Fikrət Yusifov: “Ölkə iqtisadiyyatı rəsmi olaraq durğunluq dövrünə qədəm qoymağa yaxınlaşır”
Bu ilin ilk üç ayında Azərbaycanın xarici ölkələrlə həyata keçirdiyi ticarət əməliyyatlarının ümumi həcmi 9 milyard 407 milyon dollar təşkil edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,9 faiz azalma deməkdir. Hesabata əsasən, xarici ticarət dövriyyəsinin 5 milyard 402 milyon dolları ixracın, 4 milyard 5 milyon dolları isə idxalın payına düşür. Əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ixrac 15,4 faiz, idxal isə 29,3 faiz azalıb.
Təkcə bir rüb ərzində xarici ticarət dövriyyəsinin 22 faiz azalması kiçik rəqəm deyil. Belə ikirəqəmli azalma hansı səbəblərlə əlaqədardır?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən sabiq maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifov baki-xeber.com-a açıqlamasında ticarət dövriyyəsinin azalmasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bu rəqəmlər onu göstərir ki, ölkə iqtisadiyyatı rəsmi olaraq durğunluq dövrünə qədəm qoymağa yaxınlaşır. Əgər ötən ilin birinci rübündə ölkənin ümumi daxili məhsulunda cəmi 0,3% artım qeydə alınmışdısa, cari ilin birnci rübündə iqtisadiyyat 0,3% azalıbsa, bu tam təbiidir. Bu o deməkdir ki, iqtisadiyyatda baş verən bu azalmalar heç də təsadüfi deyil, ümumilikdə baş verən tənəzzülün göstəricisidir. Xarici ticarət dövriyyəsində bu ilin birinci rübündə qeydə alınmış nəticələr hökumət üçün SOS siqnalıdır. Hökumət təxirəsalınmaz tədbirlər görməsə, bu ilin növbəti rüblərində daha acınacaqlı nəticələr əldə oluna bilər. Dövlət Statistika Komitəsi bu ilin birinci rübünə dair rəsmi göstəriciləri olduğu kimi təqdim edib deyə bilərik. Ancaq rəsmiyyət bir kənara, reallıqlar bu rəsmiyyət olmadan da ortadadır. Yəni hökumət bu rəqəmlərə heç söykənməyə də bilər – ölkə iqtisadiyyatının nəbzi – obrazlı desək - “küçələrdə” vurulur. Baxın, bu gün nə qədər insan iş axtarır və hər ay nə qədər insan iş yerini itirir?”.
Professorun fikrincə, ona görə baş sındırıb, yollar axtarmaq lazım deyil: “Bu vəziyyətdən çıxış yolları var və onlar heç kim üçün yenilik deyil. Hökumət üzünü ölkə iqtisadiyyatının onurğa sütununu təşkil edən kiçik və orta biznesə çevirməli və ilk növbədə onun maliyyə əlçatanlığını təmin etməlidir. Bu yolları dəfələrlə öz çıxışlarımda göstərmişəm. Bu addımla paralel ölkədə monopoliyaya son qoyulmalı, məhkəmə sisteminin mükəmməliyi təmin edilməli, rüşvət və korrupsiyaya qarşı mübarizə apararkən heç kimə ayrıseçkilik qoyulmamalıdır. Həmçinin bu çirkaba bulaşmış bütün məmurlar xalça üzərinə çağırılmalı və qanun qarşısında cavab verməlidirlər. Biznesə məmur, hüquq-mühafizə orqanlarının müdaxiləsinə qanunla qadağa qoyulmalıdır. Ölkədə paslanmış vergi və gömrük sistemi biznesin xeyrinə yenidən təşkil edilməlidir. Bütün bunlar edilərsə yerli və xarici investorlar milyardlarla manat vəsaiti Azərbaycanın bölgələrində çoxsaylı layihələrə yatırmaqda maraqlı olacaqlar. Bu gün bu güvən yoxdur, yerli və xarici kapital ölkədən qaçır. Bu halda isə iqtisadiyyatda aktivlik ölür və bu ilin birinci rübündəki vəziyyətə düşür”.
Vidadi ORDAHALLI
