Cümə günü, 20 noyabr 2026
     

"Türk axını" gündəmə qayıtsa da, Azərbaycanın enerji rəqabət gücü zəifləmir...

Image


Rusiya və Türkiyə arasında tədricən normallaşan münasibətlər fonunda gündəmə gələn məsələlərdən biri də bu dövlətlərin birgə həyata keçirdikləri enerji layihələridir. Söhbət ilk olaraq "Türk axını" layihəsindən gedir. "Moskovski Komsomolets" qəzeti yazır ki, iyul ayının sonunda Rusiya və Türkiyə arasında "Türk axını" layihəsi ilə bağlı müzakirələr bərpa oluna bilər.
Qəzet qeyd edir ki, bu ayın sonunda iki ölkənin iqtisadi və enerji nazirləri Kazanda görüşəcək və "Türk axını" layihəsini müzakirə edəcəklər. Bu günlərdə isə Rusiya prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, ölkəsi "Cənub axını" və "Türk axını" layihələrindən qəti olaraq imtina etməyib, sadəcə, Avropa Komissiyasının aydın mövqeyi gərəkdir: "Biz heç bir layihədən, nə "Cənub axını", nə də "Türk axını" layihələrindən qəti olaraq imtina etmirik. Bizə, sadəcə olaraq, Avropa Komissiyasının aydın mövqeyi gərəkdir, aydın, anlaşılan, tam başa düşülən mövqe. Lakin qeyd olunan layihələrin heç biri ilə bağlı bunu hələ görmürük". "Qazprom"un idarə heyətinin üzvü Oleq Aksyutin isə qeyd edir ki, "Türk axını" layihəsinin həyata keçirilməsinin müddəti Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin normallaşdırılması və hökumətlərarası sazişin imzalanmasından sonra dəqiqləşəcək. Xatırladaq ki, "Qazprom" Avropa tərəfdaşları ilə birlikdə Qara dənizin altından və Bolqarıstandan keçməklə Avropaya açılan və 63 milyard kubmetr gücə malik "Cənub axını" qaz boru kəmərinin inşasını planlaşdırırdı. Ancaq Avropa Komissiyasının mövqeyi səbəbilə Rusiya layihədən imtina etdi və Türkiyə vasitəsilə Avropaya çıxış olan "Türk axını" layihəsini öyrənməyə başladı.
Rusiya qazının Türkiyəyə aşağı qiymətə veriləcəyilə bağlı razılıq əldə olunduqdan sonra kəmərin inşası məsələsi müzakirə olunmağa başlandı. Amma Türkiyədəki seçkilər və hakimiyyətin dəyişməsilə danışıqlar dayandırıldı. Sonradan isə Suriya sərhədində Türkiyənin hərbi qüvvələrinin Rusiya təyyarəsini vurması ilə iki ölkə arasındakı münasibətlər daha da çətinləşdi. Amma normallaşan münasibətlər vəziyyəti dəyişir. Rusiyanın planına görə, "Türk axını" layihəsi Avropa qaz bazarında onun hegemonluğunu qaytaracaq. Avropa isə bunu istəmir və müxtəlif mənbələrdən, xüsusən də Azərbaycandan enerji resurslarını alışına böyük önəm verir.
Ekspertlər hesab edir ki, bu məsələdə artıq vaxt baxımından Azərbaycan Rusiyadan xeyli irəlidədir. Çünki "Türk axını" layihəsinin həyata keçirilməsi artıq Azərbaycanın enerji layihələrindən sonra reallaşacaq. Söhbət ilk olaraq TANAP kəmərindən gedir. TANAP-ın baş direktoru Saltuk Düzyol bildirib ki, Azərbaycan qazını Türkiyə və buradan da Avropaya nəql edəcək TANAP ilə ilk qaz 2018-ci ilin iyun ayında Əskişəhərdən Türkiyəyə paylanmağa hazır olacaq və başlanğıcda 2 milyard kubmetr qaz nəql olunacaq. Onun sözlərinə görə, 3 il ərzində bu həcm 6 milyard kubmetrə çatacaq: "TANAP-ın ilkin buraxılış gücü ildə 16 mlrd. kubmetr hesablanır. Buraxılış gücü 31 milyard kubmetrə çatdırılacaq". Baş direktor bildirib ki, hazırda TANAP-ın tikinti ərazisində 6 min nəfər çalışır, xidmətə alınan şirkətlərlə birlikdə isə bu rəqəm 15 min təşkil edir.
S.Düzyol xatırladıb ki, başlanğıcda layihənin investisiya dəyəri 11,2 milyard dollar hesablanıb: "Neft və poladın qiymətlərinin düşməsi, həmçinin bir çox materialın qiymətinin bununla bağlı olaraq enməsi layihəyə qoyulan investisiyanı 2,5 milyard dollar həcmində azaldıb". Layihənin baş direktoru qeyd edib ki, TANAP-dan 1 000 kubmetr qazın nəql xərci 70 dollar təşkil edəcək: "Bu rəqəmin 30%-i layihənin səhmdarlarından olan BOTAŞ-a çatacaq".
Qeyd edək ki, TANAP Azərbaycanın Xəzər dənizindəki "Şahdəniz" yatağının işlənməsinin ikinci mərhələsi çərçivəsində hasil olunacaq qazın Türkiyəyə, buradan isə Avropaya nəqlini nəzərdə tutan boru kəməridir. "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinin bir qolu olan TANAP Türkiyə ərazisində inşa olunur. Kəmər Türkiyə-Yunanıstan sərhədindən Azərbaycan qazının Avropaya nəqlini nəzərdə tutan TAP ilə birləşəcək. Rusiyanın isə artıq reallaşmaqda olan bu kəmərlərə "Türk axını"nı tikib çatdırması zaman baxımından mümkün sayılmır. Bu fonda Azərbaycan qazı Avropaya Rusiya qazından daha tez çatacaq. Ekspertlər "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinə İran və Türkmənistan qazının da daxil olacağını istisna etmir. Bu layihə İran və Türkmənistan qazının da Avropanın qaz bazarlarına daxil olmasına münbit şərait yaradacaq. Türkmənistan hazırda öz ixrac imkanlarını şaxələndirmək siyasəti yürüdür.
Azərbaycan dövlətinin ixrac imkanları Mərkəzi Asiyanın karbohidrogenlə zəngin dövlətlərinin neft-qazını Avropaya çatdırmağa tam şərait yarada bilər.
Həmin ölkələr Azərbaycanın aktivində olan ixrac gücləri vasitəsilə karbohidrogen ehtiyatlarını Avropa bazarına çıxara bilərlər. Bütün bunlar Azərbaycana əlavə iqtisadi dividendlər qazandırır.
Tahir TAĞIYEV 



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

20.11.2026 / 09:30
Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

19.11.2026 / 22:53
Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş səhifələri

19.11.2026 / 22:35
Sadiq həmişə müharibənin qələbə ilə bitəcəyini deyirdi…

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

19.11.2026 / 21:17
Almaniya Cənubi Qafqazda sülh prosesi ilə bağlı yeni kurs elan etdi...

19.11.2026 / 21:04
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

19.11.2026 / 20:50
Paşinyan Azərbaycan XİN-lə tam razılaşdı...

19.11.2026 / 20:33
Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

19.11.2026 / 20:19
QHT “Süni intellekt dövrünün tələbəsi necə olmalıdır” adlı layihə icra edir...

19.11.2026 / 20:15
Aşqabad bütün istiqamətlərdə diplomatiyanı dəyişir, tək Türk birliyindən başqa - Şok səbəblər...

19.11.2026 / 19:55
Paşinyandan üsyan etdi - 1870-ci illərdən bəri... bizi türklərə düşmən etdilər...

19.11.2026 / 19:35
Sumqayıtda “Psixologiya və Şəxsi İnkişaf” forumu keçirilib - FOTO

19.11.2026 / 19:18
2023-cü ilin 1 yanvarından bu yana 220 manat məbləği dəyişməyib - niyə?

19.11.2026 / 19:02
Ermənistan Alban irsini özününküləşdirərək UNESCO-ya daxil etmək istəyir – TƏXRİBAT

19.11.2026 / 18:56
Tramp Putin və Cinpinlə görüşdə İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 18:43
Putindən sərt mesajlar - Krım körpüsünə cavab, ərazi məsələsində güzəştsizlik və Qərbə xəbərdarlıq...

19.11.2026 / 18:41
ORMEŞƏNİN ŞƏRƏF DASTANI - Vətənə, qəhrəmanlığa və yaddaşa yazılan əbədi abidə

19.11.2026 / 18:28
YAP: 34 illik zəngin siyasi irs və yeni dövrün strateji hədəfləri

19.11.2026 / 18:23
Sahibə Qafarova Türkmənistanda Matviyenko ilə görüşdü

19.11.2026 / 18:21
Şəhid adı əbədidir...

19.11.2026 / 18:18
Ermənistanda TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi üçün vəsait ayırdı...

19.11.2026 / 18:13
Putin, Tramp və Si Cinpin sülh haqqında Bəyannamə qəbul etdilər

19.11.2026 / 18:01
İranın ağası və... dığası - YUNUS OĞUZ yazır

19.11.2026 / 17:57
Səməd Vurğunun böyük Vətən sevgisi

19.11.2026 / 17:41
“Deputatların “üsyankar” çıxışları idarə olunur” - İddia...

19.11.2026 / 17:24
Astanada TÜRKPA Səhiyyə komitələri üzvlərinin 3-cü iclası keçirilib

19.11.2026 / 17:10
Prezident İlham Əliyev Vyetnama səfərə edib - FOTO

19.11.2026 / 16:55
Çində tarixi görüş - Putin, Tramp və Cinpin nələri müzakirə etdi...

19.11.2026 / 16:18
Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

19.11.2026 / 16:10
Almaniya Qafqazda ümidini Azərbaycana bağladı - enerjinin gücü budur bax...

19.11.2026 / 15:49
Tramp İranla bağlı təzə taktika işə salıb - "məhdud zərbələr"...

19.11.2026 / 15:18
Anna Akopyan Nikol Paşinyanı hakimiyyətdən devirir...(?)

19.11.2026 / 14:46
Qərbi Azərbaycan İcması Tom Lantos Komissiyasını qərəzli yanaşmadan əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 14:41
Bakı-İrəvan sülh prosesinin "altına bomba qoyulur" - qatil Monte Melkonyana kino çəkildi...

19.11.2026 / 14:40
Azərbaycanda ərzağa xərclənən pullar artır, lakin başadüşülən səbəblər var...

19.11.2026 / 14:26
Tramp APEC sammitində Cinpin danışarkən yatdı... - VİDEO

19.11.2026 / 14:22
Parakənd Xalkolit yaşayış yeri

19.11.2026 / 14:11
İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

19.11.2026 / 13:57
Rusiyanın ABŞ-la yeni bazarlıq planları - Kalininqraddan çıxırıq, Ukraynanı NATO-ya buraxırıq...

19.11.2026 / 13:56
"Ermənistanın 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamasını gözləyirik" - Hikmət Hacıyev

19.11.2026 / 13:44
Prezident İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır"

19.11.2026 / 13:42
"Heydər Əliyev Fondu Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:40
Prezident: "Vyetnam biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında iştirakı münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir"

19.11.2026 / 13:37
Paşinyan yeni Konstitusiya qəbul olunmayacağı təqdirdə istefa verəcəyini bəyan etdi...

19.11.2026 / 13:34
"Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir" - Prezident

19.11.2026 / 13:32
Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib

19.11.2026 / 13:21
Cinpin Tayvanla bağlı Trampa çağırış etdi - Tramp ABŞ-ın Tayvanın müstəqilliyini dəstəkləmədiyini dedi...

19.11.2026 / 13:06
Alen Simonyan müxalifəti hədələdi – “yeni Konstitusiya qəbul edilməsə... onları darmadağın edəcəyik”

19.11.2026 / 12:47
Putin, Tramp və Si Cinpin arasında ilk üçtərəfli görüş başladı...

19.11.2026 / 12:26
Putin və Tramp arasında görüş keçirildi...

19.11.2026 / 12:12
Xeyirxahlıq missiyası

19.11.2026 / 12:07
Xəzərin sahilboyu ərazilərinin idarə olunması üçün yeni mexanizmlər tətbiq ediləcək...

19.11.2026 / 11:59
Simonyan Azərbaycana gəlir...

19.11.2026 / 11:43
Xəzərin sahilindəki qanunsuz tikililərin taleyi necə olacaq? - Açıqlama

19.11.2026 / 11:30
"Xəzərin sahilboyu ərazilərində qanunsuz fəaliyyətlər də mövcuddur" - İlqar Həbiyev

19.11.2026 / 11:17
“Dünya misli görünməmiş kiberdəyişikliklərin yalnız başlanğıcındadır" - DTX rəis müavini

19.11.2026 / 10:30
Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün ayrıca svetofor quraşdırılacaq...

19.11.2026 / 10:07
Məleykə Abbaszadə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru təyin edildi

19.11.2026 / 10:05
Elçin Babayev Bakı Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad edildi

19.11.2026 / 09:41
ABŞ-ın üç aviadaşıyıcısından biri Yaxın Şərqi tərk etdi - nə baş verir?

19.11.2026 / 09:12
Vəkil Orxan Kəngərli saxlanıldı

19.11.2026 / 08:50
Azərbaycan Fransanı regionda sülh prosesinə mane olan qərəzli mövqeyindən əl çəkməyə çağırdı

19.11.2026 / 06:02
Çexiya da rus idmançıların ölkəyə girişini yasaqladı

18.11.2026 / 22:36
Ukraynada "ikinci Çernobıl" təhlükəsi... Avropada nüvə qəzası risqi son 40 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatdı - 38 ölkədən XƏBƏRDARLIQ...

18.11.2026 / 22:10
İtaliyada İsraili tənqid etmək qadağan edildi...

18.11.2026 / 21:44
Kaya Kallası Rusiya ilə danışıqlarda iştirakdan kim (lər) məhrum etdi...

18.11.2026 / 21:27
9-cu əsrdə Rusiyanı xristianlaşdıran da ermənilər olublarmış...

18.11.2026 / 21:11
Tramp ölkənin “bütün” hərbi gücünü İranın üstünə tökdü...

18.11.2026 / 20:53
Spiker Rubinyan sülh sazişinə Paşinyandan fərqli mövqe göstərdi...

18.11.2026 / 20:36
Ermənistan və Rusiya dəmiryolu üzrə qapalı İşçi qruplar yaratdı...

18.11.2026 / 20:20
Ermənistan parlamentində inanılmaz konstitusiya “bazarlığı” başladı...

18.11.2026 / 20:03
Ermənistanın hökumət sənədində Azərbaycana qarşı “070” kodlu təxribat rəsmiləşdirilir...

18.11.2026 / 19:44
Məmurlar Prezidentin qərarından sui-istifadəni davam etdirirlər...

18.11.2026 / 19:27
Britaniya Avropa İttifaqından çıxmasına peşman olub, yenidən quruma qayıtmaq istəyir

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ