Elyar İslamoğlu: “Kabab təkcə bir xalqa məxsus yemək deyil, Yaxın Şərq, Qafqaz və Orta Asiyanın ortaq, qədim kulinariya irsinin bir hissəsidir”
Tarixi keçmişləri qarışıq və saxta olduğu kimi, mədəniyyətləri də, mətbəxləri də saxtadır. Azərbaycan mətbəxi də daxil olmaqla, region və dünya xalqlarının mətbəx mədəniyyətinə qarşı oğurluq edən haylar-ermənilər türk mətbəxinin şah yeməklərindən olan kabab da iddia edirlər. “Şaşlıq” adı ilə qələmə verdikləri və əsl adı şişlik olan kababı öz adlarına çıxan ermənilər Ermənistanda “Kabab festivalı” keçirəcək.
Erməni mediası yazır ki, festivalda 3 metrlik kabab nümayiş olunacaq.
Festival "Erməni Kulinariya Ənənələrinin İnkişafı və Qorunması" QHT-si tərəfindən təşkil olunur.
Avqusta keçirməyi planlaşdırdıqları festivalda 3 metrlik kababın nümayişi məsələsi doğrudan da gülüncdür. O mənada ki, yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, kababın erməni mətbəxi ilə yaxından və uzaqdan heç bir əlaqəsi yoxdur.
Kabab niyə tək erməni mətbəxinə aiddir?
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Elyar İslamoğlu baki-xeber.com-a bildirdi ki, erməni saxtakarlığı miqyas tanımır və özünün heç bir mətbəx mədəniyyəti olmayan ermənilər daim bizim xörəklərə, şirniyyatlara qarşı əsassız iddialar irəli sürürlər. “Kabab təkcə bir xalqa məxsus yemək deyil, Yaxın Şərq, Qafqaz və Orta Asiyanın ortaq, qədim kulinariya irsinin bir hissəsidir. Buna baxmayaraq, ermənilər uzun illərdir Azərbaycanın maddi və qeyri-maddi mədəni irsinin müxtəlif nümunələrini öz adlarına çıxarmağa çalışırlar. Bu cəhdlər təkcə milli yeməklərimizlə məhdudlaşmır, yallılarımız, rəqslərimiz, milli geyimlərimiz və digər mədəni irs nümunələrimiz də zaman-zaman erməni irsi kimi təqdim edilməyə çalışılıb.
Azərbaycan isə əsrlər boyu kabab ənənəsini yaşadaraq onu özünəməxsus kulinariya mədəniyyətinə çevirib. Bu gün Azərbaycan mətbəxi lülə kababı, tikə kababı, basdırma kababı, ciyər kababı, balıq kababı, badımcan kababı, toyuq kababı, turşu kababı və onlarla digər kabab növü ilə tanınır. Rəsmi mənbələrdə Azərbaycan mətbəxində 20-dən çox lülə kababı növünün mövcud olduğu qeyd edilir.
Azərbaycan kabab mədəniyyətini fərqləndirən əsas xüsusiyyətlər quzu ətinə üstünlük verilməsi, xüsusi ədviyyat və marinad üsullarından istifadə olunması, lülə kababının özünəməxsus hazırlanma texnikası, ətin manqalda köz üzərində bişirilməsi, eləcə də kababın lavaş, sumaq, soğan və göyərti ilə təqdim edilməsidir. Bu xüsusiyyətlər əsrlər boyu formalaşaraq Azərbaycan mətbəxinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Bu səbəbdən kababı yalnız bir xalqa aid etmək tarixi baxımdan düzgün yanaşma deyil. Lakin kabab mədəniyyətinin ən zəngin, ən rəngarəng və ənənəvi nümunələrindən birinin məhz Azərbaycanda formalaşdığı, qorunub saxlanıldığı və bu gün də yaşadıldığı danılmaz faktdır”.
E.İslamoğlu vurğuladı ki, “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanında kabab ənənəsinin izlərinə rast gəlinir. “Dastanda qoç və qoyun kəsilərək ətin odda və şişdə bişirilməsi, böyük ziyafətlərin təşkili təsvir olunur. Bu səhnələr Oğuz türklərinin qədimdən açıq odda ət bişirmə mədəniyyətinə malik olduğunu göstərir və Azərbaycan kabab ənənəsinin tarixi köklərini əks etdirən mühüm folklor nümunələrindən biri hesab edilir”-deyə E.İslamoğlu qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
