Bu gün ölkə gündəmində xüsusi diqqət mərkəzində yer alan əsas məqamlardan biri də genişmiqyaslı struktur islahatlarıdır. Belə görünür ki, ölkədə idarəetməni daha çevik və günün çağrışlarına uyğun hala gətirmək üçün bu istiqamətdə proseslər davam edəcək. Burada məsələnin maraq doğuran tərəflərindən biri isə odur ki, həyata keçirilən islahatlar digər sahələrlə yanaşı, həm də sosiad-iqtisadi inkişafın daha dinamik hala gəlməsinə hesablanıb.
Xatırladaq ki, ölkədə dövlət idarəetmə orqanlarında ciddi struktur islahatlarının gözlənildiyini Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin yanvarın 11-də keçirilən iclasında bildirmişdi. Məhz burada dövlət başçısı daha çevik idarəetmə strukturunun yaradılması ilə bağlı işlərə başlanacağını qeyd etmişdi. İclasdan az sonra Prezident “Azərbaycan Respublikasında dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” fərman imzaladı. Fərmana əsasən bir çox dövlət qurumları ləğv edildi və ya digər qurumlara birləşdirildi. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, prosesin hələ davam etməsi gözlənir. Ekspertlər isə qeyd edir ki, Prezidentin dövlət idarəçiliyində struktur islahatlarına başlaması zamanın tələbidir. Ən azı o baxımdan ki, Azərbaycan dinamik, uğurla inkişaf edən bir ölkədir və onun inkişafı daha çevik struktura malik idarəetmə tələb edir.
Digər tərəfdən bu fonda struktur islahatları biznes mühitinin daha da təkmilləşdirilməsi, qeyri-neft ixracının genişləndirilməsi baxımından da vacib sayılır. Eyni zamanda gözlənir ki, islahatlar sahibkarlığın və biznesin inkişafına daha çox fayda verəcək. Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov da qeyd edir ki, ölkə başçısının mövcud strukturu təkmilləşdirərək yeni dövrün çağırılarına uyğunlaşdırması nəticəsində idarəetmə sistemində çeviklik artırılır: “Təbii ki, bu kontekstdə dövlət idarəçiliyinin dəyişdirilməsi struktur islahatları çərçivəsində həyata keçirilən addımdır. Bu, dövlət idarəetmə strukturunun təkmilləşdirilməsində daha çevik qərarların qəbul edilməsi üzrə şəraitin yaradılmasına imkan verir. Fərmanın ən böyük üstünlüyü müasir standartlara uyğun idarəetmə strukturlarının yaradılması ilə bağlıdır. Aydındır ki, dərinləşmiş islahatlar yeni struktur islahatlarını daha aktuallaşdırır. Dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı imzalanan son fərman da məhz iqtisadi islahatların səmərəliliyinin daha da artırılması üçün baza formalaşdırmaqdadır. 2019-cu ildə həm dövlət başçısının tapşırıq və tövsiyələrinə, həm da Strateji Yol xəritələrinə uyğun olaraq islahatların daha da dərinləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Deməli, dərinləşmiş islahatlar bu il qeyri-neft sektorunun artım tempinə də öz müsbət təsirini göstərəcək. Bu isə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, neftdən asılılığın azaldılması kimi hədəflərə daha tez nail olunmasına şərait yaradacaq. Nəticə etibarilə, son illər idarəetmə aparatının səmərəliliyinin artırılması istiqamətində addımların atılması və Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafına hədəflənən islahatların struktur islahatları ilə müşayiət olunması xüsusilə qeyd olunmalıdır”.
Ekspert onu da vurğulayıb ki, bir sıra dövlət qurumlarının ləğv edilməsi və ya birləşdirilməsi qərarların qəbulu prosedurunu da xeyli sadələşdirəcək. Bu da nəticə etibarilə idarəetmə sisteminin optimallaşmasına şərait yaradacaq: “Müasir çağrışlar bir daha təsdiq edir ki, idarəetmədə prosedurlarının sayının azaldılması islahatların səmərəliliyinə birbaşa təsir göstərir. Bu baxımdan da, yeni struktur islahatları biznes mühitinin daha da yaxşılaşdırılmasına birbaşa müsbət təsir göstərəcək. Bu kontekstdə, son islahat Azərbaycanda həyata keçirilən və birbaşa qeyri-neft sektorunun inkişafına, eləcə də investisiya mühitinin yaxşılaşdırılmasına, idarəetmə aparatının çevikliyinin artırılmasına, idarəetmədə səmərəliliyin təşkilinə hesablanan islahatların tərkib hissəsidir”. V.Bayramovun sözlərinə görə, bütün bu islahatlar dövlət büdcəsində vəsaitlərə qənaət edilməsi və vəsaitlərin səmərəli xərclənməsi baxımından da vacibdir. O vurğulayır ki, idarəetmə xərclərinin optimallaşdırılması büdcə vəsaitlərinin səmərəliliyinin artırılmasına imkan yaradır: “ Bu, optimal xərclər, həmçinin daha səmərəli maliyyə mexanizminin formalaşdırılması baxımdan da vacibdir. Azərbaycanda iqtisadi islahatlar həm struktur, həm institusional olaraq davam etdirilir. Məqsəd mövcud postneft dövrünün prioritetlərinə uyğun iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə hədəfləmiş islahatların struktur islahatları ilə dəstəklənməsinə nail olmaqdır. Nəticədə bu, idarəetmədə bir çeviklik formalaşdırır, proseslərə idarəetmə orqanlarının daha çevik, tez bir zamanda səmərəli reaksiya verməsini təmin edir. Bütövlükdə bu, yalnız iqtisadi inkişaf deyil, həm də cəmiyyətin inkişafı və ölkənin daha müasir, çevik idarəetmə sisteminə transformasiyası baxımından olduqca vacibdir”. Digər ekspertlərin də fikri bundan ibarətdir ki, islahatlar ölkədə səmərəli dövlət idarəetmə aparatı formalaşdırılmaqla davamlı və tarazlaşdırılmış iqtisadi inkişafı bundan sonra da təmin edəcək. Məhz bu da Azərbaycanı iqtisadi cəhətdən də qüdrətli bir ölkəyə çevirəcək.
Tahir TAĞIYEV
