Avropa Parlamentinin ölkəmizə qarşı qəbul etdiyi qərəzli qətnamədən sonra xeyli dərəcədə soyuyan Azərbaycan- Avropa İttifaqı (Aİ) əlaqələrində tamamilə yeni bir səhifə açılmaqdadır.
Məsələ burasındadır ki, qurumun əksər təmsilçisi indi Azərbaycanla münasibətləri pisləşdirmək yox, əksinə, mümkün qədər inetensiv şəkildə inkişaf etdirməyin tərəfdarı kimi çıxış edir. Elə bu səbəbdən Avropa İttifaqı Azərbaycanla təmasları daha da sıxlaşdırıb. Təşkilat ölkəmizlə yeni strateji tərəfdaşlıq sazişi imzalamağa da hazırlaşır. Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Malena Mard vurğulayır ki, ittifaq Azərbaycanla yeni strateji tərəfdaşlıq sazişi çərçivəsində yaxın zamanlarda danışıqlara başlayacağına ümid edir: "Bir çox sahələrə aid, eləcə də iqtisadiyyat, ticarət, ətraf mühit və digər sahələrə dair bizi çoxtərəfli danışıqlar gözləyir. Bu bizim üçün çox vacibdir. Biz danışıqlara yaxın zamanlarda başlamağa ümid edirik, çünki hər iki tərəfin marağı olduğunu hiss edirik".
M.Mard qeyd edib ki, təcrübəli ekspertlərin daxil olduğu heyətlərin formalaşdırılması üçün zaman lazımdır: "Çünki belə bir heyət formalaşdırmadan, onların iştirakı olmadan ticarət, iqtisadiyyat və digər məslələri həll etmək mümkün deyil". O vurğulayır ki, Aİ regionda Azərbaycandan daha etibarlı tərəfdaş görmür: "Azərbaycanın idxal etdiyi məhsulların 50 faizdən çoxu Avropa ölkələrinin payına düşür. İndi bizim tərəfdaşlığımız stabillik və möhkəm əməkdaşlıq mərhələsinə keçir. Bu əməkdaşlıq Aİ üçün çox vacibdir. Azərbaycan "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinin realizəsi yolu ilə bizə enerji təhlükəsizliyini təmin etməyə imkan verir. Bu, bizim üçün çox vacib layihədir və Aİ bütünlüklə bu layihəni dəstəkləyir".
Xarici işlər nazirinin müavini Mahmud Məmmədquliyev də bildirir ki, Aİ ilə Azərbaycan arasında strateji sazişin imzalanması üzrə danışıqların başlanması ilə bağlı hazırlıq işləri gedir. O qeyd edib ki, sazişin aspektlərindən biri Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı məsələ olacaq: "Danışıqlarla bağlı təşkil olunan nümayəndə heyətinə təkcə XİN-in idarələri deyil, əksər qurumların təmsilçiləri daxil olacaq". Hazırda Azərbaycanla Aİ arasında əməkdaşlıq 1999-cu ildə qüvvəyə minmiş saziş əsasında nizamlanır. Baş verənləri şərh edən "Global Risk Insights" saytı isə Aİ üçün Azərbaycanın əhəmiyyətinin indiki dövrdə daha da artdığını bildirir. Sayt yazır ki, Aİ müttəfiqlərini itirdiyindən, özünə yeni dostlar axtarmağa, Azərbaycan kimi ölkələrə yaşıl işıq yandırmağa başlayıb."Britaniya Aİ-n tərk edir, Rusiya ona hər addımda əngəl olur, Moldova və Bolqarıstan son seçkilərdən sonra Rusiyaya doğru meyl edib. ABŞ isə xarici siyasətinə Donald Tramp administrasiyası iş başına keçəndən sonra baxacaq. Avropa bu amillərin təsiri altında Azərbaycana doğru jest edərək, Bakı-Brüssel münasibətlərinin möhkəmlənməsinə marağının artdığını göstərir". Bu xüsusda imzalanacaq yeni strateji tərəfdaşlıq sazişinin də Avropa üçün vacib əhəmiyyət kəsb etdiyi vurğulanır. Çünki yeni strateji tərəfdaşlıq sazişi diqqətin iqtisadi əlaqələrin güclənməsinə toplamasına səbəb olacaq. O da vurğulanır ki, Azərbaycanla Aİ beynəlxalq ticarətdə bir-birinə üstün ölkə statusu verməyə razı olub, bu isə növbəti müqavilələrin, yəni daha geniş iqtisadi inteqrasiyanın bünövrəsi, avropalıların Azərbaycanda, azərbaycanlılarınsa Avropada yeni biznes imkanları qazanması deməkdir. Qeyd olunur ki, əməkdaşlıq fonunda Azərbaycan öz banklarının Avropa maliyyə bazarlarına daxil olması şərtlərinin müzakirəsinə də cəhd göstərəcək: "Aİ siyasətçiləri Azərbaycanın Avropa xalqlarına strateji və iqtisadi təklifindən yan keçə bilmir. Azərbaycan da Avropa üçün əhəmiyyətini, Rusiyaya alternativ olduğunu, Avropanın Rusiyanın enerji resurslarından asılılığını azaltdığını yaxşı dərk edir". Bu fonda TANAP və TAP kəmərlərinin əhəmiyyəti də xüsusi vurğulanır. Bildirilir ki, bu layihələr tezliklə gerçəkləşəcək, Azərbaycanın təbii qazının daha çox hissəsi 2018-ci ildən Avropaya daşınacaq. Amma Avropanın qaza tələbatı bununla ödənməyəcək. "Yeni razılaşma, görünür, Aİ ilə Azərbaycan arasında sonrakı enerji sövdələşmələrinin özülünü qoyacaq". "Global Risk Insights" Azərbaycanın Aİ-dən ötrü təkcə yanacağa görə deyil, başqa istiqamətlərdə də əhəmiyyətini vurğulayır. Hazırda Qərbin daxili limitləri keçməyə, ixracat hədəflərini genişləndirməyə çalışdığını bildirən sayt bu baxımdan Azərbaycanın AB iqtisadiyyatında mühüm rol oynayacaq kiçik dövlətlərdən birincisi ola biləcəyini yazır. Bütün bunlar fonunda məhz Aİ-Azərbaycan münasibətlərində yeni bir mərhələnin başlanması və bunun tərəflərdən hər biri üçün böyük əhəmiyyət kəsb etdiyi açıq vurğulanır. Elə bu səbəbdən qarşıdakı müddət ərzində Azərbaycan-Aİ əlaqələrində yeni bir səhifənin açılması qaçılmaz sayılır.
Tahir TAĞIYEV