ABŞ və İran arasında Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan tarixi "İslamabad Bəyannaməsi" danışıqları kritik bir mərhələyə çatıb. Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərifin razılaşmanın 24 saat ərzində yekunlaşdırılmasını gözlədikləri barədə açıqlamasından sonra Tehran tərəfindən proseslə bağlı müsbət açıqlamalar verilib.
Tərəflər arasında imzalanması gözlənilən anlaşma sazişinin vaxtı ilə bağlı açıqlama verən İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bekayi, hazırkı mərhələdə danışıqların tamamilə müharibənin dayandırılmasına yönəldiyini bildirib: "Sazişin dəqiq imzalanma vaxtını gözləməliyik. Bunun sabah baş verməyəcəyi aydın olsa da, yaxın günlərdə imzalanması ehtimalı istisna edilə bilməz. Lakin ABŞ tərəfinin proseslə bağlı şərh verməkdən çəkinməsi və onun qeyri-sabit və dəyişkən mövqeyi nəzərə alınmaqla, bu prosesin qiymətləndirilməsində ehtiyatlı olmalıyıq".
Bu arada, sazişin ən vacib aspektlərindən biri olan İranın dondurulmuş aktivlərinin sərbəst buraxılması formulunun təfərrüatları da İran mətbuatına sızdırılıb. Doha hökuməti tərəfindən hazırlanan və tərəflərə təqdim edilən plana əsasən, Qətər banklarında bloklanmış 6 milyard dollarlıq İran aktivləri birbaşa sərbəst buraxılacaq. Paketin qalan 6 milyard dolları İrana aşağı faizli kommersiya kreditləri kimi veriləcək. ABŞ mediasına danışan ekspertlər vurğulayıblar ki, masada olan ümumi 12 milyard dollarlıq maliyyə həcmi İran üçün tamamilə xərclənə biləcək nağd pul demək deyil.
Vəsaitlər əvvəlki oxşar razılaşmalarda olduğu kimi, yalnız ərzaq, dərman və humanitar yardım ləvazimatları kimi sanksiyalardan azad olan əşyaların idxalı üçün istifadə olunmaq şərti ilə ayrılmalıdır. Vəsaitlər əvvəlki oxşar razılaşmalarda olduğu kimi, yalnız ərzaq, dərman və humanitar yardım ləvazimatları kimi sanksiyalardan azad idxalı üçün istifadə olunmaq şərti ilə sərbəst buraxılması nəzərdə tutulur.
Danışıqlar davam edərkən, Tehrandakı mühafizəkar qanadın hökumətə diplomatik təzyiqi də artır. İran Ekspertlər Məclisinin üzvü Ayətullah Əraki cümə xütbəsində danışıqlar qrupuna və qərar qəbul edənlərə xəbərdarlıq edib: "Qərar qəbul edənlərimiz liderin təlimatlarına və açıqlamalarına uyğun hərəkət etməlidirlər. İnqilab Liderinin müəyyən etdiyi qaydalardan, çərçivələrdən və qırmızı xətlərdən ən kiçik bir dərəcədə belə kənara çıxmaq qəbul edilməzdir və heç kimin onları pozmaq səlahiyyəti yoxdur. Unutmamalıyıq ki, ABŞ-a qarşı uğur qazanmağın yeganə yolu gücdür."
Vasitəçi Pakistan və Qətərin dəqiq diplomatiyası yolu ilə yekunlaşdırılan “İslamabad Sazişi”nin yaxın günlərdə rəqəmsal platforma vasitəsilə məsafədən imzalanması və texniki detalların isədaha sonra üz-üzə müzakirə edilməsi gözlənilir.
Tahir TAĞIYEV
