Dünya iqtisadiyyatı yeni təhlükə qarşısında...

Tarix: 04.04.2014 / 09:50
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya iqtisadiyyatı böhrandan tam xilas olmamış yeni ciddi təhlükə ilə üzləşib. Buna da əsas səbəb kimi Rusiya və Qərb arasında yaşanan qarşıdurmadır. Artıq Beynəlxalq Valyuta Fondu da bununla bağlı müvafiq xəbərdarlıqla çıxış edib. Beynəlxalq Valyuta Fondu 2008-ci ildə tənəzzüldən sonra qlobal iqtisadiyyatın durumunun hələ də çox zəif olduğunu bildirib.
Bu şəraitdə Qərb - Rusiya qarşıdurması dünyada iqtisadi durumu daha da ağırlaşdırır. Beynəlxalq Valyuta Fondunun direktoru Kristin Laqard da Krımı ilhaq etdiyinə görə Qərb ölkələri və Rusiya arasında qarşıdurma, eləcə də digər siyasi böhranların iqtisadi inkişafa təsir göstərə biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edib. O deyib ki, qlobal liderlər iş yerlərinin artırılması və dünya üzrə yaşayış standartlarının yaxşılaşdırılması istiqamətində siyasi fəaliyyət göstərməsə, dünya iqtisadiyyatı yavaş sürətlə artacaq. Beynəlxalq Valyuta Fondunun direktoru dünya iqtisadiyyatında keçən il üç faiz artım müşahidə olunduğunu, bu il və gələn il artım olacağını proqnozlaşdırıb. Lakin Rusiya-Qərb qarşıdurması proqnozları doğrultmaya bilər.
Yaranan qarşıdurmadan isə, şübhəsiz, əsasən Rusiya əziyyət çəkəcək. Ekspertlər xatırladır ki, 2008-ci ilin avqustunda Rusiya qoşunlarının Gürcüstana hərbi təcavüzündən sonra qlobal maliyyə böhranı yaşandı və bundan ən çox Rusiya əziyyət çəkdi. Birjalarda səhmlərin dəyəri kəskin ucuzlaşdı, rubl sürətlə dəyərini itirdi. Ən başlıcası, Rusiyanın əsas gəlir mənbəyi olan neftin qiyməti sürətlə ucuzlaşmağa başladı. İndi, təbii ki, ABŞ Gürcüstandan daha əhəmiyyətli olan Ukrayna məsələsində geri çəkilməyəcək. Gözlənir ki, Rusiyanı iqtisadi baxımdan zəiflətmək üçün neftin qiyməti ucuzlaşmağa başlayacaq, bu, Rusiyanın büdcə kəsirinin böyüməsi və valyuta ehtiyatlarının tükənməsinə təkan verəcək. Həmçinin, Qərb investorları Rusiya bazarlarını müvəqqəti də olsa tərk edəcək, Rusiyada işsizlik və yoxsulluğun səviyyəsi kəskin artacaq. Bundan başqa, rublun dəyərdən düşməsi əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə mənfi təsir göstərəcək və sosial təlatümlərə gətirib çıxaracaq. Lakin belə vəziyyət tək Rusiya yox, Qərb ölkələrinə də təsir edəcək. Çünki onların bir çoxu Rusiya ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyət göstərir. Məhz bu səbəbdəndir ki, ABŞ-ın özündə iri şirkətlərin nümayəndələri hökuməti Rusiyaya qarşı birtərəfli iqtisadi sanksiyalardan çəkinməyə inandırmağa çalışırlar. Vaşinqtondakı Xarici Ticarət Palatasının prezidenti Uilyam Reinsç Obama administrasiyası ilə görüşlərdə bildirib ki, Rusiyadakı Qərb şirkətləri Moskvanın onları cəzalandıra biləcəyindən çəkinir.
Lakin ABŞ Maliyyə nazirliyi bəyan edib ki, Rusiyaya investisiya qoyanlar hər zaman ora ilə bağlı risqləri nəzərə almalı idi. Demokrat senator Dik Durbin isə hazırda Amerika Ticarət Palatasının 800 üzvünün Moskvada olduğunu deyib. Senatorun sözlərinə görə, oradakı amerikalı iş adamları həm öz bizneslərinə görə narahatdırlar, həm də düşünürlər ki, Vaşinqtonun qəbul edəcəyi daha geniş iqtisadi sanksiyalar Rusiyaya elə də təsir etməyəcək. Odur ki, sanskiyalara ancaq ABŞ yox, Avropa dövlətləri də qoşulmalıdır. Bütün bunlar isə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, dünya iqtisadiyyatına da ciddi təhdid yaradır.
Hadisələr isə Rusiya və Qərb arasında ziddiyyətlərin daha da kəskinləşəcəyini göstərir. Bunu Rusiyanın ABŞ-dan yeni tələbi də təsdiq edir. Belə ki, Rusiya ABŞ-ı hərbi gəmilərin Qara dənizdə mövcudluq müddəti ilə bağlı Montro Boğazlar Razılaşmasında əks olunan müddəalara riayət etməyə çağırıb. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Qazaxıstanın xarici işlər naziri Erlan İdrisovla görüşdən sonra keçirilən mətbuat konfransında son zamanlar ABŞ hərbi gəmilərinin Qara dənizində qalma müddətinin iki dəfə uzadıldığını bildirib.
Rusiyalı nazir Qara dənizin sahilində yerləşməyən dövlətlərin hərbi gəmilərinin tonnajı və burada qalma müddətinin Montrö Boğazlar Razılaşması ilə məhdudlaşdırıldığını xatırladıb. Rusiyanin narahatlığına səbəb ABŞ-ın Rumınıya təyyarə bazasında hərbçilərinin sayının 1,5 minə qədər artırılması barədə qərar verməsidir. Sergey Lavrov bununla bağlı bildirir: "Biz ABŞ tərəfinin diqqətinə çatdırmaq istəyirik ki, əlbəttə, Türkiyə boğazların sahibidir. Amma Türkiyə razılaşmanın bütün müddəalarına ciddi şəkildə riayət etməyə məcburdur. Prosesi diqqətlə izləyəcəyik". Qeyd edək ki, martın 7-də İstanbul boğazını keçərək Qara dənizə daxil olan "USS Truxtun" adlı ABŞ hərbi gəmisi 23 mart tarixində buranı tərk etmişdi. Bu günlərdə hərbi gəmi yenidən Qara dənizə qayıdaraq Bolqarıstan və Rumıniyanın limanlarına yan alıb. Bundan başqa, gəmi heyəti hər iki ölkənin hərbçiləri ilə birgə təlimlər keçirib. Belə vəziyyət isə şimal qonşumuzu əhəmiyyətli dərəcədə qıcıqlandırır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...