Bir neçə ay bundan əvvəl 10 illik yubileyini çoxdan geridə qoyaraq müdrikləşən, yaşının üzərinə iki ilini də əlavə etmiş, yazıçı, şair, publisist, ziyalı mövqeyini və müxtəlif sahələri təmsil edən kövrək qəlblərin ünvanı – “Yada düşdü” dərgisi ilə tanış olmaq fürsətim oldu.
Qarşıma çıxanda, sıradan bir jurnal olub kənara qoyacağımı fikirləşdiyim, lakin səhifələrini vərəqlədikcə nəşrin müasir dövr Azərbaycan oxucuları üçün nə qədər aktual və qiymətli olduğunu anladım. İnsanı özünə bağlayan duyğu yüklü yazılarıyla, milli və mənəvi dəyərlərimizin təbliğatçısı, bir sözlə özümü tapdığım “Yada düşdü” dərgisi ilə bağlı xoş təəssürat və ovqat hazırki yazını qələmə almağa ilham verdi. Aprel ayının ikinci yarısında dərginin 2022-ci il üzrə ilk nömrəsi işıq üzü gördü. Bu münasibətlə, başda Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyasının baş redaktoru, “Yada düşdü” jurnalının təsisçisi və baş redaktoru, ziyalı sözünə böyük dəyər verən, alim və tədqiqatçı ruhunu hiss edən Nəzakət Məmmədova olmaqla, nəcib və professional “Yada düşdü” kollektivini, yazarları təbrik edir, hər birinə yeni yaradıcılıq uğurları diləyirəm.
Hazırda respublikada onlarla qəzet və jurnal nəşr olunur. Rubrikaları, oxucu dairəsi, yazarları, məqalə müəllifləri fərqli olan, rəngarəng nəşrləri hər tərəfdə müşahidə etmək, alıb oxumaq imkanı var. Onların içərisində adı, mahiyyəti və ziyalı yazarları ilə insana doğmalıq hissi yaşadan “Yada düşdü” dərgisi də var. Nəşrin bənzərsiz adı fikir insanlarını, qələm sahiblərini, həssas yazarları dərin düşüncələrə qərq edir və kövrək xatirələri dilə gətirir, yazıya çevirərək məqalə müəlliflərində xoş ovqat yaradır, qəlbən sevindirir. Dərginin ilk sayında mənim “Geoloq ömrü – 70” adlı kiçik məqaləmə də yer verildiyi üçün özümü bir anlıq xoşbəxt hiss etdim. Yazı, həyat məktəbində ilk müəllimim olmuş atam Pirmurad Əhmədovun məzarı başında qeyd etdiyim yubiley yaşı – keçdiyi qısa, lakin şərəfli ömür yolundan, mühəndis-geoloq fəaliyyətindən bəhs edən nostalji, bir qədər də kövrək xatirələrlə zəngin, həyəcan dolu məqalə idi. İlin əvvəlində göndərdiyim yazı səbrsizliklə gözlədiyim anı gerçəkləşdirdi. “Yada düşdü” yazarlarının sırasında atalı xatirələrimi əks etdirən yazımın nəşr olunduğunu və səhifələrin şəkillərini 29 aprel 2022-ci il tarixində sosial şəbəkə üzərindən öyrəndim və vaxt itirmədən redaksiyaya üz tutdum, sanki qanad açaraq uçdum desəm, yanılmaram. Redaksiyada ilk qarşılaşdığım şəxs gülərüzlü və səmimiyyəti ilə “Buyurun, siz Aqil müəllimsiniz ?” söyləyən, dərginin baş redaktor müavini Kəmalə Mirzəyeva idi. Bunu eşitmək mənim üçün xoş oldu. Stulda əyləşdiyim anda mizin üzərində bir neçə dəqiqə əvvəl anonsunu gördüyüm “Yada düşdü” dərgisi var idi, götürüb vərəqlədim və dərin mənalı, məzmunlu yazıların sanki dil açıb mənimlə danışdığını, hər müəllifin seçdiyi mövzuya necə həssas qəlblə yanaşdığını hiss etdim – bir sözlə “Yada düşdü”nün kövrək qəlblərin ünvanı olduğunu bir daha görmüş və duymuş oldum. Ardından, baş redaktorun müavini gülümsünərək: “Elə indicə paylaşmışdım, nə tez xəbər tutdunuz ? Siz redaksiyaya gələn ilk müəllifsiniz” söylədi. Daha sonra Kəmalə xanım məni dərginin təsisçisi və baş redaktoru Nəzakət xanımla tanış etdi. Söhbət etdiyim bir neçə dəqiqə ərzində nəcib və müasir Azərbaycan ziyalı qadınına xas bütün müsbət keyfiyyətləri Nəzakət xanımda gördüm və dərgi haqqında xoş təəssüratlar bir anda dilimdən axmağa başladı. Nəzakət xanımın gözəl aurası, təbəssüm saçan çöhrəsi, qələm sahiblərinə qarşı həssas münasibəti məni duyğulandırdı və bir neçə dəqiqəlik söhbət hazırki məqaləmin ərsəyə gəlməsinə ruh verdi.
Müstəqil, ədəbi-bədii, nostalji dərgi dizayn baxımından da insanı düşündürür, maraqlı olduğu qədər də üz qabığında və arxa üzündəki sənət əsərləri ilə oxucularının gözünü, ruhunu oxşayır, fəlsəfi mənaları ilə insanı təfəkkürə dəvət edir. Dizayndan söhbət düşmüşkən, redaksiyada Kəmalə xanım dərgini həm oxunaqlı, həm də vizual baxımdan gözoxşayan edən, nəşrin dizayneri Cəfər Kərimovla da məni tanış etdi və istedadlı gənci gözəl əl işləri ilə bağlı təbrik edib müvəffəqiyyətlər arzu etdim. Dərginin əvvəlki illərdə nəşr olunan hər bir nüsxəsi də dizayn baxımından bir-birindən gözəl, əlvan rəngli, cəlbedici, xoş təsir bağışlayan nəşrlərdir. Dünyaca məşhur rəssamların əsərlərinin “Yada düşdü” dərgisinin üz qabığında öz əksini tapması nəşrin hər bir nömrəsinin mündəricatında əks olunan mövzuları tamamlayır və hüzurlu harmoniya yaradır. Dərginin “Dünya bir pəncərədir”, “Yaddaşımızda yaşayanlar”, “Tarixin izi ilə”, “Unutsaq unudularıq”, “Yazıçı ömrünün rəngləri”, “Ölməzlər”, “Olanlardan, keçənlərdən”, “Qəlbimizə yazılan şeirlər”, “Baxış”, “Gəlimli-gedimli dünya”, “Ustad”, “Vətən sevgisi”, “Qalanı xatirədi”, “Şərəfli peşənin yolçuları”, “Yubiley təbriki”, “Mədəniyyət paytaxtı”, “Körpü”, “Ömür dediyin”, “Poeziya”, “Uşaqlar, ay uşaqlar” kimi rubrikalarında respublikanın tanınmış söz və sənət ustalarının, tədqiqatçıların, alimlərin samballı yazılarını, ziyalı nəsillərin, görkəmli mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş xatirələri, kövrək qəlblərdən süzülüb gələn duyğu yükül, heç yerdə nəşr olunmayan orijinal, nostalji məqalələri oxumaq mümkündür. Mənim yazım isə dərginin “Geriyə baxdıqca” rubrikasında öz yerini tapmışdır. Rubrika yazının məzmununa çox yaxın, həqiqətən də geriyə baxdıqca qısa, lakin şərəfli ömür sürmüş atamı mənə xatırladır, düşündürür və qəlbimizdə səssiz hüzün, üzümüzdə təbəssüm ilə İlahinin bəxş etdiyi ömrü yaşamağa davam edirik.
“Yada düşdü”nün hər bir rubrikası oxucular tərəfindən böyük maraqla izlənir. Tarixçi olduğum üçün, bir oxucu kimi “Tarixin izi ilə” rubrikası diqqətimi çəkir. Burada tanınmış ziyalılarımız, Azərbaycan hərb tarixinin görkəmli tədqiqatçılarından biri, hərbi jurnalist Şəmistan Nəzirlinin arxiv sənədləri əsasında qələmə aldığı maarifləndirici məqalələri və digər rubrikaları sevə-sevə oxuyur, tarixi keçmişimizdə yaşamış azərbaycanlı ziyalı simalarımızı tanımaq inmaknı əldə etmiş oluram. Yaxud tanınmış ziyalı jurnalist və tədqiqatçı Ülkər Hüseynovanın Azərbaycanın XIX-XX əsrlərdə yaşamış maarifçi nəsillərinin görkəmli nümyaəndələri haqqında qələmə aldığı bənzərsiz yazılar “Yada düşdü” dərgisinin xüsusilə gənclərimizin, gələcək nəsillərin məlumatlandırılması işində öndə getdiyini təsdiq edir.
Qeyd etmək lazımdır ki, “Yada düşdü” dərgisi “The Institution of Engineering and Technology” təşkilatının Ekspert Şurasından keçərək INSPEC indeksləşmə bazasına daxil edilmişdir. Dərgi 2010-cu ildə rəsmi status almaqla yanaşı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının “Azərbaycan Respublikasında dissertasiyaların əsas nəticələrinin dərc olunması tövsiyə edilən dövri elmi nəşrlərin siyahısı”na daxil edilmişdir. Beləliklə “Yada düşdü” qısa vaxt ərzində böyük uğurlara imza atmışdır. Dərgi öz yazıları ilə ziyalıların yaddaşını təzələyir, keçmişi unutdurmamaq şərtilə gələcəyə inmala baxmağa səsləyir. Bu üzdən milli və mənəvi dəyəri yüksək, maarifləndirici və kövrək xatirəli, ədəbi-bədii, nostalji yazıları ilə oxucuları sevindirən, onlara xoş ovqat bəxş edən “Yada düşdü”nün gözəl kollektivinə, şəxsiyyətinə və ziyalılığına böyük dəyər verdiyim Nəzakət xanıma məsuliyyətli və şərəfli işlərində yalnız uğurlar və digər jurnallardan hər zaman fərqlənməyi, orijinallığını hərdaim qoruyub saxlamağı arzu edirəm.
Aqil P.ƏHMƏDOV Dosent, tarix üzrə fəlsəfə doktoru
