İyunun 2-də dünya neft bazarında Azərbaycana da dəxli olan proses başlayacaq

Tarix: 17.05.2016 / 01:22
Bölmə: İqtisadiyyat

Neft bazarında kəsir qiymətlərlə bağlı gözlənilməz vəziyyət yaratdı

Neft bazarında müşahidə olunan son bahalaşma dünyanın əksər iqtisadi mərkəzləri üçün böyük sürpriz hesab olunmağa başlayıb. Qiymətlərin sürətli artımının ilin sonlarında olacağı proqnozlaşdırılsa da, bu, gözlənildiyindən tez baş verir. Son məlumatlara görə, dünya bazarında "Brent" markalı neftin qiyməti artıq 48,66 dollara qədər artaraq 2016-cı ilin ən yüksək həddinə çatıb.
Azərbaycanın Supsa, Batumi və Ceyhan limanları vasitəsilə dünya bazarına çıxararaq satdığı "Azeri LT CIF" markalı xam neftin bir barrelinin qiyməti 0,85 dollar və yaxud 1,76% bahalaşıb. Artıq "Azeri LT CIF" markalı neftin bir barrelinin qiyməti 49,10 dollara bərabər olub. Həftə ərzində qiymətin 50 dolları keçməsi gözlənir.
Dünya neft bazarında qiymətlərin dinamik artımı isə bir neçə amillə izah olunur. Əvvəla, "Baker Hughes" şirkətinin ABŞ-da daha 10 neft qazma qurğusunun fəaliyyətini dayandırması haqqında xəbəri prosesə ciddi təsir edib. Bununla da ABŞ-da aktiv neft quyularının sayı 3% azalaraq 318-ə enib. Neft qiymətlərinin artmasına səbəb olan digər önəmli amil isə "Goldman Sachs" bankının hesabatı olub. Belə ki, bank neftin çatdırılmasında problemlərin yaranması səbəbindən bazarın kəsirlə üzləşdiyini bildirib. Neftin çatdırılması ilə bağlı çətinliklər Nigeriya, Venesuela, ABŞ və Çində baş verib. Kəsir may ayında hasilatın azalması, eyni zamanda tələbin kəskin artması fonunda yaranıb. BP Qrupunun baş iqtisadçısı Spenser Deyl isə qeyd edir ki, artıq neft bazarında tədricən tarazlığın yarandığı müşahidə olunur: "Ümid edirəm ki, bu ilin sonuna neft bazarının tənzimlənməsi başa çatacaq. Ən azı, tunelin sonunda işıq görməyə başlamışıq. Qiymətlər zamanla tədricən formalaşacaq".
Digər tərəfdən müəyyən ölkələr hesabına artan tələb də qiymətlərə ciddi təsir edir. Özü də bütün bu artan tələbat inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadiyyatı hesabınadır. Bu artımın yarısından çoxu isə Çin və Hindistanın payına düşür. Neftin qiymətinə qısa müddət ərzində təsir edəcək digər əsas amil iyunun 13-14-də ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FES) uçot dərəcəsi ilə bağlı qərarı ola bilər. Qeyd edək ki, hazırda analitiklərin böyük əksəriyyəti FES-in faizləri sabit saxlayacağını düşünür və bu da dolların ucuzlaşması, neftin bahalaşması deməkdir.
ABŞ Energetika Nazirliyi isə neftə tələbatın tədricən artacağını proqnozlaşdırır. Tələb əsasən inkişaf etməkdə olan Asiya ölkələri, Çin və Hindistan tərəfindən artmağa davam edəcək. Bu səbəbdən qiymətlər artmağa doğru gedəcək.
Daha bir önəmli amil isə neft hasilatının dondurulması olacaq. Küveyt xarici işlər nazirinin müavini Xalid Süleyman əl-Caralla "qara qızıl" istehsalçılarının hazırkı neft hasilatının səviyyəsini dondurmaqdan başqa seçimlərinin olmadığını deyib: "İstehsal səviyyəsini dondurmaqdan başqa seçim imkanı yoxdur".
Xatırladaq ki, neft hasil edən ölkələr aprelin 17-də Dohada keçirilən görüşün yekunlarına əsasən hasilatın səviyyəsinin dondurulması barədə razılığa gəlməyə müvəffəq olmayıblar. Kartelin üzvü olan bir sıra ölkələr, ilk növbədə Səudiyyə Ərəbistanı OPEK-in bütün üzvlərinin, o cümlədən hasilatı yalnız sanksiyalardan əvvəlki həcmə, sutkada 4 milyon barrelə çatdırandan sonra dondurmağa hazır olduğunu bildirən İranın bu sazişdə iştirakını vacib sayıb. Görüşdə iştirak edən Azərbaycan hasilatın dondurulması haqqında sənədi imzalamağa hazır olub.
İndi isə OPEK ölkələrinin iyunun 2-də keçiriləcək görüşündə neft hasilatının dondurulması məsələsi müzakirə ediləcək. Məhz burada artıq hasilatın dondurulması haqqında sənədin imzalanması gözlənir. Çünki İran artıq prosesə qoşulmağa hazır olduğunu bəyan edib və bu da Səudiyyə Ərəbistanının müvafiq sazişə qoşulmasını təmin etmək üçün yetərlidir. Özü də Səudiyyə Ərəbistanında neft siyasətinə rəhbərlik edən kadr heyətində ciddi dəyişiklik olub.
Qeyd edək ki, kral Salman Səudiyyə Ərəbistanı hökumətinin tərkibində böyük dəyişiklik edib və səhiyyə naziri olan Haled Əl-Faleh energetika, sənaye və mineral resurslar naziri təyin edilib.
Ancaq Əl-Faleh əvvəllər Səudiyyə Ərəbistanının "Aramco" neft şirkətinin rəhbəri də olub. Ucuz neft siyasəti artıq Səudiyyə Ərəbistanına da mənfi istiqamətdə ciddi təsir edir. Bu səbəbdən Səudiyyə Ərəbistanı da neftin qiymətinin yüksəlməsində olduqca maraqlı tərəf kimi çıxış edir.
Nahid SALAYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 14:06

Rusiya dronla Ukraynada SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqəsini vurdu...

Tarix: 05.07.2026 / 19:40

"Yeni dəmir yolu Türkiyə, Ermənistan və Azərbaycan arasında nəqliyyat əlaqələrini gücləndirəcək" - Uraloğlu

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...