Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan Yunanıstan-Bolqarıstan birləşdirici qovşağının (İGB) tikintisi bu il mayın 20-də rəsmən başlayacaq. Bunu mətbuata açıqlamasında Bolqarıstanın Baş naziri Boyko Borisov deyib.
Bolqarıstan enerji naziri Temenuzuka Petkova isə bildirib ki, Bolqarıstan hələ də vahid qaz tədarükçüsündən asılıdır və buna görə də ölkənin səyləri tədarük baxımından müstəqilliyin təmin edilməsinə yönəlib. Onun fikrincə, bu baxımdan bölgənin təhlükəsizliyini təmin edəcək ən əhəmiyyətli layihə İGB olacaq.
Məlumat üçün qeyd edək ki, 2013-cü ilin sentyabrında “Bulgargaz EAD” “Şahdəniz-2” çərçivəsində ildə 1 milyard kubmetr qazın alışı ilə bağlı 25 illik saziş imzalayıb. Azərbaycan təbii qazı “Trans-Adriatik” (TAP) qaz boru kəməri ilə 2020-ci ildə Avropaya çatdırılacaq. Həmin ildə Yunanıstan-Bolqarıstan qaz şəbəkələrinin bir-birilə əlaqələndirilməsi planlaşdırılır. Bolqarıstan bu kəmərlə 2020-ci ildən etibarən ildə 1 milyard kubmetr Azərbaycan qazı alacaq. Azərbaycan qazı Bolqarıstanın istehlakının dörddəbir hissəsini ödəyəcək. İGB qaz boru kəmərinin Komoti və Stara Zagorada çıxış nöqtəsi olacaq, Yunanıstan və Bolqarıstan milli təbii qaz sistemləri arasında birbaşa əlaqə yaradılacaq. Boru kəməri Yunanıstandan Bolqarıstana ildə təxminən 3 milyard kubmetr təbii qaz nəqli qabiliyyətinə malik olacaq və gələcək bazar tələbatına əsasən bu həcmin illik 5 milyard kubmetrə çatdırılması imkanı var.
O da məlumdur ki, Bolqarıstanla Ermənistan çox yaxın münasibətlərə malikdir. Hətta bu ölkədə faşist Qaregin Njdeyə heykəl qoyulacağı barədə məlumatlar var. Məlumata görə, bu barədə Bolqarıstan hökuməti qərar qəbul edib. Njdenin bürünc abidəsinin Bolqarıstanın şimal-şərqindəki Pliska şəhərində yerləşən "Kiriliya Məhkəməsi" mədəni-tarixi kompleksində inşa ediləcəyi deyilir.
Maraqlıdır, İGB və belə layihələr Bolqarıstanı Ermənistanla yaxınlaşmaqdan çəkindirə biləcəkmi? Bu kimi layihələrin sözügedən məsələdə rolunu ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Mübariz Əhmədoğlu: “İstəyir ki, Azərbaycan şirkətləri bu ölkənin qazlaşmasında fəal iştirak etsinlər”
Məsələyə münasibət bildirən Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri Mübariz Əhmədoğlunun sözlərinə görə, prinsipcə, belə əlaqələr sözügedən məsələdə faydalı rol oynaya bilər: “O qədər vacib məsələlər var ki, bütün bunlar, nəticə etibarilə, Ermənistan-Bolqarıstan əlaqələrini arxa plana ata bilər. O cümlədən, bu, Njde ilə bağlı məsələyə də təsir edəcək. Qeyd edim ki, onunla bağlı məlumat rəsmən təsdiq olunmayıb. Bununla belə, Bolqarıstanın Ermənistanla əlaqələri elə də xüsusi əhəmiyyət kəsb etmir. Bir vaxtlar Bolqarıstanla Ermənistanı antitürk mövqeyi birləşdirirdi. Guya ki, bolqarlarla ermənilər Osmanlı imperiyasının zülmündən əziyyət çəkiblər. Ancaq bu məsələ çoxdandır əhəmiyyətini itirib. Bolqarıstan qonşu dövlətlərlə, o cümlədən, Türkiyə ilə yaxın münasibətlərə malikdir. Bununla yanaşı, Bolqarıstanın açıq-aşkar siyasəti Avropa yönümlüdür. Onlar üçün Avropa dəyərləri daha vacib əhəmiyyət kəsb edir, nəinki Ermənistanla yaxın əlaqələr qurmaq. Başqa bir tərəfdən, Bolqarıstan kifayət qədər kasıb bir dövlətdir. Sovet dönəmində də bu belə idi. Yalnız ölkənin paytaxtı olan Sofiya qazlaşıb. Digər ərazilər qazlaşmayıb. Ona görə də Bolqarıstan Azərbaycanla yaxınlaşmaqda və bizim qazımızı idxal etməkdə maraqlıdır. İstəyir ki, Azərbaycan şirkətləri bu ölkənin qazlaşmasında fəal iştirak etsinlər. Bu da hər dövlətin şirkətinə müəssər olan məsələ deyil. Azərbaycan həm Bolqarıstanda qaz xətlərinin çəkilməsində iştirak edəcək, həm də bu ölkəyə 1 milyard kubmetr qaz ixrac edəcək. Bir vaxtlar müəyyən dairələr İran-Ermənistan multimodal daşımalar layihəsinə Bolqarıstanı da cəlb etmək istəyirdilər. Bununla bağlı tədbir də keçirildi. Son nəticədə Bolqarıstan bundan imtina etdi. Yəni bu ölkə Azərbaycanla olan münasibətləri nəzərə aldı. Bir sözlə, enerji sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi Bolqarıstanın Ermənistanla yaxınlaşmasını zəiflədəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
