Pərviz Heydərov: "Yuyucu məhsulların satış qiymətlərini bazarda tələb və təklifin nisbəti müəyyən edir, ancaq, bununla belə, süni qiymət artımına yol verilməməlidir"
İnsanların gündəlik tələbatının ödənilməsi üçün tək qida məhsullarına ehtiyac duyulmur. Gündəlik tələbat deyəndə tək qida məhsulları deyil, eyni zamanda, təmizlik vasitələri də nəzərdə tutulur. Geyimin yuyulması, evin təmiz qalması üçün istifadə olunan yuyucu vasitələr, həmçinin, insanların gigiyenik qaydalara əməl etməsi üçün müxtəlif növ vasitələrə ehtiyac duyulur. Bunlardan saç şampunu, diş fırçası, sabun və s. misal göstərmək olar.
Yuxarıda sadaladığımız bütün məhsullar insanların gündəlik ehtiyacının ödənilməsi üçün vacibdir. Amma bu məhsulların qiymətindən danışmağa dəyməz. Yuyucu vasitələrin satış qiymətinin yüksək olması insanları narazı salır. Paltarların yuyulması və ya gündəlik təmizlik tələb olunan yuyucu vasitələrin satış qiyməti, demək olar ki, günü-gündən qalxır. Bu məhsulların satış qiymətini tənzimləmək olarmı?
İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, yuyucu vasitələrin qiymətlərinə ayrıca yanaşmaq düzgün deyil. Bu ümumən ölkənin istehlak bazarında vəziyyətlə, daha doğrusu, cərəyan etməkdə olan proseslərlə əlaqədardır: "Belə ki, kütləvi istehlak mallarının hamısında bahalaşma müşahidə edilir. Fərq yalnız ondadır ki, bu bir çox məhsullarda özünü daha qabarıq büruzə verir, digərlərində isə yox. Qeyd edim ki, hazırda ölkədə ikirəqəmli inflyasiya müşahidə olunmaqdadır. Qiymət artımı ən çox idxal mallarında nəzərə çarpır. Adlarını çəkdiyiniz məhsulların da, demək olar, hamısı xaricdən gətirilir. Düzdür, bəziləri daxildə də istehsal olunur. Ancaq onlar da nisbətən bahalaşır. Yəni bir daha qeyd edirəm ki, buna bazardakı ümumi vəziyyət kontekstindən yanaşmaq lazımdır".
Həmsöhbətimizin bildirdiyinə görə, bahalaşmanın kökündə isə manatın məzənnəsi dayanır: "Bəllidir ki, keçən il 2 dəfə devalvasiya baş verdi. Bu il ərzində isə devalvasiya həyata keçirilməsə də, manat "üzən məzənnə" rejimində idarə olunur. Hələ yaxşı ki, tam sərbəst deyil. Odur ki, manatın məzənnəsi, cüzi də olsa, hər halda ucuzlaşıb və hələ gözlənir ki, ucuzlaşmaqda davam edəcək. Bu tendensiya isə rezonans şəkildə bütün növ istehlak məhsullarının dəyərində özünü göstərəcək və göstərməlidir də.
O ki, qaldı tənzimlənməyə, biz bazar iqtisadiyyatı şəraitində yaşayırıq və tənzimlənən qiymətlərə hansı növ məhsullar və xidmətlər daxildirsə, məlumdur. Adlarını çəkdiyiniz məhsullar qiymətləri tənzimlənən məhsullar siyahısına daxil deyil. Bunların satış qiymətlərini bazarda tələb və təklifin nisbəti müəyyən edir. Ancaq, bununla belə, təbii ki, süni qiymət artımına yol verilməməlidir. Bunun baş verməməsi üçün isə inflyasiya cilovlanmalıdır və idxal məhsullarında qiymət artımlarının heç olmasa yerli istehsala məxsus malların dəyərinə transferinin qarşısı alınmalıdır".
Günel CƏLİLOVA
