbi dəstəkdən, silah və texnika göndərilməsindən və ya buna bənzər hansısa əməkdaşlıqdan getmir. Nəzərə almaq lazımdır ki, təhlükəsizlik sektoru anlayışı yalnız silah və hərbi texnika yardımı demək deyil. Müasir diplomatik və təhlükəsizlik terminologiyasında bu anlayış daha geniş məna daşıyır. Enerji təhlükəsizliyi, kritik infrastrukturun qorunması, minalardan təmizləmə, fövqəladə hallar, müdafiə sənayesi üzrə əməkdaşlıq, təlim və institusional dəstək kimi geniş sahələri də əhatə edir.Azərbaycanın Ukraynaya göstərdiyi ən mühüm dəstək istiqamətlərindən biri də məhz enerji təhlükəsizliyi olub. Rusiya tərəfindən Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələr endirildiyi dövrdə Azərbaycanın generatorlar və digər avadanlıqlar göndərməsi Kiyev üçün strateji əhəmiyyət daşıyırdı. Çünki müharibə şəraitində enerji sisteminin qorunması yalnız sosial məsələ deyil, eyni zamanda milli təhlükəsizlik məsələsidir. Bu baxımdan Zelenskinin ifadəsi həmin istiqaməti əhatə edir desək daha düzgün olar”.
R. Bayramovun fikrincə, buraya eyni şəkildə fövqəladə hallar və mülki müdafiə sahəsini də aid etmək olar: “Azərbaycan Ukraynaya müxtəlif dövrlərdə xilasedici avadanlıqlar, humanitar yüklər və müharibənin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün vasitələr təqdim edib. Müharibə şəraitində əhalinin qorunması, kritik obyektlərin fəaliyyətdə saxlanması da təhlükəsizlik sektorunun bir hissəsi sayılır. Siyasi və diplomatik təhlükəsizlik sahəsində verilən dəstəyi də unutmaq olmaz. Bu məqam niyəsə çox vaxt diqqətdən kənarda qalır. Ukrayna üçün təhlükəsizlik təkcə silah məsələsi deyil. Ölkənin ərazi bütövlüyünə siyasi dəstək, beynəlxalq platformalarda göstərilən mövqe, humanitar həmrəylik və müharibənin nəticələrinin yumşaldılmasına yönəlmiş əməkdaşlıq da təhlükəsizlik çərçivəsində qiymətləndirilə bilər. Azərbaycanın Ukraynanın ərazi bütövlüyü məsələsində beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyi Kiyev üçün əhəmiyyətlidir.
Odur ki, Zelenskinin “təhlükəsizlik sektorundakı dəstək” ifadəsi heç də birbaşa hərbi yardım demək deyil. Buraya enerji təhlükəsizliyi, fövqaladə halların aradan qaldırılması üçün təqdim olunan vasitələr, humanitar təhlükəsizlik və o cümlədən də siyasi-diplomatik dəstək daxildir”.
Vidadi ORDAHALLI
