ÜDM-də xidmət sektorunun pay artımı - Azərbaycan iqtisadiyyatında ümdə hədəf...

Tarix: 13.05.2016 / 01:50
Bölmə: İqtisadiyyat

Rəsul Cahangirli: "Xidmət sektorunun inkişafı qeyri-neft sektorunun inkişafından bu və ya digər dərəcədə asılıdır"

"Bu yöndə işləri daha da sürətləndirmək lazımdır"

Bu gün dünyanın əksər aparıcı ölkələrində xidmət sektorunun ümumdaxili məhsulda (ÜDM) payı 55-60 %-dən yuxarıdır. ÜDM-in ABŞ-da 74%-i, Yaponiyada 59%-i, Almaniyada 69,1%-i, Türkiyədə 66%-i, Fransada 77,3%-i, Avstriyada 65,6%-i, Rusiyada 58,7%-i, Ukraynada 68,4%-i, Qazaxıstanda 55%-i və s. xidmət sahələrinin payına düşür.

Bu barədə mətbuata açıqlamasında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat İnstitutunun "Xidmət sahələrinin inkişafı problemləri" şöbəsinin müdiri Aqil Əsədov deyib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda ticarət və xidmət sektoru tamamilə özəl bölmədə formalaşıb və bu sahədə çalışan sahibkarlıq subyektlərinə azad və liberal fəaliyyət üçün münbit şərait təmin edilib. Zəngin potensial imkanların olmasına baxmayaraq, ölkədə bu göstərici 30-33 faiz civarındadır. 2025-ci ilə qədər ölkədə xidmət sektorunun ÜDM-də xüsusi çəkisinin 43-45%-ə çatdırılması proqnozlaşdırılır.

Ümumilikdə xidmət sektorunun bazar payının artması, əslində, iqtisadiyyatın şaxələnməsini və sahələr üzrə ixtisaslaşmasını təmin edir. Klassik iqtisadiyyatda sənayeləşmə, fiziki məhsul istehsalı iqtisadiyyatın qan damarı, istehsal edilən əmtəəyə sahib olmaq zənginlik əlaməti sayılırdısa, müasir iqtisadiyyatda eyni fikirlər xidmət sektoru haqqında deyilir. Dövrümüzdə xidmət sektoru perspektiv vəd edən sahə kimi tanınır və dünya iqtisadiyyatının gəlirli sahəsi kimi böyük cəlbediciliyə malikdir. Bütövlükdə, Azərbaycanda xidmət sektorunun ÜDM-də çəkisini artırmaq üçün hansı işlər görülməlidir? Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, xidmət sektorunun payını artırmaq üçün ölkədə islahatlar dərinləşdirilməli və qeyri-neft sektorunun inkişafına xüsusi önəm verilməlidir: "Xidmət sektorunun inkişafı qeyri-neft sektorunun inkişafından bu və ya digər dərəcədə asılıdır. O üzdən ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsinə ciddi ehtiyac var. Son illər bu istiqamətdə bir sıra işlər görülür. Hesab edirəm ki, bu yöndə işləri daha da sürətləndirmək lazımdır. Müxtəlif sahələri əhatə edən xidmət sektoru həm də əsas inkişaf və rifah göstəricilərindən sayılır. Təsadüfi deyil ki, Dünya Bankı bir neçə il öncə 132 ölkənin rifah səviyyəsinə görə reytinqini müəyyənləşdirən zaman sosial həyatla xidmət sektorunun səviyyəsi arasında əlaqənin olduğu bir daha təsdiqini tapıb. Məlum olub ki, xidmət sektorunda əmək qabiliyyətli əhalinin 60-75 faizi çalışır. Xidmət sektorunda, bir qayda olaraq, istehsal sahələrinə nisbətən daha çox insan üçün iş yerləri yaradılır. Bu baxımdan, xidmət sahələrinin inkişafı, ölkənin davamlı sosial-iqtisadi tərəqqisində bu sahələrin rolunun artırılması xüsusi aktuallıq kəsb edir. Qarşıda duran başlıca məsələlərdən biri də ölkədə nəqliyyat-tranzit, turizm və s. xidmət sahələrində mövcud potensialdan tam və səmərəli istifadə etməklə, xidmət sektorunu ÜDM-in və məşğulluğun əsas aparıcı istiqamətinə çevirmək lazımdır".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...