Aytəkin Kamranqızı: “Bəzi valideynlər 3 və ya daha çox uşağa sahib olmaqdansa, 1-2 uşağı daha mükəmməl böyütməyi vacib sayır”
Azərbaycanda son 2 il ərzində doğulanlar arasında hər 100 qıza düşən oğlanların sayı nisbətən azalıb. 2015 və 2016-cı illərdə ölkədə hər 100 yeni doğulan qıza düşən oğlan uşaqlarının sayı 114 olub. Bu isə ölkədə 1998-ci ildən sonra qeydə alınan ən aşağı göstəricidir. Belə ki, 1998-ci ildən başlayaraq, Azərbaycanda hər 100 qıza düşən oğlanların sayı 114-118 arasında dəyişib. Bu göstəricinin ən yüksək həddi 118 olmaqla 2003 və 2009-cu illərdə qeydə alınıb.
Azərbaycanda şəhər və kənd yerlərində doğulan oğlan və qız uşaqları nisbətinə gəldikdə, statistik göstəricilərdən görmək olar ki, 1998-2006-cı illərdə şəhər yerlərində doğulan oğlanların sayı daha çox olub. Həmin illərdə hər 100 qıza düşən oğlanların sayına görə şəhərlərin kənd yerlərini üstələməsinə baxmayaraq, 2006-cı ildən sonra kəndlər şəhərlərdən öndə olub.
1998-ci ildə şəhər yerlərində hər 100 qıza düşən oğlanların sayı 118 (2003-cü ildə yüksələrək hətta 120-yə çatıb), kənd yerlərində 111 (2003-cü ildə 116 olub) olsa da, 2006-cı ildə şəhər yerlərində hər 100 qıza 116, kənd yerlərində 117 olub. Sonrakı illərdə şəhər yerlərində bu göstərici getdikcə azalaraq 112-yə enib. Kənd yerlərində isə vəziyyət, əksinə, artıma doğru dəyişib, 2007 və 2008-ci illərdə bu rəqəm 119-a qədər yüksəlib, 2016-cı ildə isə nisbətən azalaraq, 116 həddinə gəlib çatıb. Ümumilikdə, 2006-cı ildən sonrakı müddət ərzində kəndlərdə doğulan oğlan uşaqlarının sayı bəzi illərdə nisbətən azalsa da, həmin göstərici yenə də şəhər yerlərini üstələyib. Beləliklə, 2016-cı ildə kəndlərdə doğulan hər 100 qıza 116, şəhərlərdə 112 oğlan düşüb.
Ekspertlərin fikrincə, son 2 il ərzində Azərbaycanda hər 100 qıza düşən oğlanların sayının azalmasına baxmayaraq, bunu böyük azalma saymaq olmaz.
Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bizimlə söhbətində bildirdi ki, oğlan və ya qız uşaqlarının sayının azalması ailələrin istəyi ilə bağlıdır: “Bu gün elə ailələr var ki, onlar 1 və ya 2 uşaqla kifayətlənirlər. Onlar üçün uşağın cinsiyyəti önəmli deyil. Bəzi valideynlər 3 və ya daha çox uşağa sahib olmaqdansa, 1-2 uşağı daha mükəmməl böyütməyi vacib sayır. Bu ailələlər uşağa investisiya gözü ilə baxır. Əslində, bu düzgün yanaşmadır. Çünki rayon yerlərində əsasən 4-5 uşaqlı ailələr mövcüddür. O ailələrin son uşağı əsasən oğlan olur. Yəni neçə qızdan sonra bir oğlan. Bu tip ailələrdə qızların necə böyüməsi, mükəmməl təhsil alması önəmli deyil”.
Sosioloqun sözlərinə görə, adətən qız uşaqlarının sayının az olması müzakirə olunub. Son zamanlar oğlanların sayının qızlara nisbətən az olması elə də narahatlıq yaşatmamalıdır. Çünki rayon yerlərində qızlara nisbətən daha çox oğlan uşaqları dünyaya gəlir.
Günel CƏLİLOVA
