ABŞ hökumətinin "dollar əməliyyatı" və Azərbaycan...

Tarix: 12.03.2014 / 08:41
Bölmə: İqtisadiyyat

Mart ayının başlaması ilə iqtisadi sferada diqqəti cəlb edən əsas hadisə ABŞ dolları ilə bağlıdır. Söhbət ABŞ Mərkəzi Bankının (FES) aylıq dollar çapını dayandırmasından gedir. Buna qədər isə aylıq dollar çapı 10 milyarda qədər azaldılmışdı. Xatırladaq ki, ABŞ-da son illərdə baş verən böhranın, dövlət borcunun artması federal hökuməti əlavə pul çapına sövq etmişdi.
Bu fonda ABŞ Mərkəzi Bankı aylıq 85 milyard dollar çap etməklə dövlət borclarını örtdü. Son ayların nəticələrinə görə, ABŞ-da işsizlik səviyyəsi azalmağa, iqtisadi inkişaf tempi isə artmağa doğru gedir. Bu səbəbdən, tədricən aylıq dollar çapını minimuma endirmək haqqında qərar çıxarılıb. Qərara əsasən, aylıq dollar çapı hər ay 10 milyard dollar həcmində azaldılmağa başladı. Mart ayından isə aylıq dollar çapına, qeyd olunduğu kimi, son qoyulur. Bu isə dolların sürətlə bahalaşmasını qaçılmaz edir. Yaxın günlər ərzində dünya bazarlarında, eləcə də Azərbaycanda dolların kəskin bahalaşması gözlənir. Bu fonda avronun kəskin şəkildə dəyər itirməsi də qaçılmaz sayılır.
Tanınmış valyuta analitiklərinin fikrincə, yaxın tezlikdə avronun kursu yenidən aşağı enməyə başlayacaq. Ekspertlər dolların bahalaşmasının, avronun ucuzlaşmasının dalğasının Azərbaycana da ciddi təsir edəcəyini bildirir. Xatırladaq ki, Azərbaycan hökuməti illərdir Mərkəzi Bank vasitəsilə dolların kursunu stabil saxlayıb. Lakin dollar çapı ilə bağlı məsələ fonunda baş verənlər Azərbaycana da ciddi təsir göstərəcək və ölkədə dolların bahalaşması gözlənir. Hazırda 1 dollar 78 qəpiyə təklif olunur. Ekspertlər bildirir ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankı manatın sabitliyini uzun müddət saxlamaqda çətinlik çəksə də, onu nəzarətdə saxlaya biləcək. Avro isə, qeyd olunduğu kimi, dəyərdən düşəcək. Bunun isə müəyyən müsbət təsirləri var. Artıq məlumdur ki, avronun ucuzlaşması Avropadan gətirilən malların qiymətinə də təsir göstərir. Belə ki, Avropadan idxal olunan mallar ucuzlaşır. Xüsusən də avtomobillərin, məişət avadanlıqlarının qiymətinə bu təsir edir. Bu səbəbdən, avronun ucuzlaşması davam edərsə, qarşıdakı dövr ərzində Avropa avtomobillərinin, xüsusən də Azərbaycanda kifayət qədər geniş yayılan Almaniya maşınlarının ucuzlaşmasını gözləməyə dəyər. Qeyd edək ki, Azərbaycan idxalının 60 faizə qədərini, ixracının isə yarısını Avropa ölkələrilə aparır. Avro ilə alınaraq Azərbaycana gətirilən mallar əsasən dərman preparatları, ərzaq məhsulları, yuyucu vasitələr, mebel və maşınlardır. Lakin ekspertlər onu da vurğulayır ki, avronun uzunmüddətli çökməsi və Avrozonada baş verən proseslər ölkəyə daha ciddi təsir edə bilər. Çünki həm Mərkəzi Bankın, həm Dövlət Neft Fondunun vəsaitlərinin bir hissəsi avroda yerləşir və bu valyutanın kursunun dəyişilməsi, istər-istəməz, gəlir itkisinə gətirib çıxara bilər. Ekspertlərin fikrincə, avronun milli valyutamıza nisbətən dəyərdən düşməsi ilk növbədə xarici ticarət dövriyyəsinə təsir edəcək. Belə ki, Avronun ucuzlaşması Avropa dövlətlərinə satılan məhsulların azalmasına gətirib çıxarmaqla yanaşı, həm də ixrac əməliyyatlarında əldə olunan real gəlirin həcmini azalda bilər. Neft gəlirlərinin bir hissəsinin məhz avroda saxlanması da ziyanın olacağından xəbər verir. Bu amilin Avropa İttifaqı ilə artan ticarət dövriyyəsinə də mənfi təsiri proqnozlaşdırılır. Avronun ucuzlaşmasının banklardan da yan keçməyəcəyi gözlənir. Belə ki, Azərbaycan bankları arasında xarici kapitallı və Avropa banklarının kapitallarından təşkil olunanlar ucuzlaşmadan zərər çəkəcək. Digər tərəfdən, dolların bahalaşması neftin ucuzlaşmasına səbəb ola bilər. Bu isə neft hasil edən ölkələrin, o cümlədən də Azərbaycanın maraqlarına cavab vermir. Ekspertlər deyir ki, Azərbaycandakı rolunu nəzərə alsaq, neftin ucuzlaşmasının davam etməsi problemlərin yaranmasına gətirər. Çünki Azərbaycan ixracatının əsas hissəsini neft və neft məhsulları təşkil edir ki, bu baxımdan da gələcəkdə qiymətlərin düşməsi böyük rəqəmlərlə ifadə olunsa, bu, Azərbaycanın gəlirlərinə ciddi təsir göstərəcək.
Hər halda, hər şey dolların nə qədər dəyər qazanmasından asılı olacaq. Lakin Avropa ölkələrinin iqtisadiyyatında yaşanan ciddi problemlər, külli miqdarda dövlət borcunun yaranması bu ölkələrin bank sisteminə və iqtisadi artımına ciddi təsir göstərir. Bu isə avronun kursunun sürətlə enməsinə şərait yaradır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...