Xarici mallar yerli məhsulları sıxışdırır

Tarix: 03.04.2014 / 09:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Bazarlarda aparılan monitorinqlər hələ də xaricdən gətirilən meyvə-tərəvəz məhsullarının burada xüsusi çəkiyə malik olduğunu göstərir. Özü də bu o fonda baş verir ki, bölgələrdə məhsul istehsalı əhəmiyyətli dərəcədə artır və bəzi hallarda fermerlər həmin məhsullarını bazara çıxara bilmir. Məsələn, şimal rayonlarında, demək olar ki, hər il alma məhsulunun müəyyən hissəsi fermerlərin əlində qalır, ən yaxşı halda mal-qaraya yem kimi verilir.
Belə vəziyyətdə isə bazarlarda xaricdən gətirilən meyvə-tərəvəzin hələ də çoxluq təşkil etməsi müəyyən paradoks yaradır. Digər tərəfdən, xaricdən gətirilən meyvə-tərəvəzlərin əksəriyyətinin genetik modifikasiyaya məruz qalmış məhsullar olması da xüsusi narahatlıq yaradır. Qeyd edək ki, əslində, bu məsələ hökuməti də ciddi narahat edir. Elə bu səbəbdəndir ki, təxminən bir həftə öncə Azərbaycan Nazirlər Kabineti "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı haqqında" AR qanunu ilə bağlı bəzi normativ hüquqi aktların təsdiq edilməsi barədə" 2009-cu il tarixli qərarına dəyişikliklər edib. Xatırladaq ki, dəyişikliklər Azərbaycana genetik modifikasiya olunmuş məhsulların idxalının tam qadağan edilməsi ilə əlaqədardır.
"Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının dövriyyəsi Qaydaları"na edilən dəyişikliyə əsasən, bundan sonra Azərbaycana idxal edilən ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində onların istehsalı prosesində genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlərdən və onların törəmələrindən istifadə edilməməsi haqqında məlumat göstərilməlidir.
Buna müvafiq olaraq "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının markalanması Qaydası"na da dəyişiklik edilib. Bundan sonra alıcıların seçim hüququnu təmin etmək məqsədilə deyil, ümumiyyətlə, Azərbaycanda satışa çıxarılan ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının etiketi üzərində həmin məhsulların istehsalında genetik modifikasiya olunmuş orqanizmlər və onların törəmələrindən istifadə olunmaması haqqında məlumatlar göstərilməlidir. Lakin indilikdə bazarlarda yeni qaydalara tam əməl edildiyini söyləmək mümkün deyil.
Əksinə, genetik modifikasiya olunmuş məhsullar yerli malları sıradan çıxarır.
Satıcılar isə deyir ki, yerli məhsul bahadır, özü də tez xarab olur. Xarici meyvə-tərəvəz isə ondan ucuz başa gəlir, buna görə də alıcılar bunlara üstünlük verir.
Xaricdən gətirilən kənd təsərrüfatı məhsullarının bazarlarda meydan sulamasının bir səbəbi qiymətinin ucuzluğudursa, digər səbəbi də yerli istehsalın bazarlara hələ də rahat yol tapmamasıdır. O da birmənalı həqiqətdir ki, ölkə bazarında xarici kənd təsərrüfatı məhsullarının üstünlük qazanması, ərzaq təhlükəsizliyindən əlavə, həm də iqtisadi təhlükə sayılır. Belə ki, onlar yerli toxumları sıradan çıxarır.
Digər tərəfdən, xaricdən gələn meyvələr keyfiyyətcə yerli məhsullardan çox aşağıdır. Hazırda ölkəyə dünyanın bir sıra ölkələrindən meyvə-tərəvəz, eyni zamanda bostan bitkiləri idxal edilir. Sahibkarlar xaricdən əsasən maya dəyəri aşağı olan məhsulları idxal edir. Onların əksəriyyətinin keyfiyyəti, qeyd edildiyi kimi, aşağı olur. O da məlumdur iri, yaraşıqlı görünüşü olan, səliqə ilə qablaşdırılan xarici meyvələr Azərbaycana dünyanın hər yerindən göndərilir. Özü də bunlar təkcə tropik bitkilər deyil. Ölkəyə Argentinadan, Çindən, Türkiyədən alma-armud, naringi və digər meyvələr də gətirilir. Ekspertlərin fikrincə, daxili bazarda yerli məhsulların xariciləri sıxışdırmasını istəyiriksə, onda daha keyfiyyətli və tələbatımızı təmin edə biləcək qədər məhsul istehsal etməliyik. Xaricdən gələn meyvələr yerli meyvə-tərəvəzləri həm də ona görə sıxışdırır ki, həmin məhsulların saxlanma müddətini uzatmaq mümkündür, ancaq yerli məhsullarda bu mümkün deyil. Bir məqamı da qeyd edək ki, yerli məhsula üstünlük verən və onun keyfiyyətinə şübhəsi olmayanlar da kifayət qədərdir. Bazarlarda yerli məhsulun həcminin artırılması üçün belə malların asanlıqla satış məntəqələrinə göndərilməsi təmin olunmalı, fermerlərə yardımların həcmi artırılmalıdır. Bunların bütövlükdə həyata keçirilməsi kənd təsərrüfatının inkişafına gətirib çıxara bilər. Xarici məhsullara gömrük rüsumunun artırılması da bazarlarda yerli məhsulların çoxalması üçün çıxış yollarından biri sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...