Azərbaycanda dövlət tərəfindən milli maraqların etibarlı müdafiəsi ölkənin müstəqilliyinin qorunması, təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və beynəlxalq aləmdə layiqli mövqe qazanması baxımından əsas prioritetlərdən biridir. Belə maraqlar dedikdə dövlətin siyasi, iqtisadi, hərbi və mədəni sahələrdə öz suverenliyini qoruması, vətəndaşlarının rifahını təmin etməsi və milli kimliyini inkişaf etdirməsi nəzərdə tutulur. Bu istiqamətdə həyata keçirilən siyasət həm daxili sabitliyə, həm də xarici nüfuzun artmasına mühüm təsir göstərir.
Şərqi Asiya ilə Qərbi Avropa arasında önəmli rol...
Diplomatiya sahəsində də Azərbaycan milli maraqlarını qorumaq üçün balanslı və çoxtərəfli siyasət yürüdür. Müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq, regional layihələrdə aktiv iştirak və qonşu dövlətlərlə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini gücləndirir. Dövlətin həyata keçirdiyi bu siyasət nəticəsində Azərbaycan regionda mühüm siyasi və iqtisadi aktora çevrilir. Hətta iş o yerə çatıb ki, bu hal böyük bir coğrafiyada proseslərin inkişaf istiqamətinə təsir edir. Məsələn, Azərbaycan ABŞ ilə tərəfdaşlığını Asiya və Avropa arasında nəqliyyat əlaqəsinin inkişaf etdirilməsi üçün əsas layihələrin irəliləməsində əsas amil kimi görür.
Azərbaycan Prezidentin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Elçin Əmirbəyov Çexiya mediasına müsahibəsində qeyd olunan xüsusda bildirir: “Donald Trampın ikinci prezidentlik müddəti Azərbaycanla ikitərəfli münasibətlərdə yeni bir fəsil açdı. Bu gün demək olar ki, bu münasibətlər keyfiyyət və miqyas baxımından zirvəyə çatıb. Tərəflər geniş sahələri əhatə edən Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası imzalayıblar. Bu, Azərbaycan və ABŞ arasında kifayət qədər geniş sahələri əhatə edən Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasıdır. Əlbəttə ki, bu sahələr qarşılıqlı anlaşma və hər iki tərəfin maraqları əsasında seçilib”. E.Əmirbəyov vurğulayıb ki, siyasi qarşılıqlı fəaliyyət və sülhməramlı səylərlə yanaşı, tərəfdaşlıq yeni nəqliyyat marşrutlarının inkişaf etdirilməsinə yönəlib: “Lakin bu, yeganə məsələ deyil. Məqsəd gələcəkdə Şərqi Asiyanı Xəzər dənizi və Cənubi Qafqaz vasitəsilə Qərbi Avropa ilə birləşdirəcək yeni və ya alternativ bir əlaqə yolu yaratmaqdır. Bütün bu amillər bir araya gəldikdə, bu münasibətlərin Azərbaycan üçün əhəmiyyəti daha aydın olur. Biz bu müsbət impulsu davam etdirmək niyyətindəyik”. Ümumiyyətlə, Azərbaycanın dövlət maraqlarının müdafiəsində diplomatiya həlledici rol oynayır və bu sahədə İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən siyasət xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin gücü yalnız hərbi və iqtisadi potensialla deyil, həm də effektiv diplomatik fəaliyyətlə ölçülür. Bu baxımdan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən diplomatiya Azərbaycanın milli maraqlarının qorunması və beynəlxalq mövqeyinin gücləndirilməsi istiqamətində mühüm nəticələr verib. İlham Əliyev diplomatiyasının əsas xüsusiyyətlərindən biri balanslı və çoxvektorlu xarici siyasətin həyata keçirilməsidir. Azərbaycan həm regional, həm də qlobal güclərlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq qurmağa çalışır. Bu siyasət ölkənin müxtəlif maraqlarını uzlaşdırmağa və beynəlxalq arenada etibarlı tərəfdaş kimi çıxış etməsinə imkan yaradır. Müxtəlif dövlətlərlə qurulan strateji tərəfdaşlıq münasibətləri Azərbaycanın siyasi və iqtisadi təhlükəsizliyini möhkəmləndirir. Regional və qlobal əməkdaşlıq da İlham Əliyev diplomatiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Qonşu dövlətlərlə münasibətlərin inkişaf etdirilməsi, nəqliyyat və logistika layihələrinin həyata keçirilməsi regionda sabitlik və inkişafın təmin olunmasına xidmət edir. Bu siyasət Azərbaycanın regionda əsas aktorlardan biri kimi mövqeyini möhkəmləndirir və ölkənin strateji əhəmiyyətini artırır.
Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində Azərbaycanın maraqları...
Azərbaycan diplomatiyasının digər mühüm istiqaməti beynəlxalq təşkilatlarla fəal əməkdaşlıqdır. Azərbaycan BMT, Qoşulmama Hərəkatı və digər qurumlar çərçivəsində aktiv iştirak edərək qlobal məsələlərin həllinə öz töhfəsini verir. Bu platformalarda ölkənin maraqlarının müdafiə olunması və təşəbbüslərinin dəstəklənməsi Azərbaycanın nüfuzunun artmasına səbəb olur. Xüsusilə Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə Azərbaycanın beynəlxalq arenada fəallığı daha da artıb.
Bu arada qeyd edək ki, Bakıda Qoşulmama Hərəkatı Parlament Şəbəkəsinin qərargahı yaradılacaq. Bununla bağlı Parlament Şəbəkəsinin İstanbulda keçirilən 5-ci Konfransında qərar qəbul olunub. Ümumilikdə 50-yə yaxın ölkə və beynəlxalq təşkilatdan olan nümayəndə heyətlərindən 130-dək şəxsin iştirak etdiyi konfransda İstanbul Bəyannaməsi qəbul edilib. Bundan başqa, Ərəb Parlamentinə Parlament Şəbəkəsində müşahidəçi statusu da verilib. Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova qeyd edir ki, ötən ilin aprel ayında Daşkənddə keçirilmiş sonuncu konfransdan sonra Qoşulmama Hərəkatının Parlament Şəbəkəsi fəaliyyət dairəsini genişləndirərək beynəlxalq rolunu daha da gücləndirib. Sahibə Qafarova özünün Parlament Şəbəkəsinin sədri kimi xarici səfərləri, görüşləri və beynəlxalq konfranslardakı çıxışları zamanı təşkilatın rolunun və fəaliyyətinin təşviqinin daim prioritet təşkil etdiyini bildirib. Qeyd edib ki, 2025-ci ilin aprelindən bu günədək üzv ölkələrin parlament rəhbərləri və hökumət rəsmiləri, eləcə də beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri ilə təxminən 35 görüş keçirilib. Bu görüşlərdə platformanın effektivliyinin daha da artırılması və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın gücləndirilməsi məsələlərinə diqqət yetirilib. Bunlar fonunda “yumşaq güc” siyasəti dövlət maraqlarının müdafiəsində mühüm rol oynayır. Mədəniyyət, idman və humanitar sahələrdə keçirilən beynəlxalq tədbirlər Azərbaycanın dünyada tanıdılmasına və müsbət imicinin formalaşmasına kömək edir. Bu sahədə həyata keçirilən layihələr ölkənin diplomatik imkanlarını genişləndirir və müxtəlif xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı təşviq edir. İnformasiya diplomatiyası da ölkə siyasətində önəmli yer tutur. Müasir dövrdə informasiya müharibələri dövlətlərin maraqlarına ciddi təsir göstərir. Bu baxımdan Azərbaycan beynəlxalq mediada öz mövqeyini müdafiə etmək, düzgün və obyektiv məlumatların yayılmasını təmin etmək üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə edir. Bu siyasət ölkənin informasiya təhlükəsizliyinin qorunmasına xidmət edir. Hazırda yürüdülən çevik diplomatiya sayəsində Azərbaycan beynəlxalq arenada öz mövqeyini gücləndirir, etibarlı tərəfdaş kimi tanınır və milli maraqlarını daha effektiv şəkildə qorumağa nail olur. Gələcəkdə də bu siyasətin davam etdirilməsi ölkənin daha da inkişaf etməsinə və dünya siyasətində rolunun artmasına mühüm töhfə verəcək.
Tahir TAĞIYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə çap olunur.
