Çoxları hesab edirdi ki, Ramiz Mehdiyev AMEA prezidenti postundan istefa vermək istəmir və vəzifədə qalmaq üçün dirəniş göstərir. Bu səbəbdən də Mehdiyevin gözlənilmədən AMEA prezidenti postundan istefa verməsi bir qisim insanları təəccübləndirdi. Amma onun istefa verəcəyini gözləyənlər də vardı, onlar deyirdi ki, Mehdiyev özü istefa ərizəsi yazacaq. Elə də oldu.
R.Mehdiyevin AMEA prezidenti postundan istefa verməsindən sonra bu qurumda yeni bir məsələ gündəmə gəlib. AMEA daxilində yayılan söhbətlərə görə, AMEA-nın Rəyasət Heyəti də istefaya hazırlaşır. Daha doğrusu, Rəyasət Heyətinin istefa verməsini akademiyanın daxilində tələb edirlər. AMEA əməkdaşları Rəyasət Heyətindən tələb edir ki, istefa verin və Rəyasət Heyətinin tərkibi yenilənsin. Onlar hesab edir ki, Rəyasət Heyəti həm Akif Əlizadənin, həm də Mehdiyevin özbaşınalığına reaksiya verməyib, işləri-gücləri çəpik çalmaq olub.
Ekspertlər deyir ki, Mehdiyev də, ondan əvvəl Əlizadə də AMEA-da nə istəyirsə edib, qanunsuz əməllərə imza atıb, elmi sarsıdıb, elmi tərəqqini böhrana yuvarlayıb, amma bir nəfər də olsun şəxsin səsi çıxmayıb. Halbuki, Rəyasət Heyəti bunlara heç cür imkan verməli deyildi, səsini çıxarmalı idi. Ekspertlər deyir ki, Rəyasət Heyəti fəaliyyətsiz bir təsisatdır, yeganə gördüyü iş dövlət büdcəsini sümürməkdir. Hətta AMEA Rəyasət Heyətinin tamamilə ləğv edilməli olduğunu deyənlər də var.
İlqar Orucov: “Təəssüf ki, RH üzvləri arasında kiçik mehdiyevlər də var”
Fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri İlqar Orucov bizimlə söhbətində bildirdi ki, AMEA-nın daxilində baş qaldıran Rəyasət Heyətinin istefası ilə bağlı tələbi dəstəkləyir və qanunsuzluqlara göz yuman Rəyasət Heyətinin tərkibinin indiki şəkildə qalması mənfi haldır. “Hesab edirəm ki, haqlı tələbdir. Akif Əlizadə və ondan sonra gələn Ramiz Mehdiyev AMEA-nı çətin duruma saldılar. Təəssüf ki, o zaman da, indi də Rəyasət Heyəti (RH) heç bir münasibət ifadə etmədi. Düzdür, RH-də əqidəli, işgüzar alimlər də var. Akademiklər Arif Həşimov, Nərgiz Paşayeva, Cəmil Əliyev kimi alimləri nümunə göstərmək olar. Təəssüf ki, akademiya əməkdaşları RH-nin əksər üzvlərini hər zaman yalnız öz məqsədlərinə xidmət edən alimlər kimi tanıyırlar. Ona görə də mütləq şəkildə onlar dəyişməli, yeni düşüncəli, beynəlxalq elmi tendensiyalardan məlumatlı olan adamlar idarəetməyə cəlb olunmalıdır. Əksər institutların direktorlarının da dəyişməsinə ehtiyac var. 50 il bir müəssisəyə direktorluq edən, rəhbərlik etdiyi müəssisinin adı Biləcəridən o tərəfə çıxa bilməyən adamların birmənalı şəkildə uzaqlaşdırılması vacibdir.
Təəssüf ki, RH üzvləri arasında kiçik mehdiyevlər də var. Vaxtilə Akif Əlizadəyə əl çalmağı peşə seçən, o gedəndən sonra isə Mehdiyevə yarınan belə adamlar RH-də yer ala bilməzlər. Mən bu adamlar haqqında dünən yazdığım məqalədə geniş bəhs etmişəm. Bu adamları vaxtilə akademik təyin edən də Mehdiyev olub”- deyə İ.Orucov vurğuladı.
İdris Abbasov: “AMEA-da Rəyasət Heyətinin bu tərkibdə saxlanılması məqsədəuyğun deyil”
AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun şöbə müdiri, filologiya elmləri doktoru İdris Abbasovun sözlərinə görə də, Rəyasət Heyəti istefaya getməlidir. “Ramiz Mehdiyevin AMEA rəhbəri vəzifəsindən getməsi heç də o demək deyil ki, akademiyada hər şey əla olacaq. Xeyr, belə deyil. Akademiyanı uzun müddət kurasiyasında saxlayan Mehdiyevin vəzifədən getməsi qaçılmaz idi. Bu lazım idi, bu öz yerində. Amma AMEA-da Rəyasət Heyətinin bu tərkibdə saxlanılması məqsədəuyğun deyil. Həmişə sual vermişəm ki, bizə Rəyasət Heyəti lazımdırmı? Rəyasət Heyəti mənə müftəxor bir qrupu xatırladır. Bunlar dövlətdən yüksək maaşlar, təqaüdlər alırlar, amma onun müqabilində görüləcək işlərin faydalılıq əmsalı sıfırdır. Həmişə demişəm, yenə də deyirəm, çoxu akademiyanın ləğvi deyəndə elə başa düşür ki, söhbət bu binanın uçurulmasından gedir. Halbuki, burada struktur dəyişikliklərindən söhbət gedir. Akademiyadan Ramiz Mehdiyev getdi, amma gəlin görək 10-15 nəfərin bir otaqda oturub qeybət etməsi məsələsi də qurtardımı? Təbii ki, onlar var və olacaq da. Akademiyanın institutlarında normal iş şəraiti yoxdur. Ora o qədər işçi götürüblər ki, sanki o adamlar orada sosial müavinət alırlar. Bunlara sosial müavinət verilib işə gəlməsələr ölkə üçün daha faydalı olar. Bunlara xeyli pul xərclənir. Təkcə kommunal xərclərini, təsərrüfat xərclərini götürək. Burada hansı işlər ortaya qoyulur? Boş-mənasız məqalələr, yazılar yazılır. Bir də görürsən ki, elan edirlər filankəsin məqaləsi filan xarici elmi jurnalda çıxdı. Onların bu məqaləsi ölkəyə nə gətirdi? Heç nə gətirmədi, əksinə, ölkədən valyuta çıxardı. 1000-1500 dollar verib bir məqalə çap etdirirlər ki, elmi dərəcə alsınlar. O qədər çatışmazlıqlar var ki, saymaqla qurtarmaz. Hətta burada insanlar var ki, akademik titulu alıblar, əmək fəaliyyətləri sıfıra enib. Amma dövlətdən kifayət qədər pul alırlar. Alim zəhmətkeş deməkdir”.
İ.Abbasov deyir ki, AMEA-nın institutlarına xalı-xalça döşənib, bu isə dövlət büdcəsi hesabına başa gəlib. Dövlətin akademiya adlı ilgəkdə, düyündə itirdiyini qeyd edən İ.Abbasovun sözlərinə görə, bəziləri “akademiya olmasa bizim elmimiz olmaz” deyir, amma onlar səhv düşünürlər : “Bizim universitetlər var. Akademiya formal xarakter daşıyır. Burada son dövrlər elmə əməlli-başlı töhfələr verilə bilmir. Halbuki, bu faydanı kiçik bir labaroriya verərdi. Akademiyaya ayrılan milyonların bir qismini xərcləsə idilər, demirəm şəhərin mərkəzində, amma şəhərdən kənarda laboratoriyalar tikilə bilərdi, Zəhmətkeş alimlər də gedib orada tədqiqatla məşğul olardı, öz məhsulunu ortaya qoyardı və mən bu işi gördüm, ölkəyə də bu qədər xeyir verdim. Amma on min adamı şəhərin mərkəzində saxlamaq düzgün deyil. Otaqlarda oturmağa yer yoxdur. Ora, yenə də deyirəm, çay içmək, qeybət qırmaq, intriqa ilə məşğul olmaq məkanıdır. Mehdiyevin getməsindən sonra da bunlar belə davam edəcəksə, struktur dəyişikliyi olmayacaqsa problemlər həllini tapmayacaq”- deyə İ.Abbasov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA