Məlumdur ki, keçən ildən etibarən “Tibbi sığorta haqqında” qanuna əsasən, ölkə üzrə dövlət və özəl sektorda çalışanlardan icbari tibbi sığorta haqlarının toplanılmasına başlanılıb. Bu tarixdən etibarən, hər bir Azərbaycan vətəndaşı tibbi xidmətlərdən ödənişsiz yararlana bilər.
Sığorta vasitəsilə vətəndaşlara 2550 tibbi xidmətin göstərilməsi və 1100-dən artıq cərrahi əməliyyatın ödənişsiz həyata keçirilməsi qeyd olunub. Bu xidmətlərə təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım, ixtisaslaşdırılmış ambulator müalicə, laboratoriya, fizioterapiya, stasionar və ilkin səhiyyə xidmətləri daxildir.
Stasionar terapevtik xidmətlər isə 3500-dən artıq diaqnozu əhatə edir. Bura həmçinin infarkt, beyin insultu, ürək-damar xəstəlikləri, mədə-bağırsaq, uroloji, infeksion travmalar, yanıqlar, zəhərlənmələr də aiddir. Qeyd edək ki, hamiləlik və doğuş dövründə də müayinə-müalicə xidmətləri icbari tibbi sığorta tərəfindən qarşılanır.
Bəllidir ki, bir ildən artıqdır tibbi sığorta xidmətindən yararlanılır. Ancaq həkim və xəstələr qeyd olunan sistemdən narazılıq edir. Belə ki TƏBİB-in tabeliyindəki tibb müəssisələrində çalışan həkimlər icbari tibbi sığorta qaydalarından şikayət edirlər. Həkimlər bildirir ki, sığorta ilə işləmək onlara sərf etmir.
Qeyd etdiyimiz kimi, xəstələr də bu sistemdən narazılıq edir. Onlar bildirir ki, həkimlər xəstəyə sığorta ilə etdikləri əməliyyata görə əlavə pul alırlar. Belə ki, əməliyyat 5 minə başa gəlirsə, bunun 2500-nü sığorta ödəyir, əlavə 2500 manatı nağd şəkildə tələb edilir. İddia olunur ki, bəzi həkimlər sığortanın ödədiyi vəsaiti belə nağd şəkildə xəstədən tələb edirlər.
“Vətəndaş göndəriş əsasında müqaviləli tibb müəssisələrinə müraciət etdikdə tibbi xidmətin dəyəri Agentliyin vəsaiti hesabına həyata keçirilir”
Məsələ ilə bağlı İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin Mətbuat xidmətindən bildirildi ki, cərrahlar yüksək əmək haqqı alır: “TƏBİB-in tabeliyindəki tibb müəssisələrində çalışanların əmək haqqı "Səhiyyə işçilərinin əməyinin ödənilməsi Qaydası"na uyğun müəyyənləşdirilir.
Qaydaya əsasən, bütün həkimlər Vahid Tarif Cədvəlinə görə 300-979 manat arasında əmək haqqı alırlar. Həkimlərə aylıq sabit əlavə və ya işin kəmiyyətinə görə bonus maaş ödənilir. Qaydaya əsasən, sözügedən həkimlər arasında yüksək məbləğdə həvəsləndirici əlavə alanlar da var. Məsələn, ümumi cərrah 21 642 manat, oftalmoloq 12 329 manat, mama-ginekoloq 9195 manat, həkim-radioloq 5312 manat məbləğində aylıq həvəsləndirici əlavə alıb. Həkimlərə sağlamlıq üçün, xüsusilə təhlükəli və ağır olan əmək şəraitinə, ixtisas dərəcəsinə, fasiləsiz əmək stajına, əmək şəraitinin xüsusiyyətlərinə, işin gərginliyinə, yüksək keyfiyyətinə və əməkdə yüksək nəticələrə və digər hallara görə də əlavələr hesablana bilər. Həkimlərə bilavasitə ixtisası üzrə çalışdıqları hallarda elmlər doktoru elmi dərəcəsinə görə 80 manat, fəlsəfə doktoru dərəcəsinə görə isə 40 manat məbləğində əlavə ödənilir. Qaydaya edilən dəyişikliyə əsasən, 8 elmi-tədqiqat institutunun elmi şöbələrində çalışan 470-dən çox işçinin aylıq vəzifə maaşına sabit aylıq həvəsləndirici əlavələr müəyyən olunub. Məsələn, elmi şöbənin müdirinin aylıq vəzifə maaşı Vahid Tarif Cədvəlinə uyğun 14-17-ci dərəcələr arası 423-529 manat təşkil edir. Əlavə olaraq 500 manat aylıq əlavə aldıqda ümumi məbləğ 923-1029 manat arası təşkil edir. Baş elmi işçinin aylıq maaşı 16-17-ci dərəcələr arası 457-529 manat təşkil edir. 400 manat əlavə aldıqda ümumi məbləğ 857-929 manat arası təşkil edir. Cərrahi və radioloji profilli ixtisaslar üzrə həkim-mütəxəssislərin həvəsləndirici əlavələrinin məbləği 6500 manatdan, terapevtik və pediatrik profilli ixtisaslar üzrə isə 5000 manatdan az olmamaq şərtilə müəyyən olunur. Onu da bildirək ki, TƏBİB-in tabeliyində olan tibb müəssisələrində göstərilən tibbi xidmətlər, o cümlədən cərrahi əməliyyatlar Xidmətlər Zərfi ilə təminata alınıbsa, tibbi xidmətin dəyəri Agentlik tərəfindən tibb müəssisəsinə ödənilir. Vətəndaş göndəriş əsasında müqaviləli tibb müəssisələrinə müraciət etdikdə tibbi xidmətin dəyəri Agentliyin vəsaiti hesabına həyata keçirilir. Xidmətlər Zərfinə daxil olmayan və ödənişli əsaslarla göstərilən tibbi xidmətlərin tarifləri TƏBİB-in tabeliyində olan dövlət tibb müəssisələrinin elektron sistemində mövcuddur və hər bir tibb müəssisəsinin daxili qaydaları ilə tənzimlənir. Bu zaman vətəndaş rəsmi şəkildə ödəniş etməklə tibbi xidmətlərdən yararlana bilir”.
Günel CƏLİLOVA
