Azərbaycan turizmində radikal addımların vaxtı çatdı

Tarix: 13.03.2014 / 16:25
Bölmə: İqtisadiyyat

Artıq havaların tədricən istiləşməyə başlaması fonunda ölkə daxilində insanların səyahətlərinin artması müşahidə olunur. Aparılan araşdırmalar daxili turizmin yenidən canlanmaq üzrə olduğunu göstərir. Lakin həmişəki kimi, bu dəfə də narahatlıq predmetinə çevrilən məqam qiymətlərlə bağlıdır. Ekspertlər hesab edir ki, yenə qiymətlər baha olacaqsa, xaricə üz tutan turistlərin statistikası da yüksək olacaq.
Halbuki, qiymətlər tənzimlənərsə, ölkə turizmdən böyük həcmdə gəlir əldə etmək iqtidarındadır. Çünki Azərbaycanın müasir və elitar turizm mərkəzinə çevrilməsi üçün bütün imkanlar var və bu imkanlardan istifadə edilərək ölkə turizm baxımından inkişaf etmiş Avropa ölkələrinin səviyyəsinə çatdırıla bilər. Ekspertlər bu fikirdədir ki, hazırda Azərbaycan turizm sahəsində bütün Qafqaz regionunda mərkəzi ölkədir. Azərbaycan turizminin inkişaf etdirilməsi üçün yalnız Bakıda deyil, regionlarda da lazımi səviyyədə infrastruktur yaradılıb və bu işlər hazırda da davam edir. Sadəcə əsas problem, həmişəki kimi, qiymət sarıdandır. Əslində, bir neçə gün əvvəl bu məsələyə mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev də toxunmuşdu. Nazir bildirmişdi ki, Azərbaycan vətəndaşlarının alıcılıq qabiliyyəti nəzərə alınaraq qiymətlərin tənzimlənməsi turizm sahəsində də lazımdır. Onun sözlərinə görə, bu məsələ 3 il öncə gündəmə gəlib: "Təxminən iki il müddətində - 2012-2013-cü illərdə biz qiymətlərin artırılmasına imkan vermədik. Hətta üç il öncə bu məsələ qalxanda biz qiymətlərin 20 faiz aşağı düşməsinə nail olduq". Nazir bildirib ki, bu siyasət davamlı olacaq: "Qiymətlərin enməsi rəqabətin və xidmətin səviyyəsindən asılıdır. Nə vaxt rəqabətə davamlı təşkilatlar olacaq, o zaman qiymətlər də aşağı düşəcək". Nazir vurğulayıb ki, bu sahənin inkişafı üçün dövlət proqramı nəzərdə tutulub. Proqrama əsasən, ölkənin müxtəlif yerlərində xüsusi turizm zonaları yaradılacaq: "Turizm zonasının inkişaf konsepsiyası sərmayəçilərə imkan verəcək ki, onlar həmin ərazidə dövlət qanunlarına uyğun olaraq tikinti aparsınlar və bu sahəni inkişaf etdirsinlər".
Ekspertlər isə hesab edir ki, qiymətlərin tənzimlənməsi prosesi sürətlənməlidir. Bu fonda belə təkliflər səslənir ki, turizm obyektləri, bəzi Avropa ölkələrində olduğu kimi, əlavə dəyər vergisindən (ƏDV) azad olunsun, yaxud bu verginin miqdarı turizm obyektləri üçün aşağı salınsın. Xüsusən də Şərqi Avropa ölkələrinin təcrübəsi göstərir ki, bu sektora ayrılan əlavə dəyər vergisində güzəştlərin edilməsi xeyirlidir. Əlavə dəyər vergisinə güzəştlərin tətbiqi birbaşa bu sektorda xərclərin azaldılmasına və qiymətlərin ucuzlaşmasına səbəb olmaq iqtidanıdadır. Söhbət, əlbəttə ki, əlavə dəyər vergisinin tam olaraq ləğvindən getmir. Sadəcə, əlavə dəyər verginin həcmində müəyyən güzəştlər olunmalıdır. Misal üçün, Rumıniyada əlavə dəyər vergisi 18% olsa da, bu ölkədə turizm sektorunda çalışan şirkətlər əlavə dəyər vergisinə 7%-lə cəlb olunurlar. Bu, birmənalı şəkildə imkan verir ki, praktik olaraq turizm sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərin xərclərinin azaldılmasına nail olunsun. Bu da nəticə etibarilə turizm sektorunda qiymətlərin tənzimlənmsinə və bu sahənin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına şərait yaradır. Ümumiyyətlə, beynəlxalq təcrübədən göründüyü kimi, başlıca faktorlardan biri də dövlət tərəfindən xüsusi vergi güzəştlərinin tətbiq olunmasıdır.
Bundan başqa, yerli bazarda turizm qiymətinin baha olması spesifik amillərlə bağlıdır. Məsələn, Türkiyədə 4 səviyyədə qiymətləndirmə otelləri var, amma bizdə, təəssüf ki, belə bir sistem mövcud deyil. Ona görə də bahalılıq amili bu sektorda özünü daha çox büruzə verir. Xatırladaq ki, ölkədə müvafiq turizm infrastrukturunun yaradılması məqsədilə bir sıra dövlət proqramları təsdiq olunub. Mütəxəssislər bildirir ki, turizmin hərtərəfli inkişafı, ölkə əhalisinin daxili turizmə marağının artırılması üçün ən başlıca amil infrastruktur yaradılması, turist cığırlarının salınması və xidmət vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasıdır. Eləcə də qiymətlər münasib olmalıdır. Mütəxəssislər onu da deyir ki, Bakı-Abşeron ərazisində qiymətlərlə bağlı vəziyyət stabil olsa da, regionlarda çatışmazlıqlar mövcuddur. Xüsusən də qiymət sahəsində. Ona görə də bu sahədə artıq radikal addımların atılmasının vaxtı çatıb.
Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...