"Bu, Avropa dəyərlərinə zidd olan bir yanaşmadır"
Son günlər Türkiyə və Hollandiya arasında baş verən qalmaqal daha da artır. Məlum olduğu kimi, Hollandiya hakimiyyəti bu il martın 11-də Türkiyə xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun təyyarəsinin Rotterdam hava limanında enişinə icazə verməyib.
Bundan bir qədər sonra türk diasporu ilə görüşmək üçün Almaniyadan avtomobillə Hollandiyaya gələn Türkiyənin ailə və sosial siyasət naziri Fatma Betul Sayyan Kaya da təzyiqlə üzləşib. Hollandiya polisi əvvəl nazirin mühafizə xidməti əməkdaşlarını saxlayıb. Daha sonra isə naziri avtomobildən düşürməyə çalışıb. Fatma Betul Sayyan Kayanın etirazından sonra isə polislər maşını evakuasiya edəcəkləri ilə hədələyib. Nəticədə avtomobildən düşən nazir Almaniyaya deportasiya edilib.
Bundan sonra polislər Rotterdamdakı Türkiyə konsulluğunun qarşısına toplaşaraq, nazirlərə dəstəyini bildirən minlərlə etnik türkü ərazidən zorla uzaqlaşdırmağa çalışıb.
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Niderland rəsmilərinin bu addımı atmasına cavab olaraq onları faşist adlandırıb. Məsələ ilə əlaqədar mətbuata açıqlama verən Niderlandın baş naziri Mark Ryuttenin Türkiyədən üzr istəməyəcəyini bildirməsi münasibətləri bir az da gərginləşdirib: "Mən gərginliyin aradan qaldırılmasına hazırlaşıram, amma üzr istəməyəcəm. Üzr istəməkdən söhbət gedə bilməz. Onlar dünən etdiklərinə görə üzr istəməlidir".
Bu arada Avropa Şurasının (AŞ) baş katibi T.Yaqland yaranan gərginlik fonunda tərəfləri dialoqa çağırıb. Yaqlandın AŞ-nin rəsmi saytında yerləşdirilmiş bəyanatında mövcud gərginliyin diplomatiya və demokratiyaya zərbə vurduğu qeyd edilib: "Biz vəziyyətin kəskinləşməsinə yol verə bilmərik. Xaricdə təşkil olunacaq tədbirlər Türkiyə rəsmiləri və onların xaricdəki həmkarları arasında sıx əməkdaşlıq zərurətini doğurur. Tərəflər həmin tədbirlərin təşkili ilə bağlı uzunmüddətli konstruktiv dialoq vasitəsilə razılığa gəlməlidir ki, zəruri inzibati hazırlıqlar həyata keçirilsin".
İngiltərənin xarici işlər naziri Boris Conson Türkiyə-Niderland böhranına dair açıqlama verib. Conson bildirib ki, baş verən hadisədən İngiltərə hökuməti çox kədərlənib: "Təbii ki, biz bu problemin iki ölkə arasında ən qısa müddətə həll olunmasını istəyirik".
Ancaq elə dövlətlər və təşkilatlar var ki, baş verənləri sükutla izləyir. Bütün hallarda, Avropa dövlətləri və təşkilatlarının iki ölkə münasibətlərinə reaksiyasını, susqunluğunu normal saymaq olarmı?
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Razi Nurullayevin fikrincə, Avropa dövlətləri iki ölkə münasibətlərinin normal məcraya düşməsində maraqlı deyil: "Türkiyə xarici işlər nazirinə qarşı Hollandiyanın sərgilədiyi münasibət Avropa dəyərlərinə ziddir. Bu həm də Türkiyəyə qarşı bir həqarət kimi də başa düşülə bilər. Avropa Parlamentinin, Almaniyanın yaranan vəziyyətlə bağlı çağırışları var. Digər dövlətlər isə baş verənləri sükutla izləyir. Görünən budur ki, onlar Türkiyə ilə münasibətlərdə yaşanan gərginliyin azalmasında çox da maraqlı deyil. Avropa hesab edir ki, Türkiyə öz ərazisində seçki kampaniyası apara bilər, amma Avropa dövlətləri ərazisində bunu edə bilməz. Məsələn, gəlib Almaniyada, Niderlandda və digər qitə ölkələrində bunu edə bilməz. Bu, Avropa dəyərlərinə zidd olan bir yanaşmadır. İkili standartlar burada da özünü göstərir".
Vidadi ORDAHALLI