Məhərrəm Zülfüqarlı: “Qərb tədricən Rusiyanın çöküşünü sürətləndirmək və Putin rejimini ortadan qaldırmağı hədəfləyir”
Fransanın Evian şəhərində keçirilən "Böyük Yeddilik" (G7) ölkələrinin sammitində Ukraynaya güclü dəstək və Rusiyaya qarşı sanksiyaların genişləndirilməsini nəzərdə tutan bəyanat qəbul edilib. ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, İtaliya, Yaponiya və Kanada liderlərinin iyunun 17-də imzalanan birgə bəyanatında Rusiyanın hərbi iqtisadiyyatına, xüsusilə də neft-qaz sektoruna qarşı təzyiqlərin kəskin şəkildə artırılacağı vurğulanıb.
Bəyanatın Ukrayna ilə bağlı hissəsində döyüş meydanındakı dinamikanın dəyişdiyi və Qərbin Kiyevə hərbi yardımları sürətləndirəcəyi ifadə olunub. Ən diqqətçəkən məqamlardan biri ABŞ Prezidenti Donald Trampın regional siyasətinin G7-nin qərarlarına birbaşa təsir göstərməsidir. Rəsmi bəyanatda qeyd olunur ki, Prezident Trampın vasitəçiliyi ilə İranla Hörmüz boğazının yenidən açılmasına dair əldə olunmuş razılaşma Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların tətbiqi üçün unikal şərait yaradıb.
Bütün bunların Rusiyanın zəiflədilməsində ciddi rolu olacaqmı?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlının fikrincə, G7 sammitində böyük dövlətlərin bilavasitə qəbul etdikləri bəyanat əvvəlki siyasətin davamıdır: “Yəni Rusiya Ukraynaya qarşı müharibəyə başlayandan sonra bu siyasət davam edir. Hətta 2014-cü ildə Rusiya Krımı ilhaq edəndən sonra qərb ölkələri təcavüzkar Rusiyanın qarşısını almaq üçün müxtəlif planlar hazırlayıblar. Son bəyanat da ümumilikdə həmin planların tərkib hissəsidir. Məsələnin uzanmasının başlıca səbəbi Rusiyada avtoritar rejimin güclü olması ilə bağlıdır. Rus xalqının mübarizə əhval-ruhiyəsinin olmaması da buna təsir göstərir. Çünki başqa millət, xalq bu cür avtoritar rejimə dözməzdi. Yəni hər bir xalq özünə layiq hakimiyyətin qalmasına rəvac verir. Deməli, Rusiya xalqı buna layiqdir ki, Putin hakimiyyətdə qalır. Başqa bir tərəfdən Putin kimi tələyə düşmüş, ancaq öz canının hayında olan bir dövlət başçısının bəşəriyyəti nüvə təhlükəsi ilə hədələməsi də prosesi uzadır. Fikrimcə, ABŞ-ın İsraillə birgə İrana qarşı müharibəsi də Ukraynada müharibənin uzanmasına təkan verdi. Bu, bir qədər Rusiyanın vəziyyətinə müsbət təsir etdi. Çünki Hörmüz boğazı bağlanandan sonra neftin qiyməti kəskin artdı. ABŞ razılıq verdi ki, Rusiya neftini sata bilsin. Bu da Rusiyanın maliyyə vəziyyətinə nisbətən müsbət təsir etdi”.
Professor hesab edir ki, ABŞ-la İranın saziş bağlamağa yaxın olması və Hörmüz boğazının açılması Rusiyanın çöküşünü gücləndirəcək: “Hətta burada Yaponiya da əsas söz sahibi kimi iştirak edir. Çünki Yaponiyanın da Rusiya ilə köhnə ziddiyətləri var. Söhbət Rusiya tərəfindən 1945-ci ildə işğal edilən Kuril adaları və digər məsələlərdən gedir. Ən nəhayət Çin bu proseslərin içində olmasa da, baş verənlər bu ölkənin xeyrinədir. Çünki Rusiyanın zəifləməsindən ən çox qazanan Çindir. Çin bir güllə atmadan Rusiyanın Uzaq Şərq ərazilərini tədricən təsir altına alır. Rusiyanın meşə və digər sərvətlərindən müqavilə əsasında istifadə edir. Hətta çoxsaylı Çin vətəndaşı ruslarla evlənərək orada məskunlaşıb. Üstəlik, Rusiyada demoqrafıq durum pisdir. Doğulan rusların sayı, ölənlərdən çoxdur. Belə gedərsə ruslar azlıqda qalan millətə çevriləcək. Bir sözlə, sanksiyalarla bağlı G7-lərin sonuncu bəyanatı Rusiyanın çöküşünü sürətləndirir. Müharibə Rusiyanın resurs itkilərini artırır, rusların sosial vəziyyəti getdikcə pisləşir. Bu, ölkədə böhranı gücləndirir. Belə bir anormal vəziyyətdədir Rusiya. Ona görə də Qərb tədricən Rusiyanın çöküşünü sürətləndirmək və Putin rejimini ortadan qaldırmağı hədəfləyir. Həmçinin ucu-bucağı görünməyən sərvətlərini müştərək şəkildə istifadə etməyi planlayır”.
Vidadi ORDAHALLI
