şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Kreml Ankaranın Qara dənizdə təhlükəsizlik təklifini rədd etdi...

Image


Türkiyə Rusiya və Ukraynaya Qara dənizdə təhlükəsizliyin təmin olunması və zərbələrin azaldılması ilə bağlı təkliflər təqdim edib. Lakin Kremlin sözçüsü Dmitri Peskovun sözlərinə görə, hazırda bu təkliflər üzrə konkret və detallı danışıqlar aparılmır.

Peskov Qara dənizdə təhlükəsizlik məsələsinin kəskin və aktual olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Ukraynanın Rusiya və xarici bayraqlı ticarət gəmilərinə və tankerlərə zərbələri vəziyyəti daha da gərginləşdirib və Rusiya buna cavab tədbirləri görüb.

Kreml hesab edir ki, Qara dənizdə təhlükəsizliyin təmin olunması ayrı-ayrı məsələlər üzrə deyil, kompleks şəkildə həll edilməlidir. Bunun üçün isə Rusiya, Ukrayna və digər tərəflər arasında mürəkkəb və genişmiqyaslı danışıqlar tələb olunur.

Yəni Ankaranın Qara dənizdə atəşə tutulmaların azaldılması təşəbbüsü Moskva tərəfindən qəbul edilib və müzakirə mövzusu kimi tanınır, amma hazırda bununla bağlı konkret danışıqlar aparılmır.

Rusiya Türkiyənin Qara dənizdə təhlükəsizliyin təmin olunması və zərbələrin azaldılması ilə bağlı təkliflərini niyə konkret müzakirə etməkdən imtina edir və Moskvanın bu mövqeyinin arxasında hansı siyasi və hərbi səbəblər dayanır?

Abutalıb Səmədov: “Rusiya Qara dənizdə ayrı-ayrı razılaşmalara getmək istəmir”

İki

Politoloq Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Türkiyə dəfələrlə Rusiya ilə danışıqlarda Qara dənizdə təhlükəsizliyin təmin olunması və gəmiçiliyin bərpası ilə bağlı təşəbbüslərlə çıxış edib. Onun sözlərinə görə, Ankara son aylarda da bu məsələni yenidən gündəmə gətirib. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan avqustun sonunda Qara dənizdən taxıl daşımalarının təhlükəsizliyi üçün plan hazırlandığını və həm Rusiya, həm də Ukrayna ilə əlaqələrin davam etdiyini açıqlamışdı.

Politoloq hesab edir ki, Moskvanın yanaşması ayrı-ayrı sahələr üzrə atəşkəs və ya təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaradılmasından daha çox, bütün məsələləri əhatə edən ümumi siyasi razılaşmaya üstünlük verməkdən ibarətdir. Yəni Rusiya Qara dənizdə təhlükəsizlik, gəmiçiliyin bərpası və digər məhdud sahələr üzrə ayrıca sənəd imzalamaqdansa, bunların ümumi sülh sazişinin tərkib hissəsi olmasını istəyir.

“Rusiya ayrı-ayrı məsələlərin həllinə razılaşmaq istəmir. Onun mövqeyinə görə, bütün məsələləri əhatə edən və Moskvanın digər tələblərini də özündə birləşdirən sülh sazişi imzalanmalıdır. Ayrı-ayrı sahələr üzrə razılaşmalar isə Rusiyanın əsas məqsədlərinə çatmadan Ukraynaya müəyyən üstünlüklər verə bilər”, - deyə Abutalıb Səmədov bildirib.

Onun sözlərinə görə, bunun ən mühüm nümunələrindən biri 2022-ci ildə Türkiyə və BMT-nin vasitəçiliyi ilə əldə edilmiş Qara dəniz Taxıl Təşəbbüsüdür. Həmin razılaşma Ukrayna taxılının Qara dəniz vasitəsilə dünya bazarlarına çıxarılmasına imkan yaratmışdı. Rusiya 2023-cü ildə razılaşmadan çıxdıqdan sonra Ukrayna alternativ marşrutlardan daha geniş istifadə etməyə məcbur oldu. Hazırda da Qara dənizdə ticarət gəmilərinə və liman infrastrukturuna qarşı hücumlar dəniz daşımalarını ciddi risk altında saxlayır.

Politoloq hesab edir ki, bu vəziyyət Ukrayna üçün ciddi iqtisadi problemlər yaradır. Taxılın daha uzun quru marşrutları ilə daşınması nəqliyyat xərclərini artırır və ixrac imkanlarını məhdudlaşdırır. Eyni zamanda, Rusiyanın özü də Qara dənizdə yaranan problemlərdən təsirlənir. Son məlumatlara görə, Rusiya şirkətləri taxıl ixracının bir hissəsini Baltik və Arktika limanlarına yönəltmək üçün alternativ marşrutlardan istifadə etməyə başlayıblar.

Abutalıb Səmədovun fikrincə, Moskva bu iqtisadi itkilərə baxmayaraq, Qara dənizdə vəziyyəti dəyişmək üçün ciddi güzəştə getməyə tələsmir. Çünki burada məsələ yalnız iqtisadiyyat və ticarət deyil, həm də hərbi-strateji amillərlə bağlıdır.

“Qara dəniz Rusiya üçün mühüm hərbi-strateji məkandır. Burada atəşkəsin təmin olunması və hərbi əməliyyatların məhdudlaşdırılması Moskvanın manevr imkanlarına təsir göstərə bilər. Rusiya hesab edir ki, Qara dənizdə təhlükəsizliyin təmin olunması Ukraynaya müəyyən müddət nəfəs almaq və iqtisadi vəziyyətini yaxşılaşdırmaq imkanı verə bilər. Moskva isə hazırkı mərhələdə bunun Kiyevin maraqlarına daha çox xidmət etdiyini düşünür”, - deyə politoloq vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, Ankara ilə Moskvanın yanaşmaları arasındakı əsas fərq də məhz bundan ibarətdir. Türkiyə əvvəlcə Qara dənizdə risklərin azaldılmasını, mülki gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin təmin edilməsini və bundan sonra daha geniş siyasi razılaşmaya keçilməsini təklif edir. Moskva isə əksinə, əvvəlcə ümumi siyasi razılaşmanın əldə olunmasını, Qara dəniz məsələsinin isə həmin saziş çərçivəsində və ya ondan sonra həll edilməsini istəyir.

Bununla belə, son həftələrdə müəyyən diplomatik hərəkətlilik müşahidə olunur. Rusiya sentyabr ayında Türkiyənin təşəbbüsü ilə bağlı diplomatik təmasların aparıldığını təsdiqləyib. Eyni zamanda, sentyabrın sonlarında Kremlin Qara dənizdə təhlükəsizlik məsələsinin ayrıca deyil, kompleks şəkildə həll edilməli olduğunu bildirməsi Moskvanın hələ də məhdud razılaşmaya ehtiyatla yanaşdığını göstərir.

Abutalıb Səmədov hesab edir ki, Rusiyanın mövqeyində hərbi və siyasi məqsədlərlə yanaşı, Ukraynaya təzyiq amili də mühüm rol oynayır. Qara dəniz limanlarının və dəniz marşrutlarının təhlükəsizliyinin təmin olunmaması Ukraynanın ixrac imkanlarını zəiflədir və iqtisadi təzyiqi artırır. Bu isə Moskvanın Kiyevi daha geniş siyasi güzəştlərə məcbur etmək üçün istifadə etdiyi vasitələrdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Politoloq hesab edir ki, Ukraynanın üzləşdiyi hərbi, iqtisadi və siyasi çətinliklər də danışıqlar prosesinə təsir göstərir. Onun fikrincə, Qərbin hərbi və maliyyə dəstəyinin kifayət qədər olub-olmaması, Ukraynanın büdcə problemləri və daxili siyasi çətinliklər Kiyevin danışıqlardakı imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.

Digər tərəfdən, Moskva da danışıqlara tamamilə qapalı olduğunu bildirmir. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov sentyabr ayında Moskvanın danışıqlara hazır olduğunu və “Ankoric” görüşləri çərçivəsində müzakirə edilən yanaşmaya qayıtmağın mümkünlüyünü bildirib. Bununla belə, həmin razılaşmanın məzmunu ilə bağlı tərəflərin mövqeləri arasında ciddi fərqlər qalır və ABŞ rəsmiləri də Moskvanın təqdim etdiyi “Ankoric razılaşması” versiyasının mövcudluğu barədə fərqli mövqe nümayiş etdiriblər.

Abutalıb Səmədovun qənaətinə görə, Rusiya müəyyən kiçik güzəştlərə gedə bilər, lakin Moskvanın əsas strateji tələblərindən geri çəkilməsi hazırda real görünmür. Buna görə də Türkiyənin Qara dənizdə təhlükəsizliyin təmin olunmasına yönəlmiş təşəbbüsünün yaxın aylarda ayrıca nəticə verməsi çətin olacaq.

“Türkiyənin təşəbbüsü dəyərli və vacib təşəbbüsdür. Lakin Rusiyanın ayrı-ayrı sahələr üzrə razılaşmalara getmək istəməməsi və bütün məsələləri ümumi sülh sazişi ilə bağlamaq tələbi bu təşəbbüsün qarşısında ciddi maneədir. Əgər geniş siyasi razılaşma əldə olunmasa, Qara dənizdə ayrıca təhlükəsizlik mexanizminin yaradılması istiqamətində ciddi irəliləyişin əldə olunması çox çətin olacaq”, - deyə politoloq bildirib.

Hazırda Türkiyənin təşəbbüsü tamamilə dayanmış deyil. Ankara Rusiya və Ukrayna ilə təmaslarını davam etdirir, ABŞ rəsmiləri isə sentyabr ayında hər iki tərəfin taxıl və enerji obyektlərinə qarşı məhdud atəşkəs ideyasına müəyyən maraq göstərdiyini bildiriblər. Lakin bu, hələ Qara dənizdə davamlı təhlükəsizlik mexanizminin yaradılması barədə razılaşmanın əldə edildiyi anlamına gəlmir.

Dəniz NƏSİRLİ




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ