Elşad Həsənov: “Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, eskalasiyanın yenidən başlaması ehtimalı böyükdür”
“The New York Times”ın yaydığı məlumata görə, ağır zərbələrə baxmayaraq, İran hələ də əhəmiyyətli hərbi potensialını qoruyub saxlayır - hücum dronlarının təxminən 40 faizi, raket buraxılış qurğularının təxminən 60 faizi və ehtimal ki, raket ehtiyatının 70 faizə qədəri onun sərəncamında qalır.
O da məlumdur ki, bütün bunlara baxmayaraq, rəsmi Tehran danışıqlarda güzəştə getmir. Yəni İran hakimiyyətinin 40 günlük müharibədə üzləşdiyi ciddi dağıntılara, iqtisadi itkilərə rəğmən, son vaxtlar ABŞ-la danışıqlarda ciddi dirəniş göstərməsi bununla bağlı ola bilərmi?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən siyasi ekspert Elşad Həsənov hesab edir ki, İranın bir belə dağıntılara rəğmən ABŞ-la təhdid dilində danışması təsadüfü deyil: “İslamabadda keçirilən danışıqların birinci raundunda İran öz şərtlərini diktə etdi. ABŞ-ın tələblərinə ciddi kəskin cavablar verdi. Bununla yanaşı, nüvənin zənginləşdirilməsindən əl çəkməyəcəklərini bəyan etdilər. Tramp danışıqlarda müsbət siqnallar barədə danışır. İran parlament rəhbəri Qalibaf bunun əksini deyir. İranın belə inamlı danışmasının arxasında onun malik olduğu silah arsenalıdır. ABŞ kəşfiyyatının yaydığı məlumata görə, İran hərbi gücünün böyük hissəsini saxlaya bilib. Məsələ ondadır ki, İran uzun illərdir sanksiya altında olduğu üçün bu kimi vəziyyətlərə ciddi hazırlaşıb. İran raketlərinin, onların buraxılış qurğularının çoxu dağların altında yerləşən bunkerlərdədir. Birləşmiş Ştatlar nə qədər müasir hava zərbələri endirəcək vasitələrə malik olsa da həmin yeraltı silah anbarlarını məhv etmək mümkün deyil. İranın belə müqavimət göstərməsinin digər səbəbi isə Çin amili ilə əlaqədardır. Çünki məlum müharibədən sonra Çinin İrana dəstəyi artmaqdadır. Bəzi məlumatlara görə, Çin müasir radar qurğularını İrana verib. ABŞ-a məxsus F-35 təyyarəsinin vurulması da məhz həmin radarın köməyi ilə mümkün olub. Çünki F-35 təyyarələrini adi radarlarla müəyyən etmək mümkün deyil. Yalnız müasir və yeni radarlarla müəyyən etmək olur. Belə radarlar da hər ölkədə olmur. Çin İranı həm də digər silahlarla təmin edir. Çünki Pekin yaxşı bilir ki, Vaşinqtonun məqsədi Çini İran neftindən məhrum etməkdir. Ona görə də Çin İrana yardım məsələsində belə fəaldır. Başqa bir tərəfdən Rusiya kosmik kəşfiyyatı İrana dəstək verir. Bütün bunların fonunda, İran özünü çox inamlı aparır. Gör vəziyyət nə yerə çatıb ki, İran İslamabadda təşkil edilən danışıqların ikinci raunduna getmək istəmir. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, eskalasiyanın yenidən başlaması ehtimalı böyükdür”.
Vidadi ORDAHALLI
