Elşad Həsənov: “Psixoloji problemi olan şagird də atasının silahını ələ keçirib və bu hücumu həyata keçirib”
Məhərrəm Zülfüqarlı: “Bunu şagirdlər edib və burada sosial şəbəkələrin, internet oyunlarının, ailə daxili problemlərin rolu var”
Aprelin 14-də Türkiyənin Şanlıurfa vilayətinin Siverek rayonunda keçmiş şagird məktəbə hücum edərək bir neçə şagirdi girov götürüb. Hadə nəticəsində uşaqlar və müəllimlər daxil olmaqla 16 nəfər xəsarət alıb. Hüquq-mühafizə orqanlarının müdaxiləsi zamanı hücumçu intihar etmişdi.
Növbəti gün isə Kahramanmaraş şəhərində səkkizinci sinif şagirdi məktəbdə silahlı hücum həyata keçirib. O, iki sinif otağına daxil olaraq atəş açıb. Hadisədən sonra yeniyetmə özünü öldürüb. Nəticədə 9 nəfər həyatını itirib, 17 nəfər yaralanıb.
Qardaş Türkiyənin iki məktəbinə edilən silahlı basqın, bu basqınların da şagirdlər törətməsi müəyyən suallar doğurur. Məktəblərdə şagirdlərin silahlı basqınları barədə Türkiyə özü açıq şəkildə deyir ki, bunlar terror hücumları deyil. Terror hücumları deyil, onda baş verən hadisələr bəs nədir?
Hücum edən şagirlərdən birinin atası polisdir və o, hücumu atasının xidməti tapançası ilə həyata keçirib.
O şagirdin atasının tapançası onun əlinə necə keçib? Atasının tapançasını götürüb şagirdləri və müəllimləri güllələmək nə deməkdir? Bu o ölkədə baş verən nədən xəbər verir? Bu nəyin əlaməti sayıla bilər? Bunu kimlərsə uşağı ələ almaqla yolu ilə törətdirib, yoxsa ailədəki gərginliyin nəticəsidir, ailənin cəmiyyətə nifrətinin göstəricisidir? Uşağın uşağa bu aqresiyası nədən xəbər verir? Təhsil sistemində, yoxsa ailərdə problem var?
Siyasi ekspert Elşad Həsənov baki-xeber.com-a bildirdi ki, son günlər Türkiyənin iki şəhərində məktəblərə olunan silahlı hücum zamanı ölənlərin sayı 11 nəfər, yaralananlar isə 37 nəfərdir. “Təbii ki, bu terror hadisəsini törədən hər iki məktəbli sonra intihar ediblər. Bu doğrudan da ağır hadisədir. Türkiyənin daxili nazirinin verdiyi məlumata görə, yaralananların çoxu qorxudan özlərini pəncərədən atanlardır. Yəni yaralı sayı ona görə çox olub. Olayla bağlı 83 nəfərin saxlanılması barədə qərar verilib. Bu hadisədən sonra Türkiyədə müəllimlər Təhsil Nazirliyinə hücum ediblər və nazirlə görüşmək istəyiblər. Müəllimlər iddia ediblər ki, onlar buna şərait yaradıblar. Hesab edirəm ki, dünyada müharibələr getdiyindən, siyasi nizam dəyişdiyindən gənclərin psixoloji durumunda da dəyişiklik olur. Hər hansı bir mübahisədən, münaqişədən düzgün qərar qərar çıxara bilməyən bir qisim uşaqlar gedib silah gətirib belə terror hadisələri törədirlər. Məktəblərdə törədilən bu qətliam terror hadisəsidir. Terror özü elə qorxu, dəhşət deməkdir”.
E.Həsənov qeyd etdi ki, terrorçuluq cinayətkarlığın ən ağır formalarından biridir. Ona görə də ekspert hesab edir ki, bu terrordur. “Həmin şagirdlər məktəblərə məqsədyönümlü şəkildə silahlı basqın ediblər. Hesab edirəm ki, Türkiyədə də, bizdə də qorunma altına alınmalı, kənar şəxslər ora buraxılmamalıdır. Videokameralara düşənlərə baxanda görürük ki, şagird məktəbə girir və qarşısına çıxanlara atəş açır.
Türkiyədə də, Azərbaycanda məktəblərin mühafizəsi gücləndirilməlidir. Bəzi psixolgiyası pozulan gənclər bu cür üsullarla özlərini “qəhrəman” kimi tarixə salmaq istəyirlər. Belələri, var. Türkiyədə evlərdən silahlar yığışdırılmalıdır. Valideynin silahı övladın əlinə keçməməlidir. İcazəli silahlar da mütləq qorunmalıdır. Əlbəttə, görünür ki, ata öz silahını qoruya bilməyib və övladının bildiyi bir yerə qoyub. Psixoloji problemi olan şagird də atasının silahını ələ keçirib və bu hücumu həyata keçirib. Baş verənləri o şagirdlərin psixoloji durumu ilə bağlıdır”.
E.Həsənov qeyd etdi ki, Azərbaycanda silahların açıq satışı olmasa da, Türkiydə var və bu da hər kəsin silah əldə etməsinə şərait yaradır.
Tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlı da hesab edir ki, burada müxtəlif səbəblər ola bilər. “Bəzi mətbuat orqanlarında baş verən dəhşətli hadisələrin səbəbləri barədə fikirlər yayılır. Xüsusən də vurğulanır ki, bunlar sosial şəbəkələrdə olan və gənclərdə şiddətə maraq yaradan oyunların nəticəsidir. Yəni bu internet oyunlarının uşaqlara mənfi təsirindən doğub. Belə hallar başqa ölkələrdə də yaşanır.
Amma mənə belə gəlir ki, bu gün dünyada, xüsusən də Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrdə, bu proseslərdə qardaş Türkiyənin təmkin nümayiş etdirməsi, bu prosesə açıq-aydın münasibət bildirməsi Türkiyəni istəməyən qüvvələri hərəkətə gətirə bilər. Bunu şagirdlər edib və burada sosial şəbəkələrin, internet oyunlarının, ailə daxili problemlərin rolu var. Eyni zamanda unutmaq olmaz olmaz ki, Türkiyəin zəifləməsini istəyən düşmən qüvvələrin də burada rolu danılmazdır. Həmin qüvvələr həm şagirdlərə, həm də onların ailələrinə təsir edə bilərlər, bu da xoşagəlməz hadisələrə gətirib çıxara bilir. Ona görə də Türkiyənin təhlükəsizlik qüvvələri ayıq-sayıq olmalıdırlar, bəzi məsələlərin, məsələn, şagidrlərin məktəbdə telefondan, sosial şəbəkələrdən istifadəsinə müəyyən qadağalar qoyula bilər. Bundan başqa təhsil müəssisələrinin mühafizəsi gücləndirilməlidir. Bu Azərbaycana da aiddir. Məktəblərə girib çıxan hər bir şagird, hər bir şəxs yoxlanılmalıdır...”
M.Zülfüqarlı hesab edir ki, məktəblərə bu cür basqınların əsas səbəblərindən biri də mühafizənin zəif olmasıdır. Azərbaycanda açıq silah satışının olmadığını müsbət hal kimi vurğulayan professor qeyd etdi ki, qardaş Türkiyədə isə silahların açıq satışı var. “Bu da silahdan istifadəyə meyilliliyin artmasına səbəb olur. Orada bu daha üstündür. Bütün versiyalar dərindən yoxlanılmalıdır”-deyə M.Zülfüqarlı bildirdi.
İradə SARIYEVA
