Məhərrəm Zülfüqarlı: “Əgər nazirlik bu ideyanı gerçəkləşdirərsə erməni faşizmini, onların törətdiyi cinayətləri dünyada ifşa edən muzeylərin yaradılması tezləşə bilər”
Erməni faşizmi alman faşizmdən daha dəhşətlidir, daha ağrılı, daha qanlıdır. Erməni faşizmi, yaxud “Njdeizm” xüsusi ilə etnik təmizləməyə və terrora köklənmiş bir ideologiyadır. Bu mənfur ideologiyadan türk xalqı, xüsusən də azərbaycanlılar böyük əziyyətlər çəkib, faciələr yaşayıb.
Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı əsir və girov götürdükləri azərbaycanlıların başlarına gətirdikləri müsibətləri nə yer, nə də göy qəbul edər. Yer altında gizli əsir düşərgələri, qaranlıq zirzəmilər o acı hadisələrin şahididir. Torpaqlarımız işğaldan azad olunduqdan sonra nəinki biz, eləcə də bütün dünya erməni faşistlərinin cinayətlərini gördülər. Azad ərazilərimizin hər yerində ermənilərin insanlarımıza işgəncə verdiyi yeraltı məkanlar, türmələr var.
Çox maraqlıdır ki, bu gün Avropa ölkələrinin bir çoxunda faşist Almaniyasının dövründən əsir düşərgəsi kimi istifadə olunmuş yerləri saxlayırlar və onları muzeyə çevirirlər. Lap elə bu günlərdə Strasburqun yaxınlığında mövcud olmuş bir faşist düşərgəsini muzey kimi bərpa etməyə başlayıblar. Bu olduqca diqqət çəkən məsələdir. Yəni insanlar o muzeyə gəlsinlər və faşistlərin insanlara necə işgəncə verdiyini görsünlər.
Qeyd etdiyimiz kimi Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda da erməni faşistlərinin işgəncə, qanunsuz həbs yerləri ilə bağlı çoxlu faktlar ortaya çıxıb. Yerin altında xüsusi işgəncə yerlər düzəldiblər, gün işığı düşməyən zirzəmilərdə insanları aylarla, illərlə saxlayıblar, onlara amansız işgəncələr veriblər.
Bu baxımdan erməni faşistlərinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ərazisində etnik azərbaycanlılara milli düşmənçilik zəminində xüsusi işgəncə verdiyi yerlərinin muzeylərə çevrilməsi məsələsi aktuallaşıb. Bu yerlərin canlı muzeylərə çevrilməsi vaxtı çoxdan gəlib çatıb, hətta deyərdik ki, bu məsələdə gecikirik. Əgər avropalılar 80-85 il bundan əvvəl alman faşistlərinin həbs, əsir düşərgələri kimi istifadə etdiyi məkanları muzeyə çevirib faşizmin nə qədər qorxulu, dəhşətli bir ideologiya olduğunu unutmurlarsa, biz də erməni faşistlərinin xalqımıza qarşı etdiyi cinayətləri, qeyri-insani hərəkətləri unutmamalıyıq. O işgəncə yerlərini muzeylərə çevirməliyik ki, dünya erməni faşiziminin alman faşizimindən də dəhşətli olduğunu görsünlər. Onu da görsünlər ki, illərdir arxasında durduqları erməni faşistləri etnik zəmində azərbaycanlılara qarşı nələr edib.
Tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, bu olduqca aktual məsələdir.
M.Zülfüqarlı qeyd etdi ki,1933-cü ildə Almaniyada hakimiyyətə gəlmiş Nasional Sosialist Partiyasının həm alman xalqına, həm də bəşəriyyətə qarşı törətdiyi cinayətlər hələ də unudulmayıb. M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, faşistlərin İkinci Dünya müharibəsində məğlubiyyətindən sonra onların cinayətlərini gələcək nəsillərə çatdırmaq Avropada bu cür muzeylər yaradılır. “Faşistlərin yaratdığı əsir düşərgələrində insanlara verdikləri işgəncələri, insanları diri-diri krematoriyalarda yandırdıqlarını müasir insanların görməsi üçün muzeylər yaradıldı. Müharibədən sonra alman faşizmini alman xalqı nifrətlə yad edir, yeni nəsil almanlar onların cinayətlərini etiraf edirdilər. Bu da alman faşiziminin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında müsbət rol oynayırdı. Ona görə də indi Almaniyada və Avropanın digər yerlərindəki alman faşist düşərgələri, konslagerlər muzeylərə çevrilir. Bu cinayətlər insanlara çatdırır ki, gələcəkdə belə hallar olmasın.
Erməni faşizminin də Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi cinayətləri dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün muzeylərin yaradılması aktual məsələdir. Amma erməni xalqı da alman xalqı kimi erməni faşizmini, onların qanlı cinayətlərini pisləməlidir və bunu törədənləri lənətləməlidir. Bu muzeylərin yaradılması erməni faşizminin dünyada tanıdılmasında mühüm rol oynaya bilər. Ermənilərin azərbaycanlılara ən çox işgəncə verdiyi həbsxanalardan biri Şuşa həbsxanası olub. Hesab edirəm ki, Şuşa həbsxanasını muzeyə çevirmək olar, bu vacibdir. O həbsxanada insanlar ən ağır işgəncələrə məruz qalıblar. Oradan sağ qurtarmış insanların xatirələri əsasında o muzeyə məlumatlar toplamaq, onların video çıxışlarını qoymaq olar.
Çünki ən başlıca faktlar məhz o sağ qalan şahidlərdir. Bundan başqa, Qarabağın digər ərazilərində olan zindanlar, həbsxanalardır ki, orada insanlara qarşı törədilən vəhşilikləri əks etdirən şəkillərin, sənədlərin toplanması vacibdir. Bu ona görə vacibdir ki, gələcək nəsillər erməni faşizmini unutmasınlar. Hər bir dağıdılmış qəsəbədə, kənddə də belə muzeylər yaratmaq lazımdır. Yəni kəndlər, qəsəbələr bərpa olunarkən mütləq o xarabalığın bir hissəsi saxlanmalıdır və gələcəkdə insanlar görsünlər ki, erməni faşistləri insanlara qarşı necə cinayətlər törədiblər”.
M.Zülfüqarlının fikrincə, ermənilərin vandalcasına dağıtdığı məscidlər bərpa olunarkən onun müəyyən hissəsini saxlamaq lazımdır. “Mən məsələni deyim ki, ermənilər Lalayanın rəhbərliyi ilə 1918-ci ilin mart soyqırımlarında Şamaxıda Qafqazın ən qədim məscidlərindən biri olan Cümə məscidində insanları diri-diri yandırmışdılar. İndi həmin məscid təmir olunsa da, o yanğını əks etdirən epizod qalır. Yanğından qalan hiss tavanda saxlanılıb və oraya gələn turistlərə həmin faciənin izini göstərirlər. Bax, bu bir nümunədir və gələcəkdə də erməni faşizminin törətdiyi cinayətlərin izlərini beynəlxalq ictimaiyyətə, ora gələn turistlərə göstərmək üçün bu cür muzeylərin yaradılmasına böyük ehtiyac var. Hesab edirəm ki, bu işin görülməsini ölkə rəhbərindən, Prezidentdən gözləmək lazım deyil. Bu Mədəniyyət Nazirliyinin işidir və onlar təşəbbüslə çıxış eləməlidirlər. Bir vətənpərvər kimi bu işi öz öhdələrinə götürüb həll eləməlidirlər. Əgər nazirlik bu ideyanı gerçəkləşdirərsə erməni faşizmini, onların törətdiyi cinayətləri dünyada ifşa edən muzeylərin yaradılması tezləşə bilər. Gələcəkdə də bütün dünya bilər ki, Azərbaycanda separatizmi dəstəkləyən qüvvələrin köməyi ilə ermənilər hansı vəhşilikləri törədiblər. Bir daha təkrarlayıram, bu vəhşilikləri, cinayətləri də birinci növbədə erməni xalqı qınamalıdır. Həmin cinayətləri, cinayətkarları bilavasitə erməni xalqı da lənətləməlidir ki, Qafqazda gələcəkdə möhkəm sülh əldə oluna bilsin”-deyə M.Zülfüqarlı bildirdi.
İradə SARIYEVA