"Sahibkarlar üçün yaradılan şərait yaxın illərdə bir çox sahələrdə irəliləyişə nail olunacağını deməyə imkan verir"
Beynəlxalq Valyuta Fondu 2016-cı ildə Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta ehtiyatlarının 17,9 % - 4,117 milyard dollara qədər azalmasını proqnozlaşdırır. Fondun proqnozlarına görə, 2016-cı ildə AMB-nin valyuta ehtiyatlarının azalması tendensiyası qalacaq. 2015-ci ilin sonuna AMB-nin valyuta ehtiyatları 5,017 mlrd. dollar təşkil edib və ötən il ərzində 2,7 dəfə azalıb. Fondun qiymətləndirmələrinə əsasən, 2017-ci ildən AMB-nin valyuta ehtiyatlarının artımı başlayacaq.
Bununla belə, Fond orta müddətli perspektivdə bu artımın illik 0,5 mlrd. dollar təşkil edəcəyini gözləyir.
Xüsusilə, proqnozlara görə, 2018-ci ilədək AMB-nin ehtiyatları 4,617 mlrd. dollara, 2019-cu ilə qədər 5,117 mlrd. dollara, 2020-ci ilə qədər 5,617 mlrd. dollara, 2021-ci ilədək 6,117 mlrd. dollara çatacaq.
Məlumat üçün qeyd edək ki, 1 sentyabr 2016-cı il tarixinə AMB-nin valyuta ehtiyatları 4 mlrd. 192,5 mln. dollar təşkil edir və 8 ay ərzində 16,4 % azalıb.
Müşahidə olunan azalma tendensiyasından sonra növbəti il artımların olacağını ekspertlər necə şərh edir? BVF-nin proqnozunu şərh edən iqtisadçı Əli Əlirzayevin fikrincə, iqtisadiyyatda dayanıqlılığı təmin etmək üçün qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi vacib idi: "Bu mənada Azərbaycan hökuməti vaxtında düzgün qərarlar verdi. Əhali inflyasiyadan əziyyət çəkməsin deyə bu addımların atılması vacib idi. Bura daxili istehsalın artırılması, vergi, gömrük güzəştlərinin tətbiq olunması daxildir. Liberal iqtisadiyyat şəraitində pul-kredit siyasətinə uyğun olaraq qabaqlayıcı tədbirlər görülür ki, bura pensiyaların artırılması, gəlirlərin tənzimlənməsi aiddir. Məhsulların qiymətinə nəzarət etmək üçün daxili istehsalı artırmaq lazımdır. Əhalinin ehtiyacı daxili imkanlar hesabına ödənilərsə, maliyyə böhranının təsirlərini minimuma endirmək olar. Valyuta ehtiyatları da azalmaz, əksinə, artmağa doğru gedər. Azərbaycanı böhran yaşayan digər ölkələrlə müqayisə etmək olmaz. Çünki Azərbaycan kasıb ölkə deyil, təbii sərvətləri, iqtisadi dayanıqlılığını təmin edən resursları var. Məsələn, kənd təsərrüfatı sahəsinə diqqət etməklə xaricdən idxal olunan əksər məhsulları başlanğıcdan ölkədə istehsal etmək olar, bununla da böhranın təsirlərini azaltmaq mümkündür. Gön-dəri zavodlarını yenidən qurmaqla həm təsərrüfatı, həm də ayaqqabı istehsalını inkişaf etdirmək olar. Hələ SSRİ dönəmində ət və ət məhsullarının 80 faizi ölkəyə mərkəzləşdirilmiş fonddan idxal olunurdu, amma indi böyük faiz hesabı ilə ölkənin ət təminatı daxili imkanlar hesabına ödənilir. Bu praktikanı digər sahələr üçün də tətbiq etmək lazımdır. Sahibkarlar üçün yaradılan şərait yaxın illərdə bir çox sahələrdə irəliləyişə nail olunacağını deməyə imkan verir".
Vidadi ORDAHALLI
