Ramil Hüseynov: "1988-ci ildə Dağlıq Qarabağda baş qaldıran erməni separatizmini rəsmi Moskva istəsəydi, cilovlaya bilərdi"
Xəbər verildiyi kimi, rusiyalı tarixçi Oleq Kuznetsovun təşəbbüsü ilə Rusiya Dövlət Duması və Rusiya Federal Məclisinin Federasiya Şurasına ünvanlanan Xocalı soyqırımı petisiyası ilə bağlı tədbir keçirilib. Tədbirdə çıxış edən rusiyalı tarixçi bildirib ki, Rusiyada erməni icması azərbaycanlılara nisbətən az təşkilatlanıb: "Onlar bir iş görəndə 40 nəfəri cəlb edirlər. Lakin bu kadrları daha uğurlu idarə edirlər və dəqiq fəaliyyət planına malikdir".
O.Kuznetsov petisiya ilə bağlı imzaların az toplanmasının səbəblərinə də toxunub. O bunu Rusiyaya olan inamsızlıqla əlaqələndirib: "İnsanlar arasında inamsızlıq var. Onlar Dövlət Dumasının bu məsələyə münasibət bildirəcəyini güman etmirlər. İnsanlar hesab edirlər ki, Qarabağı Rusiya işğal edib və heç zaman öz səhvini etiraf etməz. O zaman biz bu petisiyanı niyə yaradırıq? Bəzən insanlar petisiyaya imza atmaqla bəyənməyi dəyişik salırlar. Bu petisiyaya imza atmaq üçün poçt ünvanından qeydiyyata almaq lazımdır. Eyni zamanda insanların elektron media resurslarına çıxışı məhduddur".
Tarixçi bildirib ki, imzaların böyük hissəsi Lənkərandan gəlib. O, universitetlərdə tələbələrlə görüş keçirmək üçün Gəncə və Mingəçevirə gedəcəyini də bildirib.
Məlumat üçün qeyd edək ki, O.Kuznetsov 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalıda azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımın tanınması üçün 2017-ci il mart ayının əvvəlindən petisiyaya başlayıb. Petisiya RF Dövlət Dumasına və Federasiya Şurasına ünvanlanıb. Petisiyada faciəni törədənlərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi, faciənin insanlığa qarşı cinayət və soyqırım aktı kimi qiymətləndirilməsi çağırış olunur.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, Azərbaycan ictimaiyyətində Rusiyaya olan inamsızlığın səbəbləri nə ilə bağlıdır?
Məsələyə münasibət bildirən Vətəndaş və İnkişaf Partiyasının sədr müavini Ramil Hüseynovun sözlərinə görə, Rusiyaya inamsızlığın kökündə ciddi faktorlar dayanır: "Bura həm tarixi, həm də digər faktorlar daxildir. Məsələ ondadır ki, tarixən ermənilərin Qərbi Azərbaycanda, o cümlədən Dağlıq Qarabağda məskunlaşması Rusiyanın birbaşa dəstəyi və himayəsi hesabına olub. 1920-ci ildə Azərbaycan Rusiya tərəfindən növbəti dəfə işğal ediləndən sonra ölkəmizin 20 min kvadrat kilometr ərazisi Ermənistana peşkəş edildi. Halbuki, 1918-ci ildə Ermənistan yaradılanda ərazisi 9 min kvadrat kilometr idi. Məhz Rusiyanın təzyiqindən sonra 1923-cü ildə Dağlıq Qarabağa muxtar vilayət statusu verildi. Sonra da bu amil başımıza bəla oldu.
2001-ci ilin fevralında parlamentdə Dağlıq Qarabağla bağlı müzakirələr zamanı mərhum prezident Heydər Əliyev bu muxtariyyətin verilməsinin çox yanlış bir addım olduğunu xüsusi olaraq qeyd etdi.
1988-ci ildə Dağlıq Qarabağda baş qaldıran erməni separatizmini rəsmi Moskva istəsəydi, cilovlaya bilərdi. Ancaq nəinki cilovlamadı, buna göz yumdu, onlara kömək etdi. Azərbaycanın Ermənistanla müqayisədə resursları daha böyükdür. Bu kontekstdən yanaşanda Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycanın 20 faiz ərazisinin işğal olunması və bunun hələ də davam etməsi ilk baxışdan qəribə görünür. Ancaq hamı yaxşı bilir ki, Rusiyanın yardımı, dəstəyi olmasaydı, ermənilər nə torpaqları işğal edə bilərdi, nə də ötən bu müddət ərzində həmin əraziləri öz nəzarətində saxlaya bilərdi. Digər tərəfdən, məhz Rusiya imkan vermir ki, Azərbaycan güc yolu ilə torpaqlarını işğaldan azad etsin. Bax, bütün bunlar Rusiyaya olan inamsızlığın kökündə duran başlıca faktorlardır".
Vidadi ORDAHALLI