Ramil Məmmədli: “40 günlük müharibə göstərdi ki, hərbi bazaların olması bu dövlətləri zərbələrdən qoruya bilmədi”
Birləşmiş Ərəb Əmirliyi prezidentinin müşaviri Əbdülxaliq Abdulla “Reuters” agentliyinə müsahibəsində bildirib ki, ölkəsi artıq ABŞ-ın müdafiəsinə ehtiyac duymur:
“BƏƏ-nin artıq Amerika müdafiəsinə ehtiyacı yoxdur, çünki İranın təcavüzü zamanı Əmirliklər özlərini layiqincə müdafiə etməyə qadir olduqlarını təsdiqləyib. BƏƏ-nin yeganə ehtiyacı ən yaxşı və ən yeni Birləşmiş Ştatlar silahlarını əldə etməkdir. Buna görə də, ABŞ bazalarının bağlanması barədə düşünməyin vaxtı çatıb, çünki onlar strateji aktiv deyil, yükdür”.
Gör ABŞ-İran müharibəsi ərəb ölkələrinin siyasətinə necə təsir edib ki, nəinki ABŞ-dan silah idxalının azaldılması, o cümlədən, hərbi bazaların ləğvi rəsmi səviyyədə gündəmə gətirilir. Bütün bunlar nəyi ifadə edir?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən hərbi ekspert Ramil Məmmədlinin fikrincə, bu, o deməkdir ki, Birləşmiş Ştatların himayəsi altında təhlükəsizlik şəraitində yaşamaq əvvəlki illər qədər etibarlı deyil: “Belə vəziyyətin yaranmasını şərtləndirən bir sıra faktorlar var. Əvvəla, Yaxın Şərq ölkələrinin əksəriyyətində ABŞ-ın hərbi bazaları var. Bir vaxtlar sözügedən bazalar ərəb ölkələri üçün önəmli əhəmiyyətə malik olub. ABŞ da bundan istifadə edərək Körfəz ölkələrini öz təsir dairəsində saxlayıb, bu ölkələrin xarici siyasətinə yön verib. Xüsusən İran-İraq müharibəsi dövründə, Səddamın 1990-cı ildə Küveyti işğal etməsindən sonra ABŞ bazalarının yerləşdirilməsinə xüsusi önəm verilib. Bir tərəfdən baxanda İranda 1979-cu ildə baş verən islam inqilabı ABŞ-ın maraqlarına dolayı da olsa xidmət edib. Düzdür, həmin hadisələrdən sonra ABŞ İrandan qovuldu. Ancaq İran amilindən çəkinən bir sıra ərəb ölkələri ABŞ-a sığınıb. ABŞ həm bu ölkələrdə hərbi bazalarını artırıb, həm də ərəb ölkələrinə silahlarını sataraq milyardlar qazanıb. Ancaq ABŞ-ın İranla 40 günlük müharibəsi göstərdi ki, hərbi bazaların olması onları zərbələrdən qoruya bilmədi. ABŞ-ın bazaları, hava hücumundan müdafiə vasitələri İranın zərbə dronları qarşısında aciz qaldı. Ərəb dövlətlərinin neft-qaz infrastrukturuna, mülki obyektlərə ciddi zərər dəydi. BƏƏ-nin şəhərləri turistsiz qaldı. Bir sözlə, ərəb dövlətlərinə 100 milyardlarla ziyan dəydi. Ərəb ölkələri görəndə ki, Avropa ölkələri PUA-lardan qorunmaq üçün Ukrayna ilə əməkdaşlıq edir, hətta İsrail belə, onların təcrübəsini öyrənir, onlar da o yolu gedir. Təsadüfi deyil ki, bir sıra ərəb dövlətləri PUA sahəsində yenilikləri öyrənmək və onu müdafiə sahəsinə daxil etmək üçün Ukrayna ilə əməkdaşlıq edirlər. Çünki onlar da fərqindədirlər ki, zərbə dronları ilə mübarizədə ABŞ acizdir, effektiv vasitələrə sahib deyil. Bu baxımdan güman edirəm ki, yaxın illərdə bir sıra ərəb ölkələri ABŞ bazalarını ölkədən çıxaracaq”.
Vidadi ORDAHALLI
