Əhməd Qəşəmoğlu: "Son dövrlər Azərbaycanda əhalinin ailə barədə təsəvvürü dəyişməyə başlayıb"
Azərbaycanda nikaha daxil olanların sayı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Ölkədə dağılan ailələrin sayı isə sürətlə artır. Qeydə alınan boşanmalar əvvəlki illərlə müqayisədə üstünlük təşkil edir. Məsələ ondadır ki, ötən il Azərbaycanda 66 min 771 nikah, 13 min 114 boşanma qeydə alınıb.
Bu da son 6 il ərzində nikaha daxil olanların sayında qeydə alınan ən aşağı göstəricidir. Nikahların sayı 2013-cü ilə nisbətən 1,3 dəfə azalıb, boşanmaların sayı isə 1,12 dəfə artıb. Şəhərlərdə 36 min 739 nikah, 9173 boşanma, kəndlərdə isə 30 min 032 nikah, 3941 boşanma qeydə alınıb. Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi məlumatına görə, 2016-cı ildə nikaha daxil olan kişilərdə orta yaş 28,6-ya, qadınlarda isə 24,1-ə bərabər olub. Həmin göstərici 2014-cü ildən etibarən sabit qalıb.
Ötən il Azərbaycanda kişilər ən çox 25-29 (29 min 260 nəfər), qadınlar isə 18-24 yaşlarında (44 min 503 nəfər) nikaha daxil olublar. Boşanma halları kişilərdə 30-34 (3198 nəfər), qadınlarda isə 25-29 yaşlar arasında (3453 nəfər) üstünlük təşkil edib.
Azərbaycanın ailə modeli millətimiz və xalqımızın əvəzsiz sərvətidir. Dövlətlə ailə bir-birilə bağlı məsələ olduğundan, ölkəmizdə güclü ailə siyasəti mövcuddur. Lakin buna baxmayaraq, ölkədə qeydə alınan erkən nikahlar, boşanmalar, zorakılıq halları narahatlıq yaratmaqdadır. O da faktdır ki, sadalanan problemləri təkcə dövlət qurumları həll edə bilməz, bu məsələdə daha çox ictimaiyyətin, qeyri-hökumət təşkilatlarının rolu böyükdür.
Maraqlıdır, nikahların azalması, boşanmaların artmasının kökündə nə dayanır?
Məsələyə münasibət bildirən sosioloq Əhməd Qəşəmoğlunun fikrincə, bu problem cəmiyyətdə gedən proseslərlə bağlıdır: "Ailələrin dağılmasında mənəvi amillər çox mühüm rol oynayır. Son dövrlər Azərbaycanda əhalinin ailə barədə təsəvvürü dəyişməyə başlayıb. 30-40 il bundan əvvəl ailə Azərbaycan vətəndaşı üçün zəruri idisə, indiki vaxtda bu dəyərlər dəyişib. Müasir gənclərin ailə barədə təsəvvürlərini 30-40 il bundan əvvəlki fikirlərlə müqayisə etmək çətindir. Əvvəllər qurulan ailələr çox nadir hallarda dağılardı. Boşanmaq cəmiyyətdə qeyri-adi hal kimi qarşılanardı. İndi isə insanlar buna adi hal kimi yanaşır. Ona görə də indi qurulan ailələr tez dağılır.
Digər bir tərəfdən, ailə qurarkən fiziki sağlamlığı nəzərə almaq lazımdır. Çox təəssüf ki, son dövrlər xüsusilə gənclərimiz arasında fiziki cəhətdən ailə qurmaq üçün vacib olan mühüm amillərlə bağlı problemlər çoxalmağa başlayıb. Bu da ailə qurmağa təsir edən əsas problemlərdən biridir. Bütün bunları da xoşagəlməz hal kimi dəyərləndirirəm. Ailə cəmiyyətin bir özəyidir. Ailələrin möhkəm olduğu cəmiyyət daha möhkəm olur. Bu baxımdan, məsələyə diqqət artmalıdır".
Vidadi ORDAHALLI
