Banklarımız daha bir əhəmiyyətli proqnozu alt-üst edir...

Tarix: 14.03.2014 / 08:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkə banklarının kredit verilişində tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda gəlir mənbələrini artırmaq üçün qiymətli kağızlar bazarında fəallaşa biləcəyinə dair verilən proqnozlar, hələ ki, təsdiqini tapmır. Banklar sözügedən bazarda hələ də zəif mövqedən çıxış etməsi ilə fərqlənir. Halbuki, əlavə gəlir əldə etmək məqsədi daşıyan banklar üçün hazırda ən əlverişli sahələrdən biri də səhm bazarının fəal iştirakçısı olmaqdır.
Digər tərəfdən, bəzi yerli şirkətlər daha çox səhm buraxılışını nizamnamə kapitallarını artırmaq məqsədilə həyata keçirirlər. Banklar da bundan istifadə etsələr, nizamnamə kapitalı ilə bağlı problemlərini də həll edə bilərlər.
Lakin o da vurğulanır ki, hazırda qiymətli kağızlar bazarı zəif inkişaf etdiyindən, banklar əlavə vəsait cəlb etmək üçün özləri qiymətli kağızlar buraxmaqdan, onu fond birjasında yerləşdirməkdən yayınır. Halbuki, xaricdə banklar qiymətli kağızlar bazarında əsas iştirakçılardan sayılır. Bankın qiymətli kağızlarla investisiya əməliyyatları həyata keçirməsi birbaşa və dolayı yolla gəlir əldə edilməsi üçün ehtiyatların qiymətli kağızlara qoyuluşunu xarakterizə edir. Lakin Azərbaycan bankları bu təcrübədən istifadə etmir. Halbuki, iqtisadi böhrandan əziyyət çəkən Avropa bankları və şirkətləri məhz qiymətli kağızlar hesabına maliyyə durumlarını düzəltməyə çalışırlar. Bu xüsusda qeyd edək ki, böhrandan çıxış yolu axtarışında olan Avrozonanın variantlarından biri xaricdən qiymətli kağızlar bazarına yeni investorlar cəlb edilməsidir. O da maraqlıdır ki, belə investorlardan biri qismində Azərbaycan çıxış edir. Ekspertlər isə qeyd edir ki, maliyyə böhranı inkişaf etmiş və inkişafda olan ölkələr üçün yeni imkanlar açır. Bu imkanlar ondan ibarətdir ki, qlobal maliyyə böhranı dünyada investisiya qıtlığı yaradır. İnvestisiya qıtlığı yaratdığından bu, digər ölkələr, eləcə də Azərbaycan üçün investisiya yerləşdirmək baxımından yeni imkanlardır. Ekspertlər Qərb, eləcə də Avropa ölkələrinə indiki vəziyyətdə investisiya qoyuluşunun tərəfdarıdır. Çünki Azərbaycan şirkətlərinin Qərb ölkələrinə investisiya qoyuluşları perspektiv baxımından gəlirli hesab olunur. İndiki halda Qərb ölkələrində, xüsusən bəzi şirkətlərin səhmlərinin qiymətinin azalması fonunda həmin ölkələrə investisiya qoyuluşları cəlbedicidir. Eyni zamanda, investisiya qoyuluşları zamanı kifayət qədər ehtiyatlı olmaq lazım gəlir. Xüsusən də qiymətli kağızlar bazarına qoyulan sərmayə ilə bağlı ehtiyatlı addım atmaq lazımdır. İndiki halda Avropa ölkələrində daha çox arzu olunan daşınmaz əmlaka vəsait yönəldilməsi və səhmləri dövriyyəyə çıxarılan bir sıra iri şirkətlərin alınmasıdır. Bunlar perspektiv baxımından gəlirli ola bilər. Qiymətli kağızlar bazarında iştirak uzunmüddətli dövr üçün gəlirli sayılır. Göstərilən təcrübədən Azərbaycan banklarını da yararlanması zəruri sayılır. Lakin banklar, eləcə də ümumilikdə özəl sektor, əvvəlki kimi, bu bazarda o qədər də aktiv deyil. Araşdırmalar isə həm də onu göstərir ki, burada yaranan çatışmazlıqlardan biri də Azərbaycandakı broker və diler institutlarının institusional inkişafı və rəqabət qabiliyyətinin məhdud olmasıdır. Bu amil özünü həm maliyyə imkanlarının az olmasında, həm göstərilən xidmətlərin çeşidinin darlığında, həm də peşəkarlıq səviyyəsində göstərir. Halbuki, qiymətli kağızlar bazarının inkişafı iqtisadiyyat üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Çünki o, maliyyə bazarının səmərəli fəaliyyət göstərən başlıca elementlərindən biri olmaqla iqtisadiyyatın ayrı-ayrı sahələrinə maliyyə vəsaitlərinin operativ şəkildə axınını təmin edən sahədir. Qiymətli kağızlar bazarı qiymətli kağızların lazımi anda pula çevrilməsini, yəni likvid duruma gəlməsində vasitəçilik rolunu üzərinə götürür. Eləcə də qiymətli kağızlar bazarının kapital formasından istehsal formasına keçməsinə kömək edir. O həm də bank kredit sistemini tamamlayır. Bütün bunları Qərb ölkələrinin timsalında da aydın görmək mümkündür. Onu da bildirək ki, Qərbdə ümumi daxili məhsulun formalaşmasında qiymətli kağızlar bazarı mühüm rol oynayır. Artıq Azərbaycanın bu sahədə analoji təcrübədən geniş istifadəsi zərurətə çevrilir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...