Azərbaycanın prokurorluq orqanları digər hüquq-mühafizə orqanları ilə birlikdə ölkədə ictimai siyasi sabitliyin qorunması, vətəndaşların hüquq və azadlıqların qorunması və cinayətkarlıq sahəsində müəyyən müsbət nəticələr əldə edilib. Trend-in məlumatına görə, bunu jurnalistlərə açıqlamasında baş prokuror Zakir Qaralov deyib.
Z.Qaralovun sözlərinə görə, Azərbaycan MDB və Şərqi Avropa ölkələri sırasında ən təhlükəsiz respublikadır. Baş prokuror Z.Qaralov qeyd edib ki, baş verən bütün ağır və xüsusi ilə ağır cinayətlərin tam əksəriyyəti açılıb. Bu ilin 9 ayı ərzində 156 qəsdən adam öldürmə cinayətinin 150-nin isti izlərlə açılması təmin edilib.
224 nəfər vəzifəli şəxs barəsində 154 cinayət işi məhkəmələrə göndərilib. Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsininin icraatında 105 cinayət işi istintaq olunub.
2014-cü ildə Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində 9145 ərizə və şikayətə baxılıb. Onlardan 5951 müraciət qurumun "Qaynar xətt” əlaqə mərkəzinə daxil olub. Müraciətlərin 21-i üzrə müvafiq əsaslar müəyyən olunduğundan Cinayət Məcəlləsinin müxtəlif maddələri üzrə cinayət işi başlanaraq istintaq aparılıb.
İl ərzində Baş İdarə tərəfindən 326 cinayət xarakterli müraciət və məlumat araşdırılıb ki, onlardan da 98-i mənimsəmə, 85-i dələduzluq, 57-si vəzifədən sui-istifadə etmə, 27-si saxta sənəddən istifadə etmə, 25-i rüşvət, 4-ü qanunsuz kredit alma, 3-ü vergi ödəməkdən yayınma, 3-ü qanunsuz sahibkarlıq, 1-i qaçaqmalçılıq, 1-i kompüter sisteminə qanunsuz daxil olma, 22-si isə digər cinayətlərlə əlaqədar olub. İl ərzində Baş İdarənin Əməliyyat şöbəsi tərəfindən keçirilmiş 10 əməliyyat tədbiri nəticəsində korrupsiya cinayəti törədən 12 şəxs cinayət başında yaxalanıb. 12 nəfər barəsində 11 cinayət işi isə Əməliyyat şöbəsinin əməkdaşlarının apardığı araşdırma nəticəsində başlanıb. 2014-cü il ərzində Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsi tərəfindən 333 şəxs barəsində 206 cinayət işi baxılması üçün məhkəmələrə göndərilib.
Həmin işlərdən 171 iş maddi ziyanla əlaqədar olub ki, vurulmuş 76 milyon manatdan yuxarı ziyanın 72 faizinin istintaq zamanı ödənilməsi təmin edilib. 2015-cü ilin birinci yarımili ərzində Baş İdarədə 5150 ərizə və şikayətə baxılıb ki, onlardan 3414 müraciət qurumun "Qaynar xətt” əlaqə mərkəzinə daxil olub. Həmin müraciətlərin 12-si üzrə Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri üzrə cinayət işi başlanaraq istintaq aparılıb.
Cari ilin birinci yarımili ərzində Baş İdarə tərəfindən 95 cinayət xarakterli müraciət və məlumata baxılıb ki, onlardan da 14-ü rüşvət, 20-si vəzifədən sui-istifadə etmə, 30-u dələduzluq, 15-i mənimsəmə, 2-si saxta sənəddən istifadə etmə, 1-i saxta müflisləşmə, 3-ü qanunsuz sahibkarlıq, 1-i əmtəə nişanlarından qanunsuz istifadə, 5-i isə digər cinayətlərlə əlaqədar olub.
Həmin müddət ərzində Baş İdarənin Əməliyyat şöbəsi tərəfindən keçirilmiş 10 əməliyyat tədbiri nəticəsində korrupsiya cinayəti törədən 10 şəxs cinayət başında yaxalanıb, 5 nəfər barəsində 5 cinayət işi isə Əməliyyat şöbəsinin əməkdaşlarının apardığı araşdırma nəticəsində başlanıb. 2015-ci ilin birinci yarımili ərzində Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində 270 cinayət işinin ibtidai araşdırması həyata keçirilib.
Həmin cinayət işləri əsasən mənimsəmə və israfetmə, dələduzluq, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə, rüşvət alma (passiv rüşvətxorluq), vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsəmə, vəzifə saxtakarlığı, saxta sənədlərdən istifadə etmə və digər faktlarla əlaqədar olub. Bu müddət ərzində 158 şəxs barəsində 99 cinayət işi baxılması üçün məhkəmələrə göndərilib.
Baş prokuror bildirib ki, korrupsiya cinayətləri ölkədə bütün sahələri əhatə edir: "Bu ilin yalnız 9 ayı ərzində Baş prokuror yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinə 5 mindən artıq müraciət daxil olub. Mürcaiətlər həm yerli icra orqanları, hüquq-mühafizə orqanları, əhalinin sosial problemləri, bələdiyyələrlərlə bağlıdır”.
O qeyd edib ki, dövlət başçısının tapşırığına əsasən, korrupsiya ilə mübarizə işi mütəmadi və ardıcıl aparılır: "Korrupsiya mövcud olan qurumların hər biri, o cümlədən bununla bağlı daxil olan müraciətlər və qanunvericilik ayrılıqda təhlil edilir. İş elə təşkil olunmalıdır ki, məmur-vətəndaş ünsiyyəti demək olar ki, minimuma endirilsin. Bunun bariz nümunəsi "ASAN xidmət” mərkəzləridir. Biz elə etməliyik ki, bütün sahələrdə korrupsiya hallarına yol verilməsin. Bu işdə vətəndaşlarımız da fəal olmalı və korrupsiya hüquqpozmaları barədə vaxtında məlumat verməlidirlər”.
Azərbaycanın baş prokurorundan Avropa Parlamentinə etiraz
Zakir Qaralov Azərbaycanın Baş Prokurorluğunun Avropa Parlamentinin qərəzli qətnaməsi ilə bağlı da Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının Sürixdə keçirilən toplantısında bəyanat verdiyini deyib. O, qeyd edib ki, Avropa Parlamentinin Azərbaycan haqqında qətnamə qəbul etməyə ixtiyarı yoxdur. Çünki Azərbaycanın Avropa Parlamenti qarşısında öhdəliyi yoxdur.
Z.Qaralov bildirib ki, digər tərəfdən hüquqi müstəvidə həll olunan məsələləri siyasiləşdirmək olmaz: "Bildiyiniz kimi, mərhum jurnalist Rasim Əliyevin qətlə yetirilməsi faktı ilə bağlı dövlət başçısı məlumatlandırılıb. Daxili İşlər Nazirliyi və Baş Prokurorluğun istintaq əməliyyat qurupu bir günün içində bu cinayətdə iştirak etmiş bütün şəxsləri müəyyən edərək, onların həbsini həyata keçirib. Yaxın zamanlarda isə iş məhkəməyə göndəriləcək. Bu cinayət işinin siyasiləşdirilməsi yolverilməzidr".
Baş prokuror qeyd edib ki, dünyanın bir çox ölkələrində jurnalistlərin qətl hadisəsi baş verir: "Biz bu hadisələri ciddi şəkildə pisləyirik. Çünki bu, bizim cəmiyyətə xas olan hal deyil. Sərhədsiz Reportyorlar Birliyinin məlumatına görə, ötən il dünyada 61 jurnalist qətlə yetirilib. Bu ilin 9 ayı ərzində 41 jurnalist qətlə yetirilib. Belə çıxır ki, hansı ölkədə jurnalist qətlə yetirilirsə, Avropa Parlamenti xüsusi bəyanat verməlidir? Xeyr. Bu qərəzli bəyanatdır. Heç kəs Azərbaycanın daxili işlərinə qarışa bilməz. Bu halda hər kəs çıxarılan hökmlərə hörmətlə yanaşmalıdır. Məhkəmə hakimiyyətin müstəqil qoludur. Heç kəsin məhkəmə hakimiyyətinin işinə qarışmağa ixtiyarı yoxdur".
Zakir Qaralov bəzi QHT-ləri və jurnalistləri qınadı
Baş prokurorun sözlərinə görə, bəzi qeyri-hökumət təşkilatları Azərbaycan qanunlarına hörmətlə yanaşmır. Trend-in məlumatına görə, bunu jurnalistlərə açıqlamasında Zakir Qaralov deyib. Baş prokurorun sözlərinə görə, bəzi QHT-lər rəsmi olaraq qeydiyyatdan keçmir, aldığı pullar barədə dövlət qurumlarına məlumat vermirlər.
Z.Qaralov bildirib ki, xarici KİV orqanlarında çalışan jurnalistlər müvafiq müqavilələr bağlamır: "Bəzi QHT-lərin aldığı qrant vəsaitləri verilən məlumatda göstəriləndən qat-qat yüksək olur. Ona görə də mənim bütün QHT-lərə və jurnalistlərə müraciətim ondan ibarətdir ki, Azərbaycan qanunlarına hörmətlə yanaşsınlar. Mövcud qanunvericiliyin tələblərini pozmasınlar. Əgər onlar havadarları vasitəsilə korrupsiya sxemlərinə davam edəcəklərsə, sözsüz ki, qanun qarşısında cavab verəcəklər”.
Azərbaycanda intihar hadisələrində artma tendensiyası mövcuddur
Zakir Qaralov bildirib ki, bu gün Azərbaycanda intihar hadisələrində artma tendensiyası mövcuddur. Z.Qaralov bildirib ki, baş verən hər bir intihar hadisəsi ilə bağlı rayon prokurorları dərhal hadisə yerinə çıxır, baxış keçirir, hər baş vermiş intihar hadisəsi ilə bağlı cinayət işi başlanılır.
Baş prokuror qeyd edib ki, bu, birbaşa həm qanunun tələbi, həm də onun göstərişi ilə edilir.
Z.Qaralov sözlərinə görə, istintaq çərçivəsində baş verən intihar hadisəsinin səbəbləri tam ciddiliyi ilə araşdırılır: "Baş verən intiharların müxtəlif səbəbləri var. Məlum olur ki, bəzi vətəndaşların psixi xəstəlikləri mövcuddur. Lakin onlar xəstə kimi vaxtında qeydiyyata alınmırlar. Eyni zamanda, vətəndaşlar mövcud ailə problemləri ucbatından intihar edir. Yəni səbəblər çoxdur. Bunlar ümumiləşdirilir və onlarla bağlı müvafiq icra orqanlarına, qurumlara təkliflərimizi veririk”.
