Virtual pullar Azərbaycana da ayaq aça bilər

Tarix: 10.04.2014 / 09:25
Bölmə: İqtisadiyyat

Son illərdə dünyada virtual valyutalardan istifadə sürətlə genişlənməkdədir. Bu sırada, təbii ki, ilk yerdə bitkoynlar adlanan rəqəmsal pullar gəlir. Hazırda dünyada təxminən 1700 biznes şirkəti bitkoynu qəbul edir. Şifrələnmiş elektron pul maliyyə şirkətləri tərəfindən ənənəvi valyutalar kimi satılır, alınır və transfer olunur. Məlumat üçün bildirək ki, bitkoyn dünyanın heç bir ölkəsinə məxsus deyil və mərkəzləşdirilmiş server olmadan müstəsna olaraq müəyyən proqram təminatı istifadəçiləri arasında dövr edir.
Odur ki, rəqəmli pullardan istifadə edilərək həyata keçirilən bütün köçürmələr sadəcə anonim şəklində olur.
Ekspertlər hesab edir ki, bu qəbildən olan pulların Azərbaycanda da dövriyyəsinin təşkil edilməsi məqbul hal olardı. Təbii ki, bu hal müəyyən şərtlərə riayət edilməsi ilə baş verməlidir. Çünki belə virtual pulların müəyyən təhlükəsi də mövcuddur.
Hələlik isə qeyd edək ki, bitkoynlardan istifadə ilə aparılan sövdələşmələr heç bir üçüncü şəxs və ya dövlət təşkilatının iştirakı olmadan yerinə yetirilir. Texnologiya sahəsində qanunlar üzrə ekspert, amerikalı Cerri Brito deyir ki, bu, bitkoynu dünyada ilk mərkəzləşdirilməmiş rəqəmsal valyuta edir: "Bitkoyn kompyuter elmindəki problemi həll edib. İlk dəfə iki insan arasında internet vasitəsilə tranzaksiya həyata keçirilməsinə imkan yaradıb. O səbəbdən buna mərkəzləşdirilməmiş deyirlər. Bitkoyn adlı nə şirkət var, nə də dövlət təşkilatı".
Bitkoyn Fondunun Tənzimləyici İşlər Komitəsinin rəhbəri Marko Santori bütün bitkoyn tranzaksiyalarının digər kompyuterlərdən görülə biləcəyini vurğulayır: "Fakt budur ki, bitkoyn sərt şəkildə tənzimlənir. Bitkoynu digər rəqəmsal valyutalarla və ya dollarla dəyişdirmək istəyən insanlar Bank Təhlükəsizlik Sazişi altında fəaliyyət göstərən pul ötürücüləridir". O deyir ki, hər 10 dəqiqədə 25.5 bitkoyn iqtisadiyyata daxil olur.
Artıq Birləşmiş Ştatlar, Almaniya və digər bir çox hökumətlər rəqəmsal valyutanı qəbul edir. Çin bankların bitkoyn işlətməsinə qadağa qoysa da, bizneslərinə onun istifadəsinə icazə verir.
Qeyd edək ki, 2009-cu ildən istifadəyə verildikdən bəri bitkoynun dəyəri 1 sentdən 1000 dollara qədər qalxıb. Şirkətlərin çoxu xidmətləri və malları üçün tədricən bitkoynu qəbul edir və istehlakçıların çoxu ondan istifadə etməyə başlayıb. Virtual valyuta getdikcə qlobal maliyyə səhnəsində özünə mühüm yer tutur. Hətta bankomat şəbəkəsi operatorları, Kanada Mərkəzi Bankının bitkoyn virtual valyutasını qanuni ödəniş vasitəsi kimi qəbul etməməsinə baxmayaraq, bütün ölkə ərazisində bitkoyn bankomatlar quraşdırmağı planlaşdırır. Monreal bankomatlar şəbəkəsinin müdiri Fadi Azusun bildirib ki, bitkoyn bankomatları Monrealda virtual valyuta haqqında informasiya təqdim edən "Bitcoyn Embassy" qeyri-kommersiya təşkilatının ərazisində quraşdırılacaq. Onun sözlərinə görə, bitkoyn bankomatı hər uğurlu əməliyyata görə 5 faizlik komissiya haqqı tutacaq. Kanadanın ticarət mərkəzi hesab edilən Toronto şəhərində də "Bitaccess" korporasiyasının istehsalı olan bankomatların quraşdırılacağı gözlənir. Qeyd edək ki, Kanadada ilk bitkoyn bankomatı 2013-cü ilin oktyabrında Vankuver kafelərinin birində fəaliyyətə başlayıb.
Hazırda bitkoyndən yararlanmaq üçün müvafiq proqramdan istifadə edən hər bir şəxs sözügedən valyuta vasitəsilə istənilən ödənişi edib, istənilən malı ala bilər. Bu zaman tranzaksiyalara görə aşağı faiz tutulur, yatırımlar üçün əlverişli depozit faizləri təklif olunur. Bütün bunlar bitkoyn pullarına dünyada marağı artırır. Azərbaycanda da buna yaxın tezlikdə böyük marağın formalaşması qaçılmaz sayılır. Onu da qeyd edək ki, bitkoynun əsas xüsusiyyəti insanın şəxsi kompyuteri vasitəsilə müvafiq proqramı yükləyib özünə hesab aça bilməsidir. Şəxsin hesabında fəaliyyətindən asılı olaraq onun imkanını göstərən bitkoynlər olur. Lakin onu da vurğulamaq lazım gəlir ki, bitkoynlər və bunun kimi rəqəmsal pullar vasitəsilə həyata keçirilən əməliyyatlarda tərəflərin şəxsiyyəti bilinmədiyinə görə, rəqəmsal pulların qanundan kənar işlərdə istifadə olunması üçün əlverişli imkan var. Digər tərəfdən, bitkoynlər həmçinin bazar qiymətlərinin tez-tez dəyişməsi, rəqəmsal portmanatların oğurlanması, itməsi və ya sahibinin xəbəri olmadan istifadə olunması kimi risqlərlə üz-üzədir. Lakin istənilən halda, bu puldan istifadə genişlənir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...