Aynur Səlimova: “Uşaqlarda halsızlıq, iştahsızlıq, tez yorulma, ürəkdöyünmə kimi hallar varsa, valideynlər diqqətli olmalıdır”
Azərbaycanda ötən il 18 yaşadək uşaqlar arasında anemiyadan əziyyət çəkən uşaqların sayında artım müşahidə olunub. Dövlət Statistika Komitəsinin yaydığı məlumata əsasən, ötən il ilk dəfə qoyulmuş diaqnozla qeydə alınmış xəstə uşaqlar arasında anemiyadan əziyyət çəkənlər 28 948 nəfər olub. 2015-ci ildə bu göstərici 28 018, 2010-cu ildə isə 21 566 nəfər təşkil edib.
Eyni zamanda ötən il ilk dəfə yod çatışmazlığı diaqnozu qoyulan uşaqların sayı 353 (2010-cu ildə 460), A vitamini çatışmazlığı diaqnozu qoyulanların sayı 67 (2010-cu ildə 308), boyatmanın ləngiməsi və zəiflik diaqnozu qoyulanların sayı 982 (2010-cu ildə 1024) nəfər olub.
Ümumiyyətlə, ötən il müalicə-profilaktika müəssisələrində qeydiyyatda olan anemiya xəstəsi uşaqların sayı 22 575, yod çatışmazlığı xəstlərinin sayı 672, A vitamini çatışmazlığından əziyyət çəkənlərin sayı 83, boyatmanın ləngiməsi və zəiflikdən əziyyət çəkənlərin sayı isə 664 nəfər olub.
Uşaqlar arasında anemiyanın geniş yayılmasını mütəxəssislər uşaqların düzgün qidalandırılmaması ilə izah edirlər.
Nevropatoloq Aynur Səlimova bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycanda daha çox dəmir çatışmazlığı anemiyasına rast gəlinir. Bu isə hansısa xəstəlikdən dolayı da yarana bilər, düzgün qidalanmamaq səbəbindən də: “Eyni zamanda uşaqların boy atan dönəmlərində dəmir azalmağa meylli olur. Bəllidir ki, Azərbaycan isti ölkədir və uşaqlarda yay vaxtı qarın pozuntusu çox olur. O da anemiyaya səbəb olan faktordur. 5 yaşına qədər uşaqların 60-66 faizində dəmir çatışmazlığı anemiyası hallarına rast gəlinir. Uşaqlar çox vaxt ana südü ilə qidalandırılmır, düzgün qidalanma rejiminə əməl edilmir. Çox vaxt süni qidalardan istifadə edirlər. 6 ayından uşaqlara meyvə-tərəvəz şirələri, 8-9 ayından ət məhsulları verilməlidir. Çox zaman analar bu cür qida rasionu ilə uşaqları təmin etmirlər. Ona görə də bir yaşına qədər uşaqlarda anemiya hallarına çox rast gəlinir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, uşaqda 6 aylığına qədər baş qaldıran anemiyaya səbəb daha çox anada bu problemin olmasıdır: “Ananın qanında hemoqlobin, dəmir aşağı olanda onun dünyaya gətirdiyi uşaqda da problem özünü göstərir. 3-5 aylıq uşaqda anemiya olanda valideynlər deyirlər ki, bu problem necə yarana bilər? O zaman uşağın anasına fikir vermək lazımdır. Analar hamiləlikdən öncə və hamilə vaxtı qanlarını nəzarətdə saxlamalıdırlar”.
A.Səlimova onu da qeyd etdi ki, anemiyanı xəstənin üzünə baxan kimi bilmək olur. Belə xəstələrin ilkin əlaməti onların solğun olmalarıdır: “Anemiyanın da dərəcələri var. Sağlam, vaxtında dünyaya gəlmiş uşaqlarda 6 aylığında qanın ümumi analizi aparılmalıdır. Vaxtından öncə doğulanlarda isə 2-3 ayında bu analizi etmək lazımdır. Hemoqlobinin, dəmirin miqdarı yoxlanır. Əgər normada deyilsə, müalicəsi aparılmalıdır. Anemiyanın səviyyəsinə görə müalicə təyin edilir. Yüngül formada deyilsə, həmin xəstələr dispanser qeydiyyatına alınır və vaxtaşırı müayinə və müalicələri aparılır”.
Həkimin sözlərinə görə, uşaqlarda halsızlıq, iştahsızlıq, tez yorulma, ürəkdöyünmə kimi hallar varsa, valideynlər diqqətli olmalıdır: “Uşağın ayına və yaşına uyğun olmayan qidalardan uzaq durmaq lazımdır. Dəmirlə zəngin qidalardan istifadə edilməlidir. Anemiyanın müalicəsi hər kəs üçün fərdi olaraq aparılır: Əvvəlcə anemiyanın növü təyin olunur. Daha sonra ona uyğun müalicə təyin olunur”.
Günel CƏLİLOVA
