Hazırda Suriya məsələsində görə ABŞ-la Rusiya arasında münasibətlərin gərginləşməsi qardaş Türkiyədə də böyük narahatlığa yol açıb. Ankarada açıq bəyan edilir ki, Moskva və Vaşinqton arasında indiki münasibətlər dağıdıcı müharibəyə gətirib çıxara bilər və bu hal təkcə regiona yox, ümumilikdə dünyaya yaxşı heç nə vəd etmir.
Rusiya və ABŞ arasındakı münasibətlər isə getdikcə daha böhranlı xarakter alır. Xatırladaq ki, ABŞ Suriya məsələsində Rusiya ilə bütün təmasları dayandırdığını elan edib. Vaşinqton Bəşər Əsəd qüvvələrinə zərbə endirmək imkanlarını da nəzərdən keçirir. Buna cavab olaraq isə Rusiya Suriyaya ən yeni S-300B4 zenit-raket kompleksini yerləşdirib. Bu zenit-raket kompleksləri hədsiz yüksək mənzillidir və qanadlı raketləri vura bilir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova bildirib ki, S-300 kompleksləri Suriyada ABŞ-ın bu ölkədəki aerodromlara aviazərbələr endirəcəyilə bağlı informasiyasından sonra yerləşdirilib. Yəni Rusiya bununla Suriya hakimiyyətini ABŞ zərbələrindən müdafiə etməkdə israrlı olduğunu aydın nümayiş etdirir. Rusiya Müdafiə nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi İqor Konaşenkov da Moskvanın Əsədi müdafiə etmək niyyətindən geri çəkilməyəcəyini açıq bəyan edib: "Rusiyanın Suriya Ərəb Respublikasına S-300 zenit-raket sistemi göndərməsi barədə məlumatlar doğrudur. Amma rəsmi Moskva bu xəbərlərin Qərbdə birmənalı qarşılanmamasını anlamır. Çünki bizim Suriya siyasətimiz kifayət qədər aydındır".
Suriya ilə bağlı gərginlik fonunda Barak Obama administrasiyası Rusiya ilə münasibətlərini gözdən keçirməyə hazırlaşır və burada hətta qarşıdurma belə istisna olunmur. "Anadolu" agentliyinə müsahibəsində Türkiyə baş nazirinin müavini Numan Kurtulmuş da bildirib ki, dünya Suriyadakı hadisələrə görə regional və ya dünya müharibəsinin kandarındadır: "Üçüncü güclərin əli ilə aparılan istənilən müharibə başa çatır. Bu cür döyüşlərin limiti çoxdan bitib. Daha dəqiq söyləyim, artıq Amerika ilə Rusiya döyüşəcək nöqtəyə gəlib. Bu o deməkdir ki, biz regional, ya da dünya müharibəsinin kandarındayıq". Baş nazirin müavini vurğulayıb ki, Suriya suriyalılara aiddir: "Biz Suriya xalqına ölkəni necə idarə etməyi öyrətməməliyik. Bunu nə Bəşər Əsəd rejimi, nə Amerika, nə Rusiya, nə də İran etməlidir. Bu qərarı Suriya xalqı qəbul etməlidir". Numan Kurtulmuş Suriya rejiminin də üçüncü güclərin əli ilə döyüşdüyünü və bir alət olduğunu vurğulayıb: "Suriya rejimi bu döyüşdə piyadalardan biridir. Onu dəstəkləyən güclər də bu döyüşün uzun müddət davam etdirilməsinin mümkün olmadığını görür. Rejim bütün suriyalıları tək-tək öldürə bilmədiyi üçün Əsədin uzlaşma nöqtəsinə gəldiyi qənaətindəyəm. Amma problem budur: Suriya xalqı bu qədər əliqanlı bir diktatorla, əliqanlı bir rejimlə uzlaşa bilərmi?".
İndilikdə isə belə görünür ki, həm ABŞ, həm də Rusiya mümkün müharibəyə intensiv hazırlıq görür. Bu hazırlıq isə mümkün müharibənin sərhədlərinin təkcə Suriya ilə məhdudlaşmayacağını da aydın göstərir. ABŞ Şərqi Avropa, NATO-nun cənub sərhədləri istiqamətində Rusiyaya qarşı ordu qüvvələrini gücləndirir. Bu fonda Rusiya həmin istiqamətdə hərbi güclərini artırır. Bundan əlavə, Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ermənistandakı 102-ci baza və Xəzər donanması da daxil olmaqla cənub istiqamətinə 350 vahid yeni hərbi texnika göndərməyə hazırlaşır. Məlumata əsasən, Cənub hərbi dairəsinin qoşun hissələri hərbi texnika parkının yenilənməsi çərçivində ilin sonuna qədər 350 vahid təyyarə, gəmilər, tanklar və digər zirehli texnikalar alacaq.
Konkret olaraq Rusiya Hava-Kosmik Qüvvələrinin Rostov, Kuban və Krımdakı bazalarına 30 vahid yeni, o cümlədən modernləşdirilmiş Su-30SM qırıcıları və Ka-52 zərbə vertolyotları alacaq. Qara dəniz və Xəzər donanmalarına 20 vahid gəmi, kater və təchizat gəmiləri daxil olacaq. Quru qoşunları hərbi texnikasının böyük əksəriyyəti, yəni 300 vahidə yaxın texnika isə Rusiyanın separatçı Abxaziya və Cənubi Osetiyadakı, Ermənistandakı hərbi bazalarına göndəriləcək.
Xatırladaq ki, Rusiya durmadan Ermənistandakı hərbi bazasını və Xəzər donanmasını gücləndirir. Bu ilin əvvəllərində İrəvan yaxınlığındakı Erebuni hava bazasına onlarla zərbə vertolyotu və Miq-29 qırıcıları yerləşdirilib. Eləcə də Gümrüdəki 102-ci bazanın arsenalı gücləndirilib. İlin əvvəllərində məlum olmuşdu ki, prezident Vladimir Putin NATO-nun cənub cinahında yerləşən 102-ci bazanın əlavə qoşun hissələri və hərbi texnika ilə gücləndirilməsini əmr edib. Bu istiqamətdə yeni addımlar atılması da davam edir.
Nahid SALAYEV