Cəmiyyətdə müəllim-şagird və ya müəllim-tələbə münasibətləri həmişə aktual olub və bu indi də davam etməkdədir. Ötən illərə nəzər salanda müəllimin valideyndən sonra 2-ci himayədar hesab olunduğunu görürük. Hətta valideynlər öz övladlarını müəllimlərə həvalə edəndə bildirərdilər ki, “Əti sizin, sümüyü bizim” olsun. Ancaq indi vəziyyət o qədər dəyişib ki, məcazi mənada deyilən bu deyim ümumiyyətlə öz əhəmiyyətini itirib.
Valideynlər az qalır uşaqlara adi səs tonunu belə qaldıran müəllimi “topa” tutsunlar. Doğrudur, heç kəsin, həmçinin müəllimin də ixtiyarı yoxdur ki, qarşısında olan şəxsi hansısa formada alçaltsın. Amma ömrünü gələcək nəsillər uğrunda şam kimi əridən, hətta tələbələrinə ailəsindən belə daha çox vaxt ayıran, onları doğma övladları qədər sevən vicdanlı, peşəkar, qayğıkeş bir müəllim məgər valideynin əvəzi demək deyilmi? Sözsüz ki, hər bir valideyn övladının olan səhvlərini deyir, onu danlayır, tənbeh edir. Niyə bu tərbiyəvi üsul müəllimlərə qəbahət sayılsın?
Bu günlərdə Bakı şəhəri 9 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Zinyət Əhmədovanın şagirdə şillə vurması ilə bağlı görüntülər yayılıb. Direktorun bu hərəkəti sosial şəbəkələrdə qınaq obyektinə çevirilib. Baş vermis hadisə ilə bağlı aidiyyəti qurumlar araşdırma aparır.
Qeyd etdiyimiz kimi, direktor, müəllim, bir sözlə pedaqoq şagirdin səhvini deməli və ya ona etdiyi hərəkətin səhv olduğunu başa salmalıdır. Buna görə pedoqoqu qınamaq, onu polisə vermək düzgün deyil. Hətta baş vermis son hadisə ilə bağlı keçmiş millət vəkili Gülər Əhmədova öz facebook səhfəsində bunları qeyd edib: “Bu gün Azərbaycanda insanlar öz əli ilə külli miqdarda pul verir, İngiltərədə, nə bilim daha harada qapalı məktəblərə oxumağa uşaq göndərir ki, adam olsun. O bahalı qapalı məktəbdə telefon olmaz, dərsdən çıxmaq olmaz, uzun sac olmaz, formasız gəlmək olmaz, qalstukun əyri dura bilməz, bir sürü olmaz var, dostlar! Yazıq müəllimlər hamının yaydığı zibili gənc beyinlərdən təmizləyir, yerinə ədəb, ərkan, mərifət, qanacaq, təhsil qoymaq istəyir. Polisə verirsiniz. Siz, müəllimi polisə verənlər, sizə deyirəm, axırıncı dəfə neçə yeniyetmə ilə bağlı bir xeyirxah iş görmüsünüz, halını sormusunuz, dərsləri ilə maraqlanmısiniz, hansı kitabı alıb hədiyyə etmisiniz, tərbiyəvi söhbət etmisiniz? Küçədə balaca uşaqlar yanınızda siqaret çəkir, yanından düz keçirsiniz, söyüş söyən yeniyetmə görürsünüz, kar olursunuz, daha nələr danışım, yazım. Camaat, ağlınız olsun, bir az düşünüb hərəkət edin. Müəllimə hörmət edin. Məktəbə məbəd kimi baxın. Müəllimə ürək verin ki, o da sizin balanızı öz balası kimi tərbiyə etsin”.
Müəllim elə bir peşədir ki, ona hörmət etmək, bu adı qorumaq lazımdır. Hər xırda detala görə müəllimi polisə vermək, onun adını ləkələmək düzgün deyil.
“Şagirdlər tərəfindən də müəllimlərə qarşı yanlış addımlar atılır, xoşagəlməz davranışlar nümayiş olunur, bu kimi hallar müəllim nüfuzunun aşağı düşməsinə səbəb olur”
Təhsil eksperti Nizami Hüseynov bildirdi ki, son illərdə müəllimlərin nüfuzuna çox böyük zərbələr dəyib: “Bu gün müəllimlərin üzərinə çox gedilir. Şagirdlər tərəfindən də müəllimlərə qarşı yanlış addımlar atılır, xoşagəlməz davranışlar nümayiş olunur. Bu kimi hallar müəllim nüfuzunun aşağı düşməsinə səbəb olur: “İndiki dövrdə siniflərə daxil olsanız çox az hallarda şagirdlərin dərsə qulaq asması və mövzuları müəllimlərlə müzakirə etməsinə şahid olarsınız. Bəzi siniflərdə, xüsusilə də yuxarı sinif şagirdlərinin müəllimlərə qarşı biganəliyi müşahidə olunur. Şagirdlər müəllimə və onun müqəddəs peşəsinə hörmətlə yanaşmalıdırlar. Biz təhsil aldığımız dövrdə müəllimdən çox çəkinər və ona hörmət edərdik. Bu gün də bu yol davam etdirilməlidir. Əks təqdirdə müəllim-şagird münasibətlərində irəliləyiş yox, geriləmələr olacaq”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, indiki şagird və valideynlərin müəllimə münasibəti çox fərqlidir: “Əvvəllər uşaq dərsini yaxşı oxumayanda, sözə qulaq asmayanda, xoş olmayan davranış nümayiş etdirəndə çağırıb valideyninə deyirdin. Valideyn də müəllimin tərəfini tutar və övladını tənbeh edərdi. Deyilən sözün nəticəsi olurdu. İndi isə vəziyyət dəyişib. Ancaq indi valideynlərin çoxuna söz demək mümkün deyil. Onlar hesab edir ki, müəllim şagirdə güldən ağır söz deyə, irad bildirə bilməz. Hətta müəllim dərsə hazırlıqlı gəlməyən şagirdə belə irad bildirə bilməz. Şagirdlərin müəllimləri hörmətli tutmamasının günahını mən əsasən valideynlərdə görürəm. Çünki valideyn müəllimə necə münasibət bəsləyirsə uşaq da eyni münasibəti nümayiş etdirir. Müəllimə hörmət qoymayan valideynin uşağı necə müəllimə hörmətlə yanaşa bilər? Şagirdlər evdə valideynlərindən görüb-götürdükləri tərbiyəni gəlib məktəbdə müəllimə göstərirlər”.
Günel CƏLİLOVA
