Azər Həsrət: "Macarıstan və Slovakiya bu məsələdə AB-nin əl-ayağına dolaşır"
Slovakiya Avropa İttifaqının Rusiya qazının idxalından tam imtina etmək barədə qərarına qarşı məhkəməyə müraciət edəcək. Ölkənin baş naziri Robert Fitso cümə günü bildirib ki, iddia ərizəsi yaxın günlərdə Avropa İttifaqı Məhkəməsinə təqdim ediləcək və müvəqqəti tədbirlərin görülməsi tələb olunacaq.
Fitso qərarın qəbul edilmə qaydasını kəskin tənqid edərək, bunun Aİ müqavilələrinin əsas prinsiplərinin açıq şəkildə pozulması olduğunu söyləyib. Onun fikrincə, sanksiyalar və xarici siyasət məsələləri üzrə qərarlar yalnız yekdilliklə qəbul edilməlidir. Slovakiya hökuməti iddiasını aprelin 27-dək - son müddətə qədər təqdim etməyi planlaşdırır. Macarıstan artıq analoji şikayətlə məhkəməyə müraciət edib, Slovakiya isə əvvəlcədən onun ardınca gedəcəyini elan etmişdi.
Rusiya qazının idxalına qadağa 2027-ci ilin sonuna qədər qüvvəyə minməlidir. Qərar Aİ ölkələrinin çoxluğu tərəfindən təsdiqlənib ki, bu da Birliyin Slovakiya və Macarıstanın müqavimətini dəf etməsinə imkan verib. Hər iki ölkə Avropa İttifaqının Rusiyadan enerji asılılığını azaltmaq səylərinə baxmayaraq, rus qazı almağa davam edir.
Sual yaranır ki, Robert Fitso bu iddasında kimə və nəyə arxayındır? Avropanın göbəyibdə oturub, onun dəstəyindən və güzəştlərindən faydalanıb, Avropa Birliyinin qərarlarının əleyhinə cıxmaq nə dərəcədə məntiqli görünür? AB ilə razılaşmayacağdınsan, hansı amacla bu birliyə üzv olmusan? Fitso bu iddialarda yəni doğrudanmı Putinə arxayındır? Putin ona belə bir şəraitdə necə dəstək verə bilər?
Siyasi şərhçi Azər Həsrət məsələ ilə bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirdi ki, bu Şərqi Avropa ölkələri hələ də keçmiş Sovet mirasından qopub-qurtula bilmirlər, yəni onlar bir zamanlar SSRİ adı altında Rusiyanın təsir dairəsində olublar: "Rusiya İkinci Dünya müharibəsindən sonra bu ölkələrdə kifayət qədər geniş agent şəbəkəsi qura bilib. Onların böyük bir nəsli hələ də yaşamaqdadır. Ona görə də, hətta, dövlət rəhbərliyinə gəlib çatanlarda bu cür "xaric səslər"ə rast gəlmək olur. Doğrudan da Avropa Birliyinin üzvüsənsə, birlik çoxluq olaraq belə hesab edirsə, sən nədən ona qarşı çıxırsan? Yaxud da sən Avropa Birliyi ilə razılaşmayacaqsansa nəyə görə bu birliyə qoşulmusan? Ən yaxşı yol ərizə verib AB-dən ayrılmaq, özünün müstəqil siyasəti olduğunu və öz qayğına özün qalacağını bəyan elə. Elə olan halda isə AB sənin rəyini nəzərə almadan öz bildiklərini edəcək.
Onlar Rusiyanın ayaqda qalması üçün çalışmaqdadırlar. Əlbəttə, bunlara qarşı AB ciddi tədbirlər görməlidir. AB Şərqi Avropa ölkələrini öz sıralarına qatmaqla birliyin əsl mahiyyətindən bir xeyli uzaqlaşıb. Fikrimcə, Şərqi Avropa ölkələri hələ AB standartlarına gəlib çata bilməyiblər. Burada hələ də Sovet-rus təsirləri qalmaqdadır. Bu məkanda hələ də milyonlarla rus təbliğatına sadiq qalan insanlar var. Belə bir şəraitdə onların AB dəyərləri ilə ayaqlaşması mümkün deyil. Düşünürəm ki, bu baxımdan Fitso-nun AB-ni məhkəməyə verməsi əslində bir presedent olmalıdır. Bundan sonra artıq AB ən yüksək səviyyədə bu cür məsələlərlə bağlı daha təsiredici addımlar atmaq üçün ilkin cəhdlərini etməlidir. Elə tədbirlər görülməlidir ki, bundan sonra AB-nin bu cür həyati vacib məsələlərinə belə sonradan gəlmiş, Sovet şinelindən çıxmış dövlətlər maneçilik törədə bilməsinlər. AB boş yerə rus qazından imtina etmir - onlar rus qazını almamaqla Ukraynaya təcavüzə etiraz edirlər, Moskvanın ədalətsiz müharibəsinə qarşı çıxırlar, Rusiyanın birbaşa iqtisadi vasitəlarlə siyasi təzyiqlərindən qurtulmaq istəyirlər. Necə ola bilər ki, AB ölkəsi olan Slovakiya və Macarıstan kimi dövlətlər bu "xor"da yer almaq istəməsinlər? Bu müharibəyə, işğalçıya, təcavüzkara qarşı mübarizə metodudur - burada AB ölkələrinin birlikdə olması vacibdir. AB bütün üzv ölkələrinə rus qazını qadağan etməklə alternativlər təklif edir. Azərbaycan qazı var, yaşıl enerjiyə keçid var, eyni zamanda Azərbaycan üzərindən qeyri-rus qazının Avropaya axını güclənəcək. Belə alternativlər olduğu halda bu ölkələrin rus qazından yapışması Rusiyaya dəstəkdən başqa bir şey deyil. Ona görə də AB bu iki dövlətə adekvat reaksiya verməlidir."
Dəniz NƏSİRLİ
