Ölkəmizdə ürək-damar xəstəlikləri get-gedə cavanlaşır...

Tarix: 18.05.2015 / 03:22
Bölmə: Sosial

Adil Qeybulla: "Azərbaycanda ürək-damar sistemi xəstəlikləri 10-15 il cavanlaşıb"

"Xəstəliyin cavanlaşması və artmasının səbəblərindən biri erkən diaqnostikanın aparılmasıdır"

"Çox təəssüf olsun ki, dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da ürək-damar xəstəliklərinin yaşı cavanlaşır. Bu gün ürək-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkən gəncləri əməliyyat edirik. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının açıqladığı son statistikada ürək-damar xəstəlikləri dünyada ən çox ölümə və əlilliyə səbəb olan xəstəliklər arasında birincidir. Azərbaycanda da eyni vəziyyətdir".
Bu sözləri Azərbaycan Ürək-Damar Cərrahiyyəsi Cəmiyyətinin sədri, Mərkəzi Klinik Xəstəxananın baş həkimi Kamran Musayev Bakıda Azərbaycan Ürək və Damar Cərrahiyyəsi Cəmiyyətinin təşkilatçılığı ilə "Bakı ürək günləri" 4-cü beynəlxalq konqresində çıxışı zamanı deyib. Onun sözlərinə görə, ötən il Mərkəzi Klinik Xəstəxanada 1000-ə yaxın ürək-damar əməliyyatı icra olunub: "Ümumilikdə götürsək, Mərkəzi Klinik Xəstəxanada 14 illik fəaliyyətimiz ərzində 11 mindən çox ürək-damar əməliyyatı həyata keçirmişik. Hazırda Bakıda və digər şəhərlərimizdə artıq ürək-damar xəstəliklərinin diaqnozu və müalicəsi ilə məşğul olan çox gözəl mərkəzlərimiz var və bu mərkəzlərdə çalışan azərbaycanlı kadrlarımız var".
K.Musayev ürək-damar xəstəliklərinin qarşısının alına biləcəyini də qeyd edib: "Ürək-damar xəstəliklərinə yol açan səbəbləri ortadan qaldırsaq, xəstəliyi ən azından ciddi dərəcədə gecikdirmiş olarıq. Əsasən siqaret və digər tütün məmulatlarından istifadə, qan təzyiqinin yüksək olması, şəkər xəstəliyi və yemək-içmək vərdişlərimiz ürək-damar xəstəliyinin ən əsas səbəbləri arasındadır".
Ürək-damar xəstəliklərinin nə səbəbdən cavanlaşması barədə fikir bildirən professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla bildirdi ki, Azərbaycanda da ürək-damar sistemi xəstəlikləri 10-15 il cavanlaşıb. Onun sözlərinə görə, 1960-1980-ci illərdə 35-50 yaşlı insanlarda miokard infarktına çox az, hətta nadir hallarda təsadüf olunurdusa, indi xəstələrin 30-35 faizində infarkt bu yaşda əmələ gəlir: "İnfarkt kişilərdə daha çox 55-65, qadınlarda isə 60-70 yaş arasında baş verir. Ümumilikdə, infarktın baş verməsi hallarına daha çox kişilər arasında təsadüf olunur. Lakin infarkt nəticəsində qadın orqanizmi daha ciddi zədələnir. Buna görə də qadınlarda infarktdan sonra ölüm halları kişilərlə müqayisədə çoxdur. Çünki qadın orqanizmi buna hazır deyil. Qadınlar infarktın elə ilk dəfə baş verməsi nəticəsində ölə bilər. Çünki onlarda zədələnmənin dərəcəsi də ağır olur və daha çox fəsad yaranır. Həm də qadınlar bu xəstəliyə bir az qeyri-ciddi yanaşır, kişilər isə qorxur. Həm qadın, həm də kişilərdə müəyyən yaş dövrünün onların həyatı üçün daha risqli olması, konkret olaraq 40 yaşın kişilərin sağlamlığı üçün risqli olması ilə bağlı deyilənlərin heç bir elmi əsası yoxdur. Bu fikir insanlarda qorxudan yaranıb. Buna görə də kişilər 40 yaşı özləri üçün risqli yaş hesab edir. Ancaq, ümumilikdə, kişilərdə 45-50 yaşdan sonra risqli yaş dövrü başlayır. Çünki 45-50 yaş arasında olduqda artıq kişilər sağlamlığında müəyyən problemlərlə üzləşir. Onlarda kişi cinsi hormonlarının aktivliyi çox aşağı düşür. Burada siqaretçəkmə, stabil qazanc yolunun olmaması da rol oynayır. Urbanizasiya prosesinin baş verməsi də kişilərin həyat tərzinə mənfi təsir edir. Qadınlar isə reproduktiv yaş mərhələsində olduğu dövrdə, qadın cinsi hormonları normal fəaliyyət göstərdiyi müddətdə onlarda ürək-damar xəstəlikləri nəzərə çarpmır. Bu hormonlar qadınlara qoruyucu təsir edir, onlarda xolesterini aşağı salır, qan təzyiqinin qalxmasının qarşısını alır. Eyni zamanda, orqanlarda piylənmə əmələ gəlmir. Əfsus ki, indi qadınlarda 30-35 yaşdan sonra, bəzilərində isə 40-a yaxın adət halı tsiklində pozuntular əmələ gəlir. Bu zaman adət halı tsikli vaxtından qabaq kəsilir, menopauza dövrü başlayır. Bəzən menopauza dövrü çox uzun çəkir. Bu dövr 2-3 il, bəzən hətta 20 ilədək davam edir. Qadınların menopauza dövründən başlayaraq çəkiləri artır. Artıq çəki də ürək-damar sistemi xəstəliklərinin əmələ gəlməsi üçün münbit şərait yaradır, ateroskleroz güclənir".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Azərbaycanda ürək-damar sistemi xəstəlikləri ilə bağlı vəziyyət heç də xarici ölkələrdəkindən fərqlənmir. Xəstəliyin cavanlaşması və artmasının səbəblərindən biri erkən diaqnostikanın aparılmasıdır: "Ürək-damar sistemi xəstəliklərinin baş verməsinə səbəb olan risq faktorları ilə mübarizə, dünya ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycanda da aparılır. Bu risq faktorları siqaretçəkmə, piylənmə, hipodinamiya, arterial hipertenziyadır. Azərbaycanda ürək-damar sistemi xəstəliklərinin yaranmasında daha çox hansı faktorların üstün rol oynadığını demək çətindir. Biz ayrı-ayrı risq faktorlarını müqayisə etdikdə görürük ki, Azərbaycanda Avropa ilə müqayisədə siqaretçəkmə daha çoxdur. Ancaq Hindistan, Çinlə müqayisədə azdır. Risq faktorlarını bir-birilə müqayisə etmək, onlardan hansının daha üstün rol oynadığını demək çətindir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...