Dünyada enerji keçidi sürətləndikcə, bu dəyişiklik təkcə sənaye və nəqliyyat sektorunda deyil, dövlət idarəçiliyində də özünü göstərməyə başlayıb. Bir neçə il əvvəl dövlət başçılarının və hökumət rəhbərlərinin elektrik avtomobildən istifadəsi daha çox simvolik addım kimi qiymətləndirilirdisə, bu gün artıq bir sıra ölkələrdə rəsmi avtomobil parklarının elektrik və hibrid modellərlə yenilənməsi dövlət siyasətinin tərkib hissəsinə çevrilib.
Xüsusilə Avropa ölkələri bu istiqamətdə ön sıralardadır. Fransa prezidenti Emmanuel Makronun tam elektrik mühərrikli DS No.8 modelini rəsmi prezident avtomobili kimi istifadəyə verməsi diqqətçəkən hadisələrdən biri sayılır. Bu addım Fransanın yaşıl enerji və karbon emissiyalarının azaldılması siyasətinin praktiki davamı kimi qiymətləndirilir. Almaniyada Olaf Şolz, Belçikada Alexander De Croo, Danimarkada Mette Frederiksen, İsveçdə Ulf Kristersson və Finlandiyada Sanna Marin kimi liderlərin də elektrik avtomobillərdən istifadəsi təsadüfi deyil. Bu ölkələrdə hökumətlər dövlət nəqliyyatının mərhələli şəkildə elektrikləşdirilməsini strateji hədəf elan ediblər.
Asiyada da oxşar tendensiya müşahidə olunur. Çin lideri Si Cinpin beynəlxalq tədbirlərdə yerli istehsal olan elektrik avtomobillərdən istifadə etməklə ölkəsinin elektromobil sənayesinin gücünü nümayiş etdirməyə çalışır. Çin hazırda dünyanın ən böyük elektromobil bazarına sahibdir və bu sahədə texnoloji liderliyə iddia edir. Türkiyə prezidenti Recep Tayyip Erdoğanın yerli TOGG elektromobil layihəsini fəal şəkildə təşviq etməsi də yalnız sənaye siyasəti deyil, eyni zamanda siyasi mesaj xarakteri daşıyır. Ankara elektromobil istehsalını milli texnologiya strategiyasının əsas elementlərindən biri kimi təqdim edir.
Hindistan, Malayziya və İndoneziya kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə də dövlət rəhbərləri elektromobil istifadəsini təşviq edən addımlar atırlar. Narendra Modinin və Joko Widodonun beynəlxalq sammitlərdə elektrik avtomobillərdən istifadə etməsi həmin ölkələrin enerji idxalından asılılığı azaltmaq və yeni texnologiyalara keçidi sürətləndirmək istəyinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
Şimali Amerikada vəziyyət bir qədər fərqlidir. ABŞ prezidenti Joe Biden elektromobil sənayesinin açıq tərəfdarlarından biri olsa da, təhlükəsizlik səbəbindən prezidentin əsas nəqliyyat vasitəsi hələ də xüsusi zirehli Cadillac limuzinidir. Bununla belə, ABŞ administrasiyası federal avtomobil parkının gələcəkdə elektrik modellərlə əvəz olunmasını prioritet elan edib. Kanadada isə Justin Trudeau hökuməti dövlət nəqliyyatının tamamilə sıfır emissiyalı avtomobillərə keçirilməsini strateji məqsəd kimi müəyyənləşdirib.
Maraqlıdır ki, bəzi hallarda liderlərin şəxsi və ya gündəlik istifadə etdiyi avtomobillər rəsmi nəqliyyat vasitələrindən daha sürətli şəkildə elektrikləşdirilir. Britaniya kralı III Çarlzın Jaguar I-Pace elektrik avtomobilindən istifadə etməsi buna nümunə göstərilir. Norveç kimi ölkələrdə isə artıq elektromobil gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrildiyi üçün dövlət rəsmilərinin elektrik avtomobillərdən istifadə etməsi adi hal hesab olunur.
Bununla yanaşı, tam elektriklə işləyən zirehli prezident limuzinlərinin sayı hələ də çox azdır. ABŞ, Rusiya, Böyük Britaniya və digər iri dövlətlərin rəhbərləri yüksək təhlükəsizlik tələblərinə görə əsasən benzin və ya hibrid mühərrikli xüsusi hazırlanmış avtomobillərdən istifadə etməkdədirlər. Zirehli avtomobillərin çəkisi, uzun məsafə ehtiyacı və təhlükəsizlik sistemlərinin enerji tələbatı elektromobillərə keçidi çətinləşdirən əsas amillərdən hesab olunur.
Lakin ümumi mənzərə göstərir ki, dünya liderlərinin avtomobil seçimləri artıq təkcə nəqliyyat məsələsi deyil. Bu seçimlər enerji siyasəti, sənaye strategiyası, texnoloji inkişaf və ekoloji öhdəliklərlə sıx bağlıdır. Dövlət başçılarının elektromobil və hibrid avtomobillərdən istifadəsi həm ictimaiyyətə, həm də bazara verilən siyasi siqnal kimi çıxış edir. Məhz buna görə yaxın illərdə daha çox ölkə rəhbərinin rəsmi konvoylarında elektrik və hibrid avtomobillərin yer alacağı gözlənilir. Bu proses hələ başlanğıc mərhələsində olsa da, artıq geri dönüşü olmayan qlobal tendensiyaya çevrilməkdədir.
Akif NƏSİRLİ
