Əli Mustafa: “Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü uzandıqca, Avropada fikir ayrılıqları dərinləşir”
Avropa İttifaqı (Aİ) Məhkəməsi keçmiş rusiyalı senator Oleq Tkaça qarşı tətbiq edilmiş sanksiyaların uzadılmasına dair 2024 və 2025-ci il qərarlarını ləğv edib.
Məhkəmə müəyyən edib ki, Oleq Tkaç hələ 2022-ci ildə Rusiya Federasiya Şurasını tərk edib, siyasi fəaliyyətdən uzaqlaşıb və artıq dövlət qərarlarının qəbulunda iştirak etmir. Bu səbəbdən onun sanksiya siyahısında saxlanılması əsassız hesab olunub. Sentyabr 2024 və 2025-ci il qərarları ləğv edilsə də, Tkaç hələ də sanksiya siyahısında qalmaqdadır. Belə ki, o, Aİ Şurasının 14 mart 2026-cı il tarixli qərarı ilə siyahıya yenidən daxil edilib. Tkaç bu qərarın da ləğv edilməsi üçün məhkəməyə iddia qaldırıb, lakin həmin iş üzrə hələlik yekun qərar verilməyib. Tkaç ilk olaraq 2022-ci ilin martında, Ukraynanın separatçı regionlarının ("DQR" və "LQR") tanınması barədə müqavilələrin ratifikasiyasına səs verdiyi üçün sanksiya siyahısına salınıb.
O da məlumdur ki, Aİ rusiyalı milyarderlər Əlişer Usmanov və Mixail Fridmana tətbiq edilən sanksiyaları ləğv edib. Diqqəti çəkən məqam odur ki, məhz bundan sonra Aİ Məhkəməsi Tkaçala bağlı belə bir qərar verdi. Görünən odur ki, Aİ-nin rus oliqarxlara münasibətdə sanksiya siyahısı yavaş-yavaş yumuşalmağa doğru gedir.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən siyasi şərhçi Əli Mustafanın fikrincə, Avroittifaqla Rusiyanın münasibətləri ziqzaqlıdır: “Bəzən kəskinləşir, bəzən yumuşalır. Eyni zamanda şəxslərə münasibətdə də belə fərqli yanaşmaları görürük. Təbii ki, burada müəyyən kriteriyalar var. Həmin iş adamı hazırda siyasətdə deyilsə, Aİ və onun dəyərləri üçün təhlükə yaratmırsa, o zaman bu şəxslərə qarşı sanksiyalar yumuşaldıla bilər. Görünən odur ki, Rusiya ilə əməkdaşlığın dayandırılması Aİ üçün müəyyən problemlər yaradır. Avropa ucuz qazdan məhrum olub. Bir sıra aparıcı Avropa ölkələrində iqtisadi artım aşağı düşüb, işsizlik artıb və s. Bu da əhalinin narazılığı ilə müşahidə olunur. Nəticədə Avropada ifrat millətçi partiyaların nüfuzu artır. Avropa ölkələrində əhalinin müəyyən kəsimi Ukraynaya edilən iqtisadi və hərbi yardımlara qarşıdırlar. Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü uzandıqca, Avropada fikir ayrılıqları dərinləşir. Əgər əvvəllər Aİ-də Rusiyanın mənafeyini Orbanla Fitso müdafiə edirdisə, artıq vəziyyət dəyişir. Elə bunun nəticəsidir ki, Fransanın təşəbbüsü ilə rusiyalı milyarderlər Əlişer Usmanov və Mixail Fridman sanksiya siyahısından çıxarıldı. Avropa siyasiləri qarşıdakı seçkilərdə uduzacaqlarından ehtiyat etdikləri üçün belə güzəştli mövqe tuturlar. Avropada seçicilərin bir qismi Rusiya təcavüzünün mahiyyətini dərindən anlamır. Fərqinə varmırlar ki, Ukrayna təslim olsa, növbəti hədəf Avropa olacaq. Bir sözlə, rusiyalı biznesmenlərin sanksiya siyahısından çıxarılmasında faktorlar çoxdur. Burada bəzən çox nüfuzlu şəxslərin də vasitəçiliyi rol oynayır. Rusiyanın Ukraynaya qarşı təcavüzü dayanmırsa, sanksiyaların yumuşaldılması doğru deyil. Bu, domino effekti verə bilər və sanksiyaların təsir gücü azalacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
