Məhərrəm Zülfüqarlı: “Bu günün qeyd edilməsi Azərbaycan dövlətinə və dövlətçiliyinə təxribat sayıla bilər” Nəzakət Məmmədova: “Hesab edirəm ki, 1 iyul “Bakılılar günü”nün qeyd edilməsi bakılıların bağa köçmə törəni ilə bağlıdır” Şamil Əliyev: “Təklif edirəm ki, 1 iyul “Bakılılar günü” deyil, “Bakını sevənlər günü” kimi qeyd edilsin”
Biz hamımız eyni bulağın gözündən su içməsək də, Vətənimiz birdir. Azərbaycan bütün dünya azərbaycanlılarının hamısının Vətənidir. Qərib ellərdə yaşayan azərbaycanlılar hər gün xəyallarında Azərbaycana - doğma, isti ana qucağına qanadlanırlar. Nə xoş hissdir, nə gözəl yaşantıdır.
Azərbaycan ünvanı və azərbaycanlı adı bizi birləşdirir və əbədiyyətə qədər bütövləşdirir. Bu bütövlüyümüz, birliyimiz zədələnməməlidir. Parçalanmamalıyıq, bizi hansısa qüvvələrin parçalamasına imkan verməməliyik. Biz xalq olaraq bütövləşməyə, birləşməyə və həmrəyliyə layiqik.
Bakı bütün Türk dünyasının görən gözü, düşünən beyni, bir sözlə, düşüncə mərkəzidir. Bakı özünü azərbaycanlı sayan, özünü bu xalqın bir parçası hesab edən insanların hər birinin qibləsidir, yönüdür.
1 iyul “Bakılılar günü” elan edilib və müxtəlif sosial şəbəkələrdə, xüsusilə də “Facebook”da bu gün münasibətilə bakılılara təbriklər ünvanlanıb.
Qeyd edək ki, sosial şəbəkələrdə yayılan təbrikdə dünyada yaşayan bütün bakılılar təbrik edilib və onlara sülh, əminamanlıq və xoşbəxt yaşamaları arzu olunub.
Bu paylaşımlar bir çox istifadəçi tərəfindən həm maraqla, həm də bir qədər anlaşılmazlıqla qarşılanıb. Hətta belə bir günün elan edilməsini tənqidlə qarşılayanlar, bunun milli birliyimizə, dövlətçilik prinsiplərinə, eləcə də azərbaycançılıq məfkurəsinə zərbə vurduğunu deyənlər də tapılıb. Bir sözlə, 1 iyul “Bakılılar günü” ilə bağlı sosial şəbəkələrdə, elektron KİV-lərdə geniş müzakirələr aparılıb.
Bir məqamı da qeyd edək ki, baklıları təbrik edənlərdən biri də aktyor, “Bakılı oğlanlar” komandasının üzvü Bəhram Bağırzadə olub. Tanınmış simalardan olan B.Bağırzadə bununla bağlı mətbuata bildirib ki, o bu günün hansı səbəbdən və nə zamandan keçirilməsindən xəbərsizdir: “Gördüm ki, bir çox adam bu məlumatı paylaşır, bu üzdən mən də paylaşım etdim. Özünü bakılı hiss edənləri təbrik etdim. Amma, sözün düzü, bu günün tarixi və niyə keçirilməsi ilə bağlı heç bir məlumatım yoxdur”.
Bildirdiyimiz kimi, 1 iyul “Bakılılar günü” ilə bağlı fikirlər haçalanır.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, tarixçi-alim Məhərrəm Zülfüqarlı bu günün qeyd edilməsini müsbət qarşılamır. O hesab edir ki, bu, milli birliyə, dövlətçilik, azərbaycançılıq maraqlarına zidd olan tədbirdir. “Bu günün qeyd edilməsi çox xoşagəlməyən haldır. Yəni mən özüm də 50 faiz bakılıyam, yəni ana tərəfim Bakı kəndlərindəndir. Bu günün qeyd edilməsi Azərbaycan dövlətinə və dövlətçiliyinə təxribat sayıla bilər. Yadınıza gəlirsə, ölkənin rusdilli əhalisi ilə bağlı “Belə bir millət var - bakılı” adlı film də çəkilmişdi. O filmi vaxtilə Bakıda yaşamış və sonradan köçüb getmiş ermənilər və yəhudilər ərsəyə gətirmişdilər. Yəni bir milləti parçalamaq, onu qarşı-qarşıya qoymaq adətən böyük dövlətlərin “parçala, hökmranlıq et” siyasətidir. Bu ideyanı kim ortaya atıbsa, o, birbaşa Azərbaycan dövlətinə təxribat edib” - deyə M.Zülfüqarlı bildirdi.
“Məhərrəm müəllim, bəlkə də bu aksiyaya qoşulan insanların məqsədi tamamilə başqadır. Yəni heç onlar təxribat məqsədilə bu günü qeyd etmirlər” - deyə müsahibimizdən soruşduqda, o nəzərə çatdırdı ki, təbii, əhalinin bu təxribatdan xəbəri olmaya bilər, ancaq burada maraqlı insanlar var və onlar, kortəbii olaraq, o insanların fitvasına uyurlar: “İnsanların çoxu siyasi cəhətdən savadsız olur və onlardan istifadə edirlər. Tarixən insanlar arasında nifaq ya milli, ya dini zəmində, ya da bölgələrə bölməklə salınır. Sadə insanlar heç zaman belə işlərin mahiyyətini, məqsədini bilmədən o proseslərə qoşulurlar. Elə tədbirlər xüsusilə idarə olunur. Məsələn, Sovetlər Birliyində yaşayan xalqları bir-birinə qarşı qoymaq üçün xarici ölkələrdə sovet xalqları ilə bağlı lətifələr düzəldirdilər. Bu lətifələrdə xalqların birini aşağılayır, o birini isə üstün tutur və bunu da yayırdılar. Bilirsiniz ki, elə lətifələr də tez yayılırdı. Yəni o dövrdə belə təxribatlar vardı və bu da həmin təxribatlardan biridir. Azərbaycanın xüsusi idarələri var və onlar bununla məşğul olmalıdırlar. Bu gün “Bakılılar günü” qeyd olunursa, sabah naxçıvanlılar, lənkəranlılar, qubalılar günü keçirəcəklər. O vaxt meydan hərəkatı dövründə belə bir fikir vardı: “Biz bakılı, qubalı, naxçıvanlı, lənkəranlı və s. kimi meydana gəldik, ancaq azərbaycanlı kimi çıxdıq”. O vaxt millət həqiqətən də bütövləşdi, birləşdi. Amma bu gün o bütövləşmiş milləti parçalamaqla məşğuldurlar. Bunun qarşısı alınmalıdır”.
Respublika “Xatirə Kitabı” redaksiyasının baş redaktoru, “Yada düşdü” jurnalının təsisçisi və baş redaktoru, əslən bakılı olan Nəzakət Məmmədova isə hesab edir ki, 1 iyul “Bakılılar günü” xoşməramlı bir gündür. N.Məmmədovanın fikrincə, “Bakılılar günü”ndə hansısa bir siyasi motiv axtarmaq, onun milləti parçalamağa xidmət etdiyini demək olmaz. Bu günün nostalji hisslər üzərində kökləndiyini deyən N.Məmmədovanın bildirdiyinə görə, bu, əslində, azərbaycanlıların göz bəbəyi olan Bakıya ehtiramın, sevginin nümunəsidir: “Bakını ürəkdən sevirəm, hətta onun küləyini də sevirəm. Hərdən dostlara deyəndə ki, çoxdandır külək əsmir, külək üçün darıxıram, onlar mənə qəribə baxırlar. Deyirlər ki, Bakının küləyi dəhşətdir, onu sevmək olarmı? Məncə, küləyi heç də hamı sevmir. Ancaq mən Bakını küləksiz təsəvvür edə bilmirəm. Bakını küləyi ilə, dənizi ilə, havası ilə, bir sözlə, bütün şıltaqlıqları, nənəmdən mənə keçmə adət-ənənələri ilə sevirəm. Hətta barışmadığım bəzi şeylər var ki, onlarla belə, Bakını sevirəm. Təbii ki, bəzən “bakılılar” sözü ilə barışmıram. Çünki Bakı mərkəzi bir şəhərdir. Bura, qeyri-ixtiyari olaraq, hər hansı bir bölgənin ucqar kəndindən belə insanlar can atır. Hamı burada yaşamağı, təhsil almağı, özünə iş qurmağı ürəkdən arzulayır. Mən bu baxımdan bakılılarla rayonlular arasındakı fərqi çoxdan itmiş bilirəm. Çünki Bakı çox inkişaf etdi, çox böyüdü, artıq bir meqapolisə çevrildi. Əvvəllər bakılılarla rayonlular arasında qohumlaşma prosesi böyük tərəddüdlərdən keçərdi, qohum olmaq üçün çox götür-qoy edərdilər. Ancaq bu gün o problem yoxdur. Sizinlə danışarkən 40 il əvvəlki Bakı gözlərim qarşısında canlanır. İndi o Bakı yoxdur. Şəhərimiz çox böyüyüb, gözəlləşib, amma mən o kiçik şəhərin, kiçik evlərin və o böyük ürəkli adamların həsrətini çox çəkirəm. O Bakı üçün çox darıxıram”.
“Bakılılar günü”nün keçirilməsinə xaricdə yaşayan qeyri-millətlərin də qoşulmasına gəlincə, N.Məmmədova bildirdi ki, onları qınamaq lazım deyil, çünki onlar Bakının xiffətini çəkirlər: “Mən onları qınamıram.Əgər biz burada yaşaya-yaşaya köhnə Bakı və köhnə bakılılar üçün darıxırıqsa, onların da darıxmağı təbiidir. Bu günün qeyd edilməsinin 1 iyul tarixinə salınmasını təsadüfi saymıram. Bunun öz fəlsəfəsi, anlamı var. Məncə, bu günün qeyd edilməsi bakılıların Bakı bağlarına köçməsi ənənəsi ilə bağlıdır. Bakılıların Bakı bağlarına köçməsi böyük bir etnoqrafik hadisə idi. Bağlara köç iyulun 1-nə qədər qurtarmalı idi. Biz indi bağa gedirik. O vaxtlar isə bağa köçürdülər. Siz necə ki, arandan yaylağa köçürdünüz, biz də şəhərdən bağa köçürdük. Bağa bir köç başlanardı ki, gəl görəsən. O köç böyük bir mərasim idi. Hətta belə bir maraqlı adət vardı. Hansı adamın köçü gəlirdisə, bağ qonşusu uzaqdan səslənərdi: “Ay qonşu, həmişə göy bağlarda”. Bu, insanların salamlaşması, bir-birinə “xoşgəldin” deməsi idi. Bağa köçmə mərasimi ilə bağlı o qədər maraqlı adət-ənənələr vardı ki... Mənə belə gəlir ki, bu gözəl adətlərə görə bakılılar yay mövsümü ilə əlaqədar bu adı qazana biliblər. Hesab edirəm ki, 1 iyul “Bakılılar günü”nün qeyd edilməsi də bakılıların bağa köçmə törəni ilə bağlıdır. Bu, xoşməramlı bir işdir. Bundan ehtiyatlanmaq, onda başqa bir rəng axtarmaq olmaz. 1 iyul bakılıların Bakı bağlarını nostalji hisslərlə xatırlaması deməkdir. Bakı ögey ana kimi yox, doğma ana kimi hər kəsə qucaq açdı, hamıya öz mehriban qucağında yer verdi. Bakı sakinlərinin ürəyi çox geniş olub həmişə. Baxmayaraq ki, onlar kiçik evlərdə yaşayıblar, amma o kiçik evləri özləri üçün böyük imarətlər biliblər. O evlərdə onların böyük arzuları və xeyirli əməlləri pərvazlanıb, hər kəsə oradan pay düşüb. Xaricdə yaşayan insanlar da Bakının həsrətini çəkirlər. Bakının gözəlliyi, şirinliyi bağ mövsümü ilə başlayırdı... 1 iyul “Bakılılar günü”nün qeyd edilməsi qətiyyən milli bölücülüyə gətirib çıxarmır”.
Tanınmış kinorejissor, kinossenarist, bakılı Şamil Əliyev bizimlə söhbətində bildirdi ki, hər bir azərbaycanlının, Azərbaycan vətəndaşının borcu Azərbaycanı sevmək və onun bütövlüyünü qorumaqdır. Ş.Əliyev hesab edir ki, Azərbaycanın hər bir bölgəsi bizim üçün əziz olmalıdır: “Mən “Bakılılar günü”nün mahiyyətini anlamıram. Təklif edirəm ki, 1 iyul “Bakılılar günü” kimi deyil, “Bakını sevənlər günü” kimi qeyd edilsin. Bu daha gözəl olar. Çünki biz hamımız Bakını sevirik. Bakıda Azərbaycanın bütün bölgələrindən olan insanlar yaşayırlar. Onlar heç də Bakını bakılılardan az sevmirlər. Ümumiyyətlə, belə günləri bir bayrama, milli birlik törəninə çevirməliyik. Bu günlər başqa bölgələrimizlə də bağlı qeyd edilsin. Qoy “Lənkəranı sevənlər günü”, “Qubanı, Gəncəni sevənlər günü” də keçirilsin. Bu törənlərin mahiyyətində bütövləşmə, milli birlik, dövləti, vətəni, xalqı sevmək prinsipi olsun”.
O hesab edir ki, “Bakını sevənlər günü”nü dünyanın istənilən yerində keçirmək olar və bununla ölkəmizin tarixini, dövlətçiliyini, mədəniyyətini, gözəl dəyərlərini təbliğ etmiş olarıq.
İradə SARIYEVA
