Parlament seçkilərində "Vətəndaş Müqaviləsi"nin əsas rəqibləri zəmanətli sülhün zəruriliyindən danışarkən və müxtəlif ölkələrin qarant kimi çıxış etməsində israr edərkən, hakim partiya seçki proqramında xarici dəstək olmadan ölkənin öz mühitində yaşamasını əsas məqsəd kimi göstərir. Bu durumda baş nazir Nikol Paşinyan komandasının proqramını təqdim edib. Proqramda birinci müddəa sülh və Azərbaycanla münasibətlərə aiddir: "Sülhün daha da institusionallaşdırılması üçün əsas addımlar aşağıdakılardır: birincisi, demarkasiya prosesinin davam etdirilməsi, ikincisi, TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi. Sülhün institusionallaşdırılmasında növbəti addım, təbii ki, Ermənistan Respublikası ilə Azərbaycan Respublikası arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin qurulması haqqında paraflanmış sazişin yekun imzalanması, onun təsdiqlənməsi və orada nəzərdə tutulan addımların həyata keçirilməsidir".
Paşinyan vasitəçi olmadan Azərbaycanla birbaşa danışıqlar aparmağın vacibliyini qeyd etsə də, həm Samvel Karapetyanın "Güclü Ermənistan", həm ikinci prezident Robert Köçəryanın "Ermənistan" alyansı, həm də iş adamı Qagik Tsarukyanın "Çiçəklənən Ermənistan"ı hesab edir ki, hazırda Ermənistan təkbaşına Azərbaycanla sülhü təmin edə bilmir. "Güclü Ermənistan" bildirib: "Atəş açılmaması sülh deyil, zaminsiz sülh sülh deyil". Robert Köçəryan bildirib: "Heç bir hüquqi qüvvəsi olmayan sözdə sülh bəyannaməsi paraflananda biz zəmanətli sülhdən danışırdıq. Zəmanət beynəlxalq zəmanətlər və zamin dövlətlər deməkdir". Qaqik Tsarukyan vurğulayıb: “Sülh təmin edilməlidir, yoxsa bu gün biz Əliyevlə hansı sülh barədə razılığa gəldik? Sərhədlər, yüksəkliklər diktə edir, yerdə oturub bunu etməlisiniz, 300 min insan gəlib Ermənistanda yaşamalıdır və soydaşlarımız evlərini tərk etdikdən sonra bu barədə danışmaq mümkün deyil”. Bu müxalifət qüvvələri hələ seçkiqabağı proqramlarını tam şəkildə dərc etməsələr də, onların əsas tezisləri artıq məlumdur. Əgər bu qüvvələr Rusiya ilə münasibətlərin bərpasından danışırlarsa, hakim "Vətəndaş Müqaviləsi" xarici siyasətin balanslaşdırılması ilə bağlı müddəasında “Rusiya ilə münasibətləri konstruktiv transformasiyaya məruz qoymaq” barədə bəyan edir. Nikol Paşinyan bildirir:
“Əslində, Rusiya ilə münasibətlərimiz tamamilə Qarabağ hərəkatı şəraitində qurulmuşdu. İndi Qarabağ hərəkatını davam etdirmədiyimiz, sülh bərqərar olduğu və münaqişə həll edildiyi üçün təbii ki, münasibətlər eyni məntiqə uyğun olaraq tənzimlənməli, inkişaf etdirilməlidir. Münaqişə şəraitində Rusiya ilə heç vaxt dəmir yolu əlaqəmiz olmayıb. İndi dəmir yolu əlaqəmiz var”.
Müxalifət Rusiyadan mümkün iqtisadi təzyiq təhlükəsini qaldırarkən və Kreml yüksək səviyyədə təhdidli bəyanatlar verərkən, Paşinyan müxalifətin Ermənistan-Rusiya münasibətlərində böhran yaratmağa çalışdığını iddia etməyə davam edir: "Biz belə bir şeyə yol verməyəcəyik və bütün səylərimizi Rusiya ilə konstruktiv münasibətlərimizin daha da inkişaf etdirilməsi üçün sərf edəcəyik". Bu fonda Samvel Karapetyanın rəhbərlik etdiyi "Güclü Ermənistan" 5 il ərzində 300 min iş yeri elan edir. "Güclü Ermənistan" seçki siyahısında birinci yerdə olan Narek Karapetyan bildirib: "İqtisadi proqramımızın ilk addımı qısa müddətdə real olmayan ümumi işsizliyi aradan qaldırmaq deyil, iş yerləri yaratmaqdır - 3 milyon əhalisi olan ölkədə 300 min yeni iş yeri yaratmaq ki, 1,1 milyon insan işləsin. Bu göstəriciyə 5 il ərzində nail olmaq üçün böyük bir fürsət var". İkinci prezident Köçəryanın komandası bir az daha təvazökardır və ildə 35-45 min iş yeri vəd edir. “Ermənistana təklif” proqramı çərçivəsində seçki kampaniyasına qoşulan Qaqik Tsarukyanın qüvvələri konkret sayda iş yeri açıqlamayıb. "Vətəndaş Müqaviləsi" ildə 25 min, yəni 5 il ərzində 100 min iş yeri vəd edir, üstəlik, yoxsulluğu 5 faizə qədər azaltmağı vəd edir. Amma hakimiyyət orqanları indiyə qədər 2021-ci ildə işsizlik səviyyəsini və yoxsul vətəndaşların sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq vədini yerinə yetirməyiblər.
Tahir TAĞIYEV
- Azərbaycanla sülh...