Qan dövranı xəstəlikləri Azərbaycanda ölüm səbəbi mərəzlər sırasında ilk yerdə...

Tarix: 13.08.2015 / 02:30
Bölmə: Sosial

Fərhad Əliyev: "Azərbaycanda ürək-damar sistemi xəstəlikləri ilə bağlı vəziyyət heç də xarici ölkələrdən fərqlənmir"

"Son zamanlar beynin qan-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin sayı xeyli artıb"

Son illər həyatı tərk edənlər də çoxalıb, ölüm səbəbləri də. Qəzaları, bədbəxt hadisələri çıxsaq, vəfat edənlərin çoxu xəstəliklər ucbatından dünyasını dəyişir. Hazırda Azərbaycanda ölümə səbəb olan xəstəliklər sırasında birinci yerdə qan dövranı sistemi xəstəlikləri gəlir. Belə ki, son 5-6 ildə ölkəmizdə bu xəstəliklərdən hər il 30 mindən çox, ümumilikdə isə 150 mindən artıq insan dünyasını dəyişib.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, təkcə son 5 ildə bu xəstəliklərdən 167 min 891 insan itirmişik. Belə ki, 2010-cu ildə 32 min 554 nəfər, 2011-ci ildə 32 min 835 nəfər, 2012-ci ildə 34 min 832 nəfər, 2013-cü ildə 34 min 379 min nəfər, 2014-cü ildə 33 min 291 nəfər həyatını itirib.

Son onillikdə 454 min 975 insanımız qan dövranı sistemi xəstəliklərindən dünyasını dəyişib. Statistik məlumatları şərh etdikdə çox maraqlı bir məqam diqqəti cəlb edir. Belə ki, bu xəstəliklərdən ölənlərin sayı əvvəlki onillikdə 240 min 155 nəfər təşkil edib. Yəni əvvəlki onilliklə indiki onillik arasında yarıbayarı artım müşahidə olunur.

Kardioloq Fərhad Əliyev bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycanda ürək-damar sistemi xəstəlikləri ilə bağlı vəziyyət heç də xarici ölkələrdən fərqlənmir. Xəstəliyin cavanlaşması və artmasının səbəblərindən biri erkən diaqnostikanın aparılmasıdır. Kardioloqun sözlərinə görə, ürək-damar sistemi xəstəliklərinin baş verməsinə səbəb olan risq faktorları ilə mübarizə, dünya ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycanda da aparılır. Bu risq faktorları siqaret çəkmə, piylənmə, hipodinamiya, arterial hipertenziyadır: "Biz ayrı-ayrı risq faktorlarını müqayisə etdikdə görürük ki, Azərbaycanda Avropa ilə müqayisədə siqaret çəkmə daha çoxdur. Ancaq Hindistan, Çinlə müqayisədə azdır. Risq faktorlarını bir-birilə müqayisə etmək, onlardan hansının daha üstün rol oynadığını demək çətindir. Kəskin beyin qan-damar xəstəliyinə düçar olanların 25-30 faizi 1-2 sutka ərzində beyin insultundan vəfat edir. Beynin qan-damar xəstəlikləri sinir sisteminin geniş yayılan xəstəliklərindən biridir. Yaşlı adamlar arasında ölüm hallarının 50 faizi bu xəstəliklər nəticəsində baş verir. Son zamanlar beynin qan-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin sayı xeyli artıb. İndi bu xəstəliklərə nəinki yaşlılar, eyni zamanda cavanlar arasında da tez-tez təsadüf edilir. Beynində qan-damar xəstəlikləri olanların bir qismi dünyasını dəyişir, əksər hissəsi isə əlil qalır. Beyində damar pozğunluğunun əmələ gəlməsində hipertoniyanın, arterial hipertoniyanın, ürək xəstəliklərinin, revmatizm nəticəsində törəyən infeksion virusların, anadangəlmə damar anomaliyalarının, psixi və fiziki gərginliyin, alkoqolizmin rolu böyükdür".

F.Əliyev qeyd etdi ki, ürək-damar sistemi xəstəliklərinin əmələ gəlməsinin əsas səbəbi arteriyanın divarının qalınlaşması nəticəsində ürək, beyin və digər üzvlərin qanla təchizatının pisləşməsidir. Xəstəliyin yaranma səbəbi kimi qeyri-düzgün qidalanma, fiziki hərəkətsizlik faktorları əsas gətirilir: "Amma sirr deyil ki, fiziki faktorlarla yanaşı, sosial vəziyyət də bu xəstəliklərin yüksələn göstərici ilə inkişafını sürətləndirir.

Ekologiya, radiasiya, içməli suyun keyfiyyəti, qidaların tərkibi məsələsi də bu gün qan dövranı sistemi xəstəliklərinin geniş yayılmasında önəmli rol oynayır. Həmçinin konservləşdirilmiş məhsulların tərkibində ürəyə toksiki-zəhərli təsir edən maddələr var. Yaxud məhsulun istifadəyə yararlılıq müddəti keçir, ancaq həmin vaxtı uzadırlar və s. Səbəblər çoxdur. Televiziyanın mənfi təsiri ilə bağlı bir şeyi də deyim. O gün bir xəstə gəlib müayinəyə. Müəyyən etdik ki, infarkt xəstəsidir. Soruşuram ki, stress keçirmisən? Deyir yox. Ağır fiziki iş görmüsən?

Deyir yox. Valideynlərində ürək xəstəliyi olubmu? Deyir yox. Onun həyat yoldaşı da otaqda idi. Qəfil qayıtdı ki, "yoldaşım o gün hind kinosuna baxırdı. Qəfildən möhkəm qışqırdı və ürəyindən ağrılar tutdu". Dediyim odur ki, televiziyadan bəd xəbərlərdən gələn stressin çox böyük rolu var. Əvvəllər mən özüm də belə xəbərlərə baxan idim. Gördüm ki, davam gətirə bilmirəm. Təzyiq, şəkər xəstəliyi əmələ gələndən sonra dözə bilmədim. Çox adamlar baxır və bu vəziyyətə gəlib düşürlər. Əsəb sistemi oyaq olan, təzyiqi, ürəyindən şikayəti, hətta şəkəri olan adamlar stress əmələ gətirən verilişlərə baxmasın".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...