Natiq Cəfərli: “Ceyhan limanında həm neftin qəbul olunması, həm də yüklənməsi üçün artıq infrastruktur qurulub”
Türkiyənin "Hürriyyət" qəzeti potensial olaraq əhəmiyyətli bir enerji layihəsi haqqında məlumat yayıb. Beləki, yeni neft boru kəməri Hörmüzdən yan keçə bilər. Qəzetin yazdığına görə, İraqın Bəsrə şəhərindən Türkiyənin Ceyhan limanına yeni neft kəməri çəkilə, bu Hörmüz boğazındakı təhdidlərə strateji cavab ola və regionun enerji təhlükəsizliyini gücləndirə bilər.
Nəşr bildirir ki, "Bəsrə-Ceyhan boru kəməri layihəsi İraqın cənub neft yataqlarından (Bəsrə bölgəsindən) neftin ölkə ərazisindən keçərək Aralıq dənizindəki Türkiyənin Ceyhan limanına nəqlini nəzərdə tutur. Bu, geosiyasi risklərə məruz qalan Hörmüz boğazından keçən marşrutlara alternativ kimi qəbul edilir".
Nəşrin məlumatına görə, bu təşəbbüs təkcə Türkiyə üçün deyil, həm də qlobal enerji bazarı üçün "qızıl fürsət" açır.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin direktoru Fatih Birol gələcək marşrutun bir neçə əsas üstünlüyünü vurğuladı. Layihə İraqa sabit neft ixrac kanalı təmin edir, Türkiyənin mühüm enerji mərkəzi kimi mövqeyini gücləndirir və Avropaya tədarükün etibarlılığını artırır. Ekspert həmçinin uğur üçün ilkin şərtləri qeyd edib:
Ankara və Bağdadın əlaqələndirilmiş siyasi fəaliyyəti, eləcə də beynəlxalq investorların dəstəyi. Birol potensial maliyyələşdirmə mənbələri kimi Avropa ölkələrini göstərdi.
Hörmüz boğazının bağlanmasına, Avropanın yanacaq sahəsində çətinliyə düşməsinə rəğmən alternativ təklif irəli sürülüb ki, İraq ərazisindən Türkiyəyə, yəni Bəsrədən Ceyhana neft kəmərinin çəkilişi həyata keçirilsin. Bunun nə kimi perspektivləri ola bilər? Bu neft kəmərinin çəkilməsi mümkündür? Bu təklif gerçəkləşə bilərmi?
İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, Hörmüz boğazının bağlanması və onun ətrafında olan gərginlik, o gərginliyin gələcəkdə təkrar olunması alternativ marşurtları aktuallaşdırır. “Alternativ marşurtlardan biri də neft boru kəmərlərinin Ceyhan limanına qədər çəkilməsi və oradan da dünya bazarına neftin çıxarılmasıdır. Çünki Ceyhan limanında həm neftin qəbul olunması, həm də yüklənməsi üçün artıq infrastruktur qurulub. Bu alternativ layihənin çox böyük perspektivi var, amma bu zamana və investisiya ilə bağlı məsələdir. Hörmüz boğazından keçən bütün neftin tamamının Ceyhan limanına gətirilməsi ən azı iki-üç il vaxt lazımdır ki, böyük boru xəttləri çəkilsin”-deyə N.Cəfərli bildirdi.
İradə SARIYEVA
